Logo
İngilizce Portalı
B2

Past Perfect Continuous Tense Konu Anlatımı: Kuralları, Kullanımı, Örnek Cümleler ve Alıştırmalar

İngilizce PortalıGüncellendi: 19 dk okuma
Kısa cevap

Past perfect continuous (had been + fiil-ing), geçmişteki bir andan önce başlayıp o ana kadar süren bir eylemi anlatır ve süreci vurgular. Türkçede çoğu zaman “-dır … -yordu” ya da “-yormuş” ile karşılanır. Örnek: We had been waiting for an hour when the bus finally came. (Otobüs sonunda geldiğinde bir saattir bekliyorduk.)

Özne + had been + fiil-ing (+ for / since …)

Bu derste öğreneceklerin
  1. 1Past Perfect Continuous Tense Nedir? Ne Demek?
  2. 2Past Perfect Continuous Nasıl Kurulur?
  3. 3Past Perfect Continuous Ne Zaman Kullanılır?
  4. 4Past Perfect Continuous Olumlu, Olumsuz ve Soru Cümleleri
    1. 4.1Olumlu cümleler
    2. 4.2Olumsuz cümleler
    3. 4.3Soru cümleleri
  5. 5Past Perfect Continuous ile Kullanılan Zaman İfadeleri
  6. 6Past Perfect Continuous ile Kullanılmayan Fiiller
    1. 6.1Know, own, belong: -ing almayan durum fiilleri
    2. 6.2Think ve have: anlama göre değişen fiiller
  7. 7Past Perfect Continuous ile En Sık Yapılan Hatalar
  8. 8Past Perfect Continuous ile Past Perfect Farkı
  9. 9Past Continuous ve Present Perfect Continuous ile Karşılaştırma
  10. 10Derinleşmek İsteyenlere
  11. 11Past Perfect Continuous Alıştırmaları
  12. 12Past Perfect Continuous Konu Özeti
  13. 13Past Perfect Continuous Hakkında Sık Sorulan Sorular

Past Perfect Continuous Tense Nedir? Ne Demek?

Past perfect continuous (bazı kitaplarda past perfect progressive) aynı anda iki bilgi taşır: Eylem geçmişteki bir referans noktasından önce başlamıştır (perfect yönü) ve bir süreç olarak bir süre devam etmiştir (continuous yönü). Bir hikâyede “O ana kadar ne zamandır ne yapılıyordu?” sorusunun cevabıdır.

Türkçede bu zamanın tek bir karşılığı yoktur. Süre vurgusu varsa “-dır … -yordu” (iki saattir çalışıyordu), geçmişteki bir durumun sebebini açıklıyorsak “-mış” ya da “-yormuş” (meğer ağlıyormuş), bazen de düz “-yordu” kullanırız. İngilizcede hepsi tek kalıptır: had been + fiil-ing.

Türkçe cümle → past perfect continuous
TürkçeİngilizceTürkçedeki ek
Ben geldiğimde iki saattir ders çalışıyordu.She had been studying for two hours when I arrived.-dır … -yordu
Gözleri kızarmıştı; ağlıyormuş.Her eyes were red. She had been crying.-yormuş
Yerler ıslaktı, yağmur yağmıştı.The ground was wet. It had been raining.-mıştı
Orada ne zamandır çalışıyordu?How long had he been working there?ne zamandır … -yordu

Past Perfect Continuous Nasıl Kurulur?

Yapı üç parçadan oluşur ve bütün öznelerde aynıdır: had + been + fiil-ing. Had, he / she / it ile de değişmez, been sabittir; değişen tek şey asıl fiildir. Üçüncü tekil şahıs -s’i ya da was / were seçimi gibi bir derdin yoktur.

Past perfect continuous çekimi (work)
ÖzneOlumluKısaltmaOlumsuz
II had been workingI'd been workingI hadn't been working
YouYou had been workingYou'd been workingYou hadn't been working
He / She / ItShe had been workingShe'd been workingShe hadn't been working
WeWe had been workingWe'd been workingWe hadn't been working
TheyThey had been workingThey'd been workingThey hadn't been working
Past perfect continuous olumlu, olumsuz ve soru cümlesi: They had been waiting for hours, They hadn't been waiting long, Had they been waiting long?
Past perfect continuous ile olumlu, olumsuz ve soru cümlesi
  • -ing yazımı diğer continuous zamanlardakiyle aynıdır: sondaki sessiz e düşer (make → making), “ünsüz + tek ünlü + ünsüz” ile biten tek heceli fiillerde son ünsüz ikilenir (run → running, plan → planning; ama read → reading), -ie → -ying olur (lie → lying).
  • Been asla değişmez: had being working ya da had be working diye bir şekil yoktur; had’den sonra her zaman V3 olan been gelir.
  • Just, only, already, never gibi zarflar had ile been arasına girer: She had only been living there for a month. (Oraya taşınalı daha bir ay olmuştu.) He had just been talking about you when you walked in. (Sen içeri girmeden hemen önce senden bahsediyordu.)

Past Perfect Continuous Ne Zaman Kullanılır?

Bütün kullanımlarda ortak nokta şudur: Geçmişte bir “şimdi” seçer ve o andan geriye doğru bakarız; o ana kadar süren, o anı etkileyen ya da o anda kesilen bir süreci anlatırız. Aşağıda altı kullanımı örnekleriyle görebilirsin.

Past perfect continuous resimli örnek cümleler: He had been running, It had been raining, We had been waiting, She had been crying
Geçmişteki bir sonucun arkasındaki süreç: had been + -ing

1Geçmişteki bir ana kadar süren eylem (süre vurgusu)

Eylem geçmişteki bir andan önce başlamış ve o ana kadar sürmüştür. Süre genellikle for, since ya da how long ile verilir.

  • When I met Selin, she had been living in London for six years.Selin’le tanıştığımda altı yıldır Londra’da yaşıyordu.
  • The company had been losing money since 2019, so the investors pulled out.Şirket 2019’dan beri zarar ediyordu, bu yüzden yatırımcılar çekildi.

2Geçmişteki bir durumun sebebini açıklarken

Geçmişte görülen bir durumun (yorgunluk, ıslaklık, dağınıklık) arkasındaki süreci anlatır. Eylem az önce bitmiş olabilir; önemli olan izinin o anda görülmesidir.

  • Her eyes were red because she had been crying.Gözleri kızarmıştı, çünkü ağlamıştı.
  • The kitchen was a mess. The kids had been baking cookies.Mutfak darmadağındı. Çocuklar kurabiye yapıyormuş.
  • Emre was out of breath when he answered the phone; he had been jogging.Emre telefonu açtığında nefes nefeseydi; koşudan geliyordu.

3Başka bir olayla yarıda kesilen süreç

Süreç devam ederken başka bir olay araya girmiş, onu durdurmuş ya da değiştirmiştir.

  • I had been working on the presentation for three hours when my laptop crashed.Laptopum çöktüğünde üç saattir sunum üzerinde çalışıyordum.
  • They had been driving for a while when they realised they were lost.Bir süredir yoldaydılar ki kaybolduklarını fark ettiler.

4Bir noktaya kadar tekrarlanan eylem

Belli bir döneme yayılmış, tekrar eden eylemler için de kullanılır.

  • He had been calling the clinic every morning for a week before he finally got an appointment.Sonunda randevu alana kadar bir hafta boyunca her sabah kliniği aramıştı.
  • We had been meeting for coffee every Friday until she moved abroad.O yurt dışına taşınana kadar her cuma kahve içmek için buluşuyorduk.

5Dolaylı anlatımda zaman kaydırırken

Birinin present perfect continuous ile söylediği sözü geçmiş zamanlı bir fiille (said, told) aktarırken çoğu zaman past perfect continuous’a geçeriz; past continuous ile söylenmiş sözlerde bu kaydırma isteğe bağlıdır. Ayrıntı için dolaylı anlatım dersine bakabilirsin.

  • “I've been feeling unwell all week.” → She said she had been feeling unwell all week.Bütün hafta kendini iyi hissetmediğini söyledi.
  • He told me he had been looking for a new flat for months.Bana aylardır yeni bir daire aradığını söyledi.

6Geçmişe dönük koşul ve pişmanlık cümlelerinde

Geçmişe dönük koşul (if clause type 3) ve wish / if only cümlelerinde, geçmişte süren bir eylemi vurgulamak için had been + -ing kullanılır.

  • If I hadn't been looking at my phone, I wouldn't have missed my stop.Telefonuma bakıyor olmasaydım durağımı kaçırmazdım.
  • I wish I had been paying more attention in the meeting.Keşke toplantıda daha dikkatli dinleseydim.

Past Perfect Continuous Olumlu, Olumsuz ve Soru Cümleleri

Üç cümle türünde de işi yardımcı fiil had görür: olumsuzda arkasına not gelir, soruda öznenin önüne geçer.

Olumlu cümleler

Sıra: özne + had been + fiil-ing. Konuşmada ve gayriresmî yazıda kısaltma (I'd been, we'd been) daha doğaldır.

Olumlu örnekler
  • By the time the guests arrived, we'd been cooking all afternoon.Misafirler geldiğinde bütün öğleden sonrayı yemek yaparak geçirmiştik.
  • The roads were flooded because it had been raining for days.Günlerdir yağmur yağdığı için yolları su basmıştı.
  • She'd been studying medicine for two years before she switched to law.Hukuka geçmeden önce iki yıl tıp okumuştu.

Olumsuz cümleler

Had’den sonra not gelir: had not been + fiil-ing, konuşmada hadn't been. Olumsuz cümleyle sık sık bir sorunun sebebi açıklanır: bir şey bir süredir yapılmadığı için bir sonuç doğmuştur.

Olumsuz örnekler
  • I hadn't been sleeping well, so I made a lot of mistakes at work.Bir süredir iyi uyuyamıyordum, bu yüzden işte bir sürü hata yaptım.
  • He failed the driving test because he hadn't been practising.Pratik yapmadığı için ehliyet sınavından kaldı.
  • They hadn't been talking for long when the power went out.Konuşmaya başlayalı çok olmamıştı ki elektrikler kesildi.

Soru cümleleri

Evet/hayır sorusunda had başa geçer: Had + özne + been + fiil-ing? Bilgi sorularında soru kelimesi en başa gelir; süre sormak için How long had … been …? kalıbı kullanılır. Kısa cevapta yalnız had tekrarlanır: Yes, I had. / No, I hadn't.

Soru örnekleri
  • Had you been waiting long when the doctor called you in?Doktor seni içeri çağırdığında uzun süredir mi bekliyordun?
  • How long had she been working there before she resigned?İstifa etmeden önce orada ne kadar süredir çalışıyordu?
  • What had they been arguing about?Ne hakkında tartışıyorlarmış?
  • Why had he been avoiding us?Neden bizden kaçıyormuş?

Past Perfect Continuous ile Kullanılan Zaman İfadeleri

Bu zamanla genellikle iki tür ifade kullanılır: biri eylemin ne kadar sürdüğünü, diğeri hangi geçmiş ana kadar sürdüğünü gösterir: I'd been waiting for twenty minutes when she texted me. (Bana mesaj attığında yirmi dakikadır bekliyordum.)

Past perfect continuous ile sık kullanılan ifadeler
İfadeGöreviÖrnek
for + süreNe kadar sürdüğüfor two hours, for ages
since + başlangıçNe zamandan berisince 2020, since lunch
how longSüreyi sorarHow long had you been…?
when / by the timeGeçmişteki referans anıwhen the alarm went off
before / untilBitiş noktasıbefore he retired
all day / all morningBütün bir dönemall night, all week

By the time (“…dığında / …ana kadar”) ile kurulan yan cümle simple past olur: By the time the ambulance arrived, she had been lying on the floor for an hour. (Ambulans geldiğinde bir saattir yerde yatıyordu.)

Past Perfect Continuous ile Kullanılmayan Fiiller

Bu zamanla her fiil kullanılmaz. Bir grup fiil normalde -ing almaz; bir grup ise anlamına göre bazen durum, bazen eylem bildirir. Aşağıda iki grubu ayrı ayrı görebilirsin.

Know, own, belong: -ing almayan durum fiilleri

Bir eylemi değil bir durumu anlatan fiiller (know, believe, belong, own, understand, seem gibi) genellikle continuous (-ing’li) zamanlarda kullanılmaz. Bunlara durum fiilleri denir. Süre belirtsen bile bu fiillerle past perfect continuous yerine past perfect simple (had + V3) kullanılır.

Durum fiilleriyle doğru zaman
YanlışDoğruTürkçesi
I had been knowing her since school.I had known her since school.Onu okuldan beri tanıyordum.
He had been owning that car for ten years.He had owned that car for ten years.On yıldır o arabanın sahibiydi.
The house had been belonging to her family for generations.The house had belonged to her family for generations.Ev kuşaklardır onun ailesine aitti.

Think ve have: anlama göre değişen fiiller

Bazı fiiller ise anlamına göre iki grupta da yer alır. Think “sanmak, kanısında olmak” anlamında durum fiilidir (I had thought he was British. – İngiliz olduğunu sanmıştım.), “bir şey üzerinde düşünmek” anlamında ise süreç bildirir (I had been thinking about changing jobs. – Bir süredir iş değiştirmeyi düşünüyordum.). Have da “sahip olmak” anlamında durum, “yaşamak, geçirmek” anlamında eylemdir: We had been having problems with the neighbours. (Bir süredir komşularla sorun yaşıyorduk.)

Past Perfect Continuous ile En Sık Yapılan Hatalar

Bu hataların çoğu Türkçenin zaman sisteminden gelir: “bir saattir bekliyorduk” derken yalnız “-yordu” eki duyulduğu için past continuous’a kaymak kolaydır.

We were waiting for an hour when the bus came.

We had been waiting for an hour when the bus came.

“Bir saattir bekliyorduk” cümlesindeki “-yorduk” ekini past continuous ile karşılamaktan gelir. Yanlış diye gösterilen cümle anlaşılır, ama bu anlamda doğal değildir: past continuous yalnız o anda süren eylemi gösterir, o ana kadar geçen süreyi anlatmaz. Standart İngilizcede “o ana kadar bir saattir” anlamı had been + -ing ile verilir.

I had been knowing him for years.

I had known him for years.

Know bir durum fiilidir, continuous zamanlarda kullanılmaz. Türkçede “tanıyordum” diyerek -yor eki kullandığımız için continuous yapı doğal gelir, ama İngilizcede past perfect simple kullanılır.

She had been living in Paris since five years.

She had been living in Paris for five years.

Türkçede “beş yıldır” da “2019’dan beri” de aynı “-dır / beri” anlamını taşıdığı için since’e kaymak kolaydır. Süre (five years) için for, başlangıç noktası (2019) için since kullanılır; ayrıntısı for ve since dersinde.

He had being working there since 2015.

He had been working there since 2015.

Yardımcı fiil had’den sonra fiilin üçüncü hâli gelir; to be’nin V3’ü been’dir. Being ile been’in yazılışı ve sesi benzediği için karıştırılır.

How long had you been waited?

How long had you been waiting?

Been’den sonra fiil -ing alır. Been + V3 edilgen (passive) yapıdır (had been invited = davet edilmişti); wait burada edilgen kurulamayacağı için cümle bozulur.

By lunchtime she had been writing twenty emails.

By lunchtime she had written twenty emails.

Sayı ya da miktar (twenty emails) varsa vurgu sonuçtadır; had + V3 kullanılır. Süreç için sayı verilmez: She had been writing emails all morning.

I have been waiting for an hour when she arrived.

I had been waiting for an hour when she arrived.

Referans noktası (when she arrived) geçmişte olduğu için had gerekir; have been + -ing şu ana kadar süren eylemler içindir.

Past Perfect Continuous ile Past Perfect Farkı

İki zaman da geçmişteki bir andan önceyi anlatır; fark odaktadır. Past perfect continuous süreci ve süreyi öne çıkarır, eylemin bitip bitmediği önemli değildir. Past perfect simple (had + V3) tamamlanmış işi ve sonucu anlatır; sayı ya da miktar varsa neredeyse her zaman o seçilir.

Past perfect continuous ile past perfect farkı: had been painting süreç, had painted bitmiş iş
Süreç ve süre için had been + -ing, bitmiş iş ve sonuç için had + V3
Had been + -ing mi, had + V3 mü?
Past perfect continuousPast perfect simple
OdakSüreç, süre, etkinlikSonuç, tamamlanma
SorusuHow long?How many? / How much?
ÖrnekShe had been writing emails all morning.
(Bütün sabah e-posta yazıyordu.)
She had written twenty emails by noon.
(Öğlene kadar yirmi e-posta yazmıştı.)
ÖrnekI had been reading your book.
(Kitabını okuyordum; bitmemiş olabilir.)
I had read your book.
(Kitabını okumuştum; bitti.)
Durum fiilleriKullanılmazKullanılır: had known

Past perfect’in ayrıntılarını past perfect simple dersinde bulabilirsin. Aklında kalması gereken soru şu: “Ne kadar süredir?” mi soruyorsun, yoksa “Ne kadarı bitmişti?” mi?

Past Continuous ve Present Perfect Continuous ile Karşılaştırma

Üç “continuous” zaman sık karıştırılır. Farkı belirleyen, eylemi hangi ana göre anlattığımızdır: geçmişteki tek bir an mı, şimdi mi, yoksa geçmişteki bir ana kadar geçen süre mi?

Üç continuous zaman yan yana
ZamanYapıNe anlatır?Örnek
Past continuouswas / were + -ingGeçmişte belli bir anda süren eylemAt 8 pm, I was cooking.
Present perfect continuoushave / has been + -ingGeçmişte başlayıp şimdiye kadar sürenI've been cooking for an hour.
Past perfect continuoushad been + -ingGeçmişteki bir ana kadar sürenI'd been cooking for an hour when they arrived.

Kısacası past continuous geçmişteki bir anın “fotoğrafını” çeker, süre söylemez; past perfect continuous ise o ana kadar ne zamandır sürdüğünü anlatır. Bu zamanların bir hikâyede birlikte kullanımını anlatı zamanları dersinde görebilirsin.

Derinleşmek İsteyenlere

Edilgen (passive) hâli neden neredeyse hiç kullanılmaz?

The road had been being repaired for months. gibi bir edilgen yapı kurulabilir, ama ağır durduğu için pek kullanılmaz. Bunun yerine etken çatı (They had been repairing the road for months.) ya da past perfect’in edilgen hâli (The road had been closed for months.) tercih edilir.

'd: had mi, would mu?

Arkasından gelen kelimeye bak. 'd been / 'd gone (V3) → had: She'd been crying. 'd + yalın fiil → would: She'd cry if she heard this. (Bunu duysa ağlardı.) 'd better ise had better kalıbıdır.

Karışık koşul cümlelerinde kullanımı

Geçmişte süren bir eylemin şimdiki sonucunu anlatan karışık koşul cümlelerinde de bu zaman karşına çıkar: If she hadn't been working so hard, she wouldn't be ill now. (O kadar çok çalışıyor olmasaydı şimdi hasta olmazdı.) Koşul kısmı geçmişe, sonuç kısmı şimdiye aittir.

Past Perfect Continuous Alıştırmaları

İlk alıştırma yapıyı, ikincisi zaman seçimini, üçüncüsü cümle dönüştürmeyi çalıştırıyor. Cevaplarını yaz ya da seç, sonra “Kontrol et” düğmesine bas.

Boşluk doldurma

Alıştırma 1: Fiili past perfect continuous ile yaz

Parantezdeki fiili had been + -ing biçiminde yaz. Kısaltmalı ('d) ya da kısaltmasız yazabilirsin.

  1. 1

    She was exhausted because she (work) all night.

  2. 2

    We (wait) for forty minutes when the train finally arrived.

  3. 3

    How long had you (learn) English before you moved to Canada?

  4. 4

    They (not / sleep) well, so they decided to see a doctor.

  5. 5

    His hands were covered in paint; he (decorate) the bedroom.

  6. 6

    I (try) to reach her all morning, so I was relieved when she finally called back.

Cevap anahtarı
  1. had been working — Sabaha kadar süren çalışma, o andaki yorgunluğun sebebi.
  2. had been waiting — Geçmişteki bir ana (train arrived) kadar geçen süre: had been + -ing.
  3. been learning — Soruda had öne geçtiği için boşluğa yalnız been + -ing gelir.
  4. hadn't been sleeping — Olumsuz: hadn’t been + -ing; bir süredir iyi uyuyamamışlar.
  5. had been decorating — Görünen iz (boyalı eller) ve arkasındaki süreç.
  6. had been trying — Bütün sabah süren deneme, aradığı ana kadar devam etmiş.
Çoktan seçmeliPremium

Alıştırma 2: Doğru zamanı seç

Past perfect continuous, past perfect ve past continuous arasından anlama uyanı seç.

  1. 1

    By the time I got home, I ___ three chapters of the book.

  2. 2

    Ali ___ for the company for ten years when it closed down.

  3. 3

    I ___ him for years, so I wasn't surprised by his reaction.

  4. 4

    While we ___ dinner, the fire alarm went off.

  5. 5

    The children were filthy when they came in; they ___ in the mud all afternoon.

  6. 6

    She ___ the report twice before she sent it to her manager.

  7. 7

    How long ___ before they finally got married?

Boşluk doldurmaPremium

Alıştırma 3: Cümleleri dönüştür

Verilen bilgiye göre boşluğu past perfect continuous ile doldur.

  1. 1

    I started waiting at six. The bus came at seven. → I for an hour when the bus came.

  2. 2

    “I've been working too hard,” Mert said. → Mert said he too hard.

  3. 3

    Their clothes were wet. (walk in the rain) → They in the rain.

  4. 4

    They had been living in Rome. (How long?) → How long in Rome?

  5. 5

    He had been paying attention. (olumsuz) → He attention.

  6. 6

    I'm tired because I've been driving all day. (geçmişe aktar) → I was tired because I all day.

Dört yönden pekiştir

Okuma, dinleme, yazma ve konuşma çalışmaları

B2 seviyesinde her becerinin ücretsiz çalışmaları var, kalanı Premium üyelere açık. Konuyu metinle, sesle ve kendi cümlelerinle pekiştir.

Past Perfect Continuous Konu Özeti

  • Had been + fiil-ing bütün öznelerde aynıdır.
  • Geçmişteki bir andan önce başlayıp o ana kadar süren eylemi anlatır (for, since, how long).
  • Geçmişteki bir durumun sebebini açıklar: She had been crying.
  • Olumsuz: hadn't been + -ing; soru: Had + özne + been + -ing? Süre sorusu: How long had…?
  • Durum fiilleriyle (know, own, belong) kullanılmaz; onların yerine had + V3 gelir.
  • Süreç ve süre için had been + -ing, sayı ve tamamlanmış sonuç için had + V3 seçilir.
  • Şu ana kadar süren eylem: have / has been + -ing; geçmişteki bir ana kadar süren: had been + -ing.

Past Perfect Continuous Hakkında Sık Sorulan Sorular

Past perfect continuous nedir?

Geçmişteki bir andan önce başlayıp o ana kadar süren ya da o andan hemen önce biten eylemi anlatır; süreci ve süreyi vurgular: He had been working there for ten years when he retired.

Past perfect continuous Türkçeye nasıl çevrilir?

Tek bir karşılığı yoktur. Süre varsa “-dır … -yordu” (iki saattir bekliyordu), bir sebebi açıklıyorsa “-mış / -yormuş” (ağlıyormuş) ile çevrilir.

Past perfect continuous ne zaman kullanılır?

Geçmişteki bir ana kadar geçen süreyi ve geçmişteki bir durumun sebebini anlatırken, yarıda kesilen ya da tekrarlanan süreçlerde, dolaylı anlatımda ve geçmişe dönük koşul cümlelerinde.

Past perfect ile past perfect continuous farkı nedir?

Past perfect (had + V3) tamamlanmış işi ve sonucu, past perfect continuous (had been + -ing) süreci ve süreyi anlatır: She had written twenty emails. / She had been writing emails all morning.

Present perfect continuous ile past perfect continuous farkı nedir?

Present perfect continuous (have / has been + -ing) şu ana kadar süren eylemi, past perfect continuous (had been + -ing) geçmişteki bir ana kadar süren eylemi anlatır: I've been waiting for an hour. / I'd been waiting for an hour when she arrived.

Hangi fiiller past perfect continuous ile kullanılmaz?

Know, believe, own, belong, understand, seem gibi durum fiilleri continuous zamanlarda kullanılmaz. Bunlarla süre belirtirken past perfect simple kullanılır: I had known her for years.
Dersi bitirdin mi?Tamamlandı olarak işaretle; ders listesinde nerede kaldığını hep gör.

Benzer dersler

Pratik yap

İngilizce Portalı

Bu ders, uluslararası CEFR müfredatları karşılaştırılarak hazırlandı ve yayımlanmadan önce kontrol edildi. Bir hata görürsen bize yaz.