Logo
İngilizce Portalı
B1

Present Perfect Continuous Tense Konu Anlatımı: Yapısı, Kullanımı, Örnek Cümleler ve Alıştırmalar

İngilizce PortalıGüncellendi: 17 dk okuma
Kısa cevap

Present perfect continuous (have / has been + fiil-ing), geçmişte başlayıp şimdiye kadar süren ya da az önce biten bir eylemi anlatır ve eylemin süresini, sürecini vurgular. Türkçede çoğu zaman “-dır …-yor” ya da “-den beri …-yor” ile çevrilir: I've been waiting for an hour. (Bir saattir bekliyorum.)

Özne + have / has + been + fiil-ing

Bu derste öğreneceklerin
  1. 1Present Perfect Continuous Nedir? Türkçe Karşılığı Ne?
  2. 2Present Perfect Continuous Nasıl Kurulur? (Yapısı)
  3. 3Present Perfect Continuous Ne Zaman Kullanılır?
  4. 4Present Perfect Continuous Olumlu, Olumsuz ve Soru Cümleleri
    1. 4.1Have been + -ing: olumlu cümleler
    2. 4.2Haven't been + -ing: olumsuz cümleler
    3. 4.3Have you been…?: soru ve kısa cevaplar
  5. 5Present Perfect Continuous Zaman Zarfları
  6. 6Present Perfect Continuous Hangi Fiillerle Kullanılmaz?
  7. 7Present Perfect Continuous ile En Sık Yapılan Hatalar
  8. 8Present Perfect Continuous ile Present Perfect Simple Farkı
  9. 9Derinleşmek İsteyenlere
  10. 10Present Perfect Continuous Alıştırmaları
  11. 11Present Perfect Continuous Konu Özeti
  12. 12Present Perfect Continuous Hakkında Sık Sorulan Sorular

Present Perfect Continuous Nedir? Türkçe Karşılığı Ne?

Present perfect continuous, Türkçe kaynaklarda bazen “süregelen geçmiş zaman” diye de anılır. Adındaki iki parça ne işe yaradığını da anlatır: perfect kısmı eylemi geçmişten şimdiye bağlar, continuous kısmı ise eylemin bir süre boyunca devam ettiğini gösterir. Yani bu zaman, “bir şey bir süredir oluyor” ya da “az önceye kadar oluyordu, izleri hâlâ görünüyor” demenin yoludur.

Türkçede bu zamanın ayrı bir karşılığı yoktur. Aynı anlamı şimdiki zamana bir süre ifadesi ekleyerek veririz: “İki saattir ders çalışıyorum.” Türk öğrencinin bu cümleyi İngilizceye I am studying for two hours. diye çevirmesi bu yüzden çok doğaldır, ama yanlıştır. İngilizcede şimdiki zaman yalnız “şu an” der; “iki saattir” bilgisini taşıyamaz.

Türkçe cümle → present perfect continuous
TürkçeİngilizceNe anlatıyor?
İki saattir ders çalışıyorum.I've been studying for two hours.Hâlâ sürüyor
Sabahtan beri yağmur yağıyor.It's been raining since this morning.Hâlâ sürüyor
Neden nefes nefesesin? — Koşuyordum.Why are you out of breath? — I've been running.Az önce bitti, izi var
Son zamanlarda çok çalışıyorum.I've been working a lot lately.Son dönemde tekrar

Present Perfect Continuous Nasıl Kurulur? (Yapısı)

Yapı üç parçadan oluşur ve hiç değişmez: have / has + been + fiil-ing. Özneye göre değişen tek parça have / has’tır: he, she, it ve tekil isimlerle has, öteki öznelerle have kullanılır. Been her kişide aynıdır.

Present perfect continuous yapısı: I, you, we, they ile have been, he, she, it ile has been + fiil-ing
Present perfect continuous: have / has + been + fiil-ing
Present perfect continuous çekimi (work)
ÖzneUzun şekilKısaltmaTürkçesi
II have been workingI've been working(bir süredir) çalışıyorum
YouYou have been workingYou've been workingçalışıyorsun
He / She / ItShe has been workingShe's been workingçalışıyor
WeWe have been workingWe've been workingçalışıyoruz
TheyThey have been workingThey've been workingçalışıyorlar

Konuşmada neredeyse her zaman kısaltma kullanılır: I've, she's, they've.

  • Been hiç değişmez: She has been working doğrudur; she has be working ya da she has being working diye bir yapı yoktur.
  • -ing yazım kuralları present continuous ile aynıdır: make → making, run → running, study → studying, lie → lying.
  • ’s kısaltması iki anlama gelebilir: She's been working = she has been working; She's working = she is working. Arkasından been geliyorsa ’s her zaman has’tir.
  • Tekil isimler has alır: My brother has been looking for a job. / The baby has been crying all night.

Present Perfect Continuous Ne Zaman Kullanılır?

Bu zamanın bütün kullanımlarında ortak bir nokta var: eylem geçmişte başlamıştır, bir süre devam etmiştir ve şimdiyle bağlantısı vardır. Ya hâlâ sürmektedir, ya da az önce bitmiştir ve sonucu ortadadır. Aşağıda en sık beş kullanımı görebilirsin.

Present perfect continuous resimli örnek cümleler: It's been raining all day, I've been running, He's been cooking since noon
Süren ya da az önce biten eylemler

1Geçmişte başlayıp hâlâ süren eylem

En sık kullanım budur. Eylemin ne zamandır sürdüğünü for, since ya da How long ile söyleriz. İki kelimenin farkı for ve since dersinde ayrıntılı anlatılıyor; kısaca for süreyi, since başlangıç noktasını verir.

  • I've been learning English for three years.Üç yıldır İngilizce öğreniyorum.
  • She's been working at the hospital since 2022.2022’den beri hastanede çalışıyor.
  • How long have you been waiting?Ne zamandır bekliyorsun?

2Az önce biten eylemin görünen sonucu

Eylem yeni bitmiştir, ama izi hâlâ ortadadır: yorgunluk, ıslak saç, kirli eller. Bu kullanımda genellikle süre söylenmez. Türkçede bu cümleleri çoğu zaman “-yordum”, “-dım” ya da “-mış” ile çeviririz.

  • You're out of breath. Have you been running?Nefes nefesesin. Koşuyor muydun?
  • The ground is wet. It's been raining.Yer ıslak. Yağmur yağmış.
  • I'm sorry about the mess. We've been painting the kitchen.Dağınıklık için kusura bakma. Mutfağı boyuyorduk.

3Son zamanlarda tekrar eden eylem

Son haftalarda ya da aylarda sık sık yaptığın bir şeyi anlatırken de bu zamanı kullanırsın. Lately ve recently bu kullanıma sık eşlik eder.

  • I've been going to the gym a lot lately.Son zamanlarda spor salonuna çok gidiyorum.
  • Tom has been calling me every day.Tom bir süredir her gün beni arıyor.
  • We've been eating out too much recently.Son zamanlarda dışarıda çok fazla yemek yiyoruz.

4Geçici durumlar

Kalıcı olmadığını düşündüğün, bir süre için devam eden durumlarda sürekli yapı tercih edilir. Kalıcı bir durum için present perfect simple daha doğaldır.

  • I've been staying with my aunt this month.Bu ay teyzemde kalıyorum.
  • Can has been driving his father's car while his own car is at the garage.Kendi arabası tamirde olduğu için Can babasının arabasını kullanıyor.

5Şikâyet, sitem ve tahmin

Birinin bir süredir yaptığı ve seni rahatsız eden bir şeyi anlatırken ya da izlerden yola çıkıp tahmin yürütürken bu zaman çok doğal durur.

  • Someone has been using my laptop!Biri benim dizüstü bilgisayarımı kullanıyormuş!
  • Your eyes are red. Have you been crying?Gözlerin kızarmış. Ağlıyor muydun?
  • I've been telling you this for weeks!Haftalardır sana bunu söylüyorum!

Present Perfect Continuous Olumlu, Olumsuz ve Soru Cümleleri

Üç cümle türünde de yardımcı fiil have / has’tır. Olumsuzda have / has’ın arkasına not gelir; soruda ise have / has öznenin önüne geçer. Been + -ing kısmı hiçbir zaman yer değiştirmez. Aşağıda üç cümle türünü sırayla, örnekleriyle görüyorsun.

Present perfect continuous olumlu, olumsuz ve soru cümleleri: She has been studying, She hasn't been studying, Has she been studying?
Aynı cümlenin olumlu, olumsuz ve soru hâli

Have been + -ing: olumlu cümleler

Olumlu cümlede özneden sonra have / has, ardından been ve fiilin -ing hâli gelir. Konuşmada have ve has çoğu zaman ’ve ve ’s diye kısaltılır; tekil isimlerden sonra da has kullanılır.

Olumlu örnekler
  • We've been planning this trip for months.Aylardır bu geziyi planlıyoruz.
  • My phone has been making a strange noise since yesterday.Telefonum dünden beri garip bir ses çıkarıyor.
  • Elif has been preparing for her driving test.Elif ehliyet sınavına hazırlanıyor.
  • The children have been playing in the garden all afternoon.Çocuklar bütün öğleden sonra bahçede oynuyor.

Haven't been + -ing: olumsuz cümleler

Olumsuz yapı haven't / hasn't been + -ing ile kurulur. Bu yapı özellikle bir süredir yapmadığın ya da düzenli yapamadığın şeyleri anlatırken kullanılır: I haven't been sleeping well. (İyi uyuyamıyorum / Bir süredir iyi uyumuyorum.)

Olumsuz örnekler
  • I haven't been feeling well this week.Bu hafta kendimi iyi hissetmiyorum.
  • He hasn't been working since his operation.Ameliyatından beri çalışmıyor.
  • We haven't been watching much TV lately.Son zamanlarda pek televizyon izlemiyoruz.

Have you been…?: soru ve kısa cevaplar

Evet/hayır sorularında have / has başa geçer. Bilgi soran soru cümlelerinde ise soru kelimesi en başa gelir; bu zamanla en sık kullanılan soru How long’dur. Kısa cevapta yalnız have / has tekrarlanır.

Soru ve kısa cevap kalıpları
SoruCevapDiğer cevap
Have you been waiting long?Yes, I have.No, I haven't.
Has it been raining?Yes, it has.No, it hasn't.
How long have they been living here?For two years.Since 2024.
What have you been doing?I've been cleaning.—

Kısa cevapta been ve -ing tekrarlanmaz: Yes, I have. (Yes, I have been. değil.)

Present Perfect Continuous Zaman Zarfları

Bu zamanla en çok süre bildiren ifadeler kullanılır. Bazıları (for, since, how long) sürenin uzunluğunu ya da başlangıcını, bazıları (lately, recently) son dönemi anlatır. All day, all morning gibi ifadeler ise sürenin bütün bir dilime yayıldığını vurgular.

Sık kullanılan zaman ifadeleri
İfadeAnlamıÖrnek
for + süre…dırI've been reading for an hour.
since + başlangıç…den beriHe's been working since eight.
How long…?Ne zamandır?How long have you been waiting?
all day / all morningbütün gün / sabahIt's been snowing all day.
lately / recentlyson zamanlardaI've been feeling tired lately.
justaz önceWe've just been talking about you.

Present Perfect Continuous Hangi Fiillerle Kullanılmaz?

Bir eylemi değil, bir durumu anlatan fiiller sürekli zamanlarla kullanılmaz. Bunlara durum fiilleri denir: know, believe, understand, like, love, hate, want, need, own, belong, seem. Bu fiillerle “bir süredir” anlamı present perfect simple ile verilir. Türkçede bu fiilleri de “-yor” ile kullandığımız için (biliyorum, istiyorum) en sık yapılan hatalardan biri burada çıkar. Konuşmada want ve love bazen sürekli yapıyla da duyulur (I've been wanting to call you.), ama B1’de bu fiillerle simple yapıyı kullanmak en güvenlisidir.

Durum fiilleriyle doğru kullanım
FiilYanlışDoğruTürkçesi
knowI've been knowing her for years.I've known her for years.Onu yıllardır tanıyorum.
ownThey've been owning this shop since 2015.They've owned this shop since 2015.2015’ten beri bu dükkânın sahibiler.
have (sahip)We've been having this car for ages.We've had this car for ages.Bu araba yıllardır bizde.
belongIt has been belonging to us since 2010.It has belonged to us since 2010.2010’dan beri bizim.

Have fiili “sahip olmak” anlamında durum fiilidir, ama “yemek, içmek, yaşamak” gibi bir eylem anlatıyorsa sürekli yapıyla kullanılabilir: We've been having lunch. (Öğle yemeği yiyorduk.) / They've been having a great time. (Çok iyi vakit geçiriyorlar.)

Present Perfect Continuous ile En Sık Yapılan Hatalar

Bu zamanla yapılan hataların çoğu, Türkçede “-dır …-yor” yapısının tek bir zamanla kurulmasından kaynaklanır. Türkçede her fiil “-yor” alabildiği için durum fiilleriyle de, sayı bildiren cümlelerle de aynı yapıyı kullanırız; İngilizce ise bu durumlarda farklı zamanlar ister.

I am working here for two years.

I've been working here for two years.

“İki yıldır burada çalışıyorum.” Türkçede şimdiki zamandır. İngilizcede present continuous “iki yıldır” bilgisini taşıyamaz; geçmişten bugüne süren eylem have been + -ing ister.

How long are you learning English?

How long have you been learning English?

“Ne zamandır İngilizce öğreniyorsun?” sorusundaki “-yor” eki İngilizceye şimdiki zaman olarak aktarılınca hata olur. How long ile süren eylem sorulurken bu zaman kullanılır.

I have been knowing him for years.

I have known him for years.

Know durum fiilidir ve sürekli zamanlarla kullanılmaz. Türkçedeki “tanıyorum” fiilinin “-yor” eki bu hatayı tetikler.

She has been writing three emails this morning.

She has written three emails this morning.

Üç e-posta bitmiş bir sonucu, bir sayıyı anlatır; bu yüzden present perfect simple gerekir. “Bütün sabah yazı yazdı” diye süreci düşünen öğrenci sürekli yapıyı seçer; ama sayı söylendiğinde sonuç öne çıkar.

It has been rain since this morning.

It has been raining since this morning.

Been’den sonra fiil -ing almalıdır. Türkçede “yağmur yağıyor” derken “yağmur” bir isimdir; İngilizcede rain burada fiildir ve -ing ile kullanılır.

I've been seeing this film twice.

I've seen this film twice.

Twice, three times gibi tekrar sayıları bitmiş deneyimleri sayar; sürekli yapı sayılarla kullanılmaz. Türkçedeki “iki kez izledim” cümlesi zaten “-dı” iledir; hata çoğu zaman yapıyı aşırı kullanmaktan gelir.

We have been having a car for ten years.

We have had a car for ten years.

Have burada “sahip olmak” anlamındadır ve durum bildirir. Türkçedeki “on yıldır arabamız var” cümlesinde fiil olmadığı için öğrenciler İngilizcede “sürüyor” anlamını sürekli yapıyla vermeye çalışır.

Present Perfect Continuous ile Present Perfect Simple Farkı

İki zaman da geçmişi şimdiye bağlar; aralarındaki fark neyi vurguladığındır. Present perfect continuous süreci ve süreyi anlatır: eylem ne zamandır sürüyor, bitti mi bitmedi mi önemli değil. Present perfect simple ise sonucu ve miktarı anlatır: eylem tamamlandı, ortada sayılabilir bir sonuç var. Bitmiş bir zamanla iki zamanın da kullanılamadığını, o durumda simple past gerektiğini present perfect ile simple past dersinde görebilirsin.

Süreç mi, sonuç mu?
Present perfect continuousPresent perfect simple
VurguSüreç, süreSonuç, miktar
SoruHow long…?How many / How much…?
Bitti mi?Belli değil ya da yeni bittiTamamlandı
ÖrnekI've been reading your book.I've read your book.
TürkçesiKitabını okuyorum (henüz bitmedi).Kitabını okudum (bitti).
ÖrnekShe's been painting the kitchen.She's painted the kitchen.
TürkçesiMutfağı boyuyordu (üstü başı boya).Mutfağı boyadı (iş bitti).

Bazen iki zaman da doğrudur ve anlam farkı çok küçüktür. Live, work, teach, study gibi fiillerle I've lived here for ten years. ve I've been living here for ten years. aynı bilgiyi verir; sürekli yapı durumun daha geçici ya da daha yeni olduğunu hissettirebilir. Böyle durumlarda süreyi vurgulamak istiyorsan sürekli yapıyı, kalıcı bir durumu anlatıyorsan simple yapıyı seç.

Derinleşmek İsteyenlere

Just ile present perfect continuous

“Az önce … yapıyordum” demek için just kullanılabilir; just, have ile been arasına girer: I've just been talking to Ayşe about the party. (Az önce Ayşe’yle parti hakkında konuşuyordum.)

Bu zamanın geçmiş hâli: past perfect continuous

Süreyi şimdiye değil de geçmişteki bir ana kadar ölçmek istediğinde had been + -ing kullanılır: When I arrived, she had been waiting for an hour. (Ben geldiğimde bir saattir bekliyordu.) Bu yapı past perfect continuous dersinde B2 seviyesinde anlatılıyor.

Past continuous ile karıştırma

I was working (çalışıyordum) geçmişteki bir anda süren eylemi anlatır ve şimdiyle bağı yoktur: At eight o'clock last night, I was working. I have been working ise şimdiye kadar süren eylemdir. Türkçede ikisi de “çalışıyordum” diye çevrilebildiği için karışabilir; ayrıntılar için past continuous dersine bak.

Gelecekteki karşılığı

Sürenin gelecekteki bir ana kadar ölçüldüğü yapı da vardır: By June, I will have been working here for ten years. (Hazirana kadar burada on yıldır çalışıyor olacağım.) Bu yapı future perfect continuous adıyla B2 seviyesinde ele alınıyor.

Nazik bir soru: Have you been waiting long?

Birini beklettiğinde özür dilemenin en doğal yollarından biri bu zamanı kullanmaktır: Sorry I'm late. Have you been waiting long? (Kusura bakma, geç kaldım. Çok bekledin mi?) Cevap da genellikle aynı zamanla verilir: No, I've only been waiting for five minutes.

Present Perfect Continuous Alıştırmaları

İlk alıştırmada yalnız yapıyı, ikincisinde present perfect simple ile continuous arasındaki seçimi, üçüncüsünde de cümle dönüştürmeyi çalışacaksın. Kısaltmalı ya da kısaltmasız yazabilirsin; ikisi de doğru kabul edilir.

Boşluk doldurma

Alıştırma 1: Present perfect continuous biçimini yaz

Parantezdeki fiili present perfect continuous biçiminde yaz.

  1. 1

    I (wait) for you since six o'clock!

  2. 2

    It (rain) all morning.

  3. 3

    How long have you (learn) English?

  4. 4

    She (work) in the garden, so she's tired.

  5. 5

    We (not / sleep) well lately.

  6. 6

    Your hands are covered in paint. Have you (paint)?

  7. 7

    Ali (study) for his exams since Monday.

  8. 8

    They (not / watch) TV this week because they're busy.

Cevap anahtarı
  1. have been waiting — Since + başlangıç, eylem hâlâ sürüyor; I ile have.
  2. has been raining — It = tekil → has.
  3. been learning — How long + have you + been + -ing?
  4. has been working — Görünen sonuç (yorgunluk): eylem az önce bitti; she ile has.
  5. haven't been sleeping — Olumsuz: haven't been + -ing.
  6. been painting — Görünen sonuç: eylem az önce bitti.
  7. has been studying — Study → studying.
  8. haven't been watching — They ile haven't; bu hafta boyunca süren durum.
Çoktan seçmeliPremium

Alıştırma 2: Simple mı, continuous mı?

Süreç mi, sonuç mu anlatılıyor? Doğru seçeneği işaretle.

  1. 1

    I ___ this book for two weeks, and I'm only on page 90.

  2. 2

    I ___ three chapters today.

  3. 3

    How long ___ Elif?

  4. 4

    Your eyes are red. You ___.

  5. 5

    We ___ a dog since 2015.

  6. 6

    How many cups of tea ___ today?

  7. 7

    My neighbours ___ loud music all evening. I can't sleep!

Boşluk doldurmaPremium

Alıştırma 3: Cümleyi yeniden kur

Verilen bilgiye göre boşluğu present perfect continuous ile doldur.

  1. 1

    I started cooking at noon. I'm still cooking. → I since noon.

  2. 2

    It started to snow two hours ago. It's still snowing. → It for two hours.

  3. 3

    They're tired. They played tennis all afternoon and stopped a minute ago. → They tennis all afternoon.

  4. 4

    I've been waiting for an hour. (soru) → How long waiting?

  5. 5

    He has been learning Spanish. (olumsuz) → He Spanish.

  6. 6

    I'm still writing my report. I started this morning. → I my report since this morning.

Dört yönden pekiştir

Okuma, dinleme, yazma ve konuşma çalışmaları

B1 seviyesinde her becerinin ücretsiz çalışmaları var, kalanı Premium üyelere açık. Konuyu metinle, sesle ve kendi cümlelerinle pekiştir.

Present Perfect Continuous Konu Özeti

  • Yapı: have / has + been + fiil-ing. He, she, it ile has; öteki öznelerle have.
  • Geçmişte başlayıp hâlâ süren eylemleri anlatır: I've been studying for two hours. = İki saattir ders çalışıyorum.
  • Az önce biten eylemin görünen sonucunu da anlatır: You're wet. Have you been swimming?
  • En sık zaman ifadeleri: for, since, How long, all day, lately, recently.
  • Know, like, believe, own gibi durum fiilleri bu zamanla kullanılmaz; present perfect simple gelir.
  • Continuous süreci, simple sonucu ve miktarı vurgular: I've been reading ↔ I've read three books.
  • Türkçedeki “-dır …-yor” yapısını İngilizcede present continuous ile değil, bu zamanla kur.

Present Perfect Continuous Hakkında Sık Sorulan Sorular

Present perfect continuous nedir?

Geçmişte başlayıp şimdiye kadar süren ya da az önce biten bir eylemi, süresini ve sürecini vurgulayarak anlatan zamandır: She's been working all day. (Bütün gündür çalışıyor.)

Present perfect continuous Türkçe karşılığı nedir?

Türkçede ayrı bir karşılığı yoktur. Çoğu zaman “-dır …-yor” ya da “-den beri …-yor” ile çevrilir: I've been waiting for an hour. = Bir saattir bekliyorum.

Present perfect continuous yapısı nasıldır?

Özne + have / has + been + fiil-ing. Olumsuz: I haven't been working. Soru: Have you been working?

Present perfect continuous ne zaman kullanılır?

Hâlâ süren eylemlerde (for, since, how long ile), az önce biten ve sonucu görünen eylemlerde, son zamanlarda tekrar eden eylemlerde ve geçici durumlarda kullanılır.

Present perfect continuous zaman zarfları nelerdir?

En sık kullanılanlar for, since, How long, all day, all morning, lately, recently ve just’tir.

Present perfect continuous ile present perfect farkı nedir?

Continuous süreci ve süreyi (I've been cleaning all morning.), simple ise sonucu ve miktarı (I've cleaned three rooms.) vurgular. Durum fiilleriyle yalnız simple kullanılır.

Present perfect continuous hangi fiillerle kullanılmaz?

Durum fiilleriyle genellikle kullanılmaz: know, believe, understand, like, love, want, need, own, belong. Bu fiillerle present perfect simple kullan: I've known her for years.

Present perfect continuous soru cümlesi nasıl kurulur?

Have / has öznenin önüne geçer: Have you been waiting long? Bilgi sorularında soru kelimesi başa gelir: How long have you been waiting? / What have you been doing?
Dersi bitirdin mi?Tamamlandı olarak işaretle; ders listesinde nerede kaldığını hep gör.

Benzer dersler

Pratik yap

İngilizce Portalı

Bu ders, uluslararası CEFR müfredatları karşılaştırılarak hazırlandı ve yayımlanmadan önce kontrol edildi. Bir hata görürsen bize yaz.