Present Perfect Continuous Tense Konu Anlatımı: Yapısı, Kullanımı, Örnek Cümleler ve Alıştırmalar
Present perfect continuous (have / has been + fiil-ing), geçmişte başlayıp şimdiye kadar süren ya da az önce biten bir eylemi anlatır ve eylemin süresini, sürecini vurgular. Türkçede çoğu zaman “-dır …-yor” ya da “-den beri …-yor” ile çevrilir: I've been waiting for an hour. (Bir saattir bekliyorum.)
Özne + have / has + been + fiil-ing
Bu derste öğreneceklerin
- 1Present Perfect Continuous Nedir? Türkçe Karşılığı Ne?
- 2Present Perfect Continuous Nasıl Kurulur? (Yapısı)
- 3Present Perfect Continuous Ne Zaman Kullanılır?
- 4Present Perfect Continuous Olumlu, Olumsuz ve Soru Cümleleri
- 5Present Perfect Continuous Zaman Zarfları
- 6Present Perfect Continuous Hangi Fiillerle Kullanılmaz?
- 7Present Perfect Continuous ile En Sık Yapılan Hatalar
- 8Present Perfect Continuous ile Present Perfect Simple Farkı
- 9Derinleşmek İsteyenlere
- 10Present Perfect Continuous Alıştırmaları
- 11Present Perfect Continuous Konu Özeti
- 12Present Perfect Continuous Hakkında Sık Sorulan Sorular
Present Perfect Continuous Nedir? Türkçe Karşılığı Ne?
Present perfect continuous, Türkçe kaynaklarda bazen “süregelen geçmiş zaman” diye de anılır. Adındaki iki parça ne işe yaradığını da anlatır: perfect kısmı eylemi geçmişten şimdiye bağlar, continuous kısmı ise eylemin bir süre boyunca devam ettiğini gösterir. Yani bu zaman, “bir şey bir süredir oluyor” ya da “az önceye kadar oluyordu, izleri hâlâ görünüyor” demenin yoludur.
Türkçede bu zamanın ayrı bir karşılığı yoktur. Aynı anlamı şimdiki zamana bir süre ifadesi ekleyerek veririz: “İki saattir ders çalışıyorum.” Türk öğrencinin bu cümleyi İngilizceye I am studying for two hours. diye çevirmesi bu yüzden çok doğaldır, ama yanlıştır. İngilizcede şimdiki zaman yalnız “şu an” der; “iki saattir” bilgisini taşıyamaz.
| Türkçe | İngilizce | Ne anlatıyor? |
|---|---|---|
| İki saattir ders çalışıyorum. | I've been studying for two hours. | Hâlâ sürüyor |
| Sabahtan beri yağmur yağıyor. | It's been raining since this morning. | Hâlâ sürüyor |
| Neden nefes nefesesin? — Koşuyordum. | Why are you out of breath? — I've been running. | Az önce bitti, izi var |
| Son zamanlarda çok çalışıyorum. | I've been working a lot lately. | Son dönemde tekrar |
Present Perfect Continuous Nasıl Kurulur? (Yapısı)
Yapı üç parçadan oluşur ve hiç değişmez: have / has + been + fiil-ing. Özneye göre değişen tek parça have / has’tır: he, she, it ve tekil isimlerle has, öteki öznelerle have kullanılır. Been her kişide aynıdır.

| Özne | Uzun şekil | Kısaltma | Türkçesi |
|---|---|---|---|
| I | I have been working | I've been working | (bir süredir) çalışıyorum |
| You | You have been working | You've been working | çalışıyorsun |
| He / She / It | She has been working | She's been working | çalışıyor |
| We | We have been working | We've been working | çalışıyoruz |
| They | They have been working | They've been working | çalışıyorlar |
Konuşmada neredeyse her zaman kısaltma kullanılır: I've, she's, they've.
- Been hiç değişmez: She has been working doğrudur; she has be working ya da she has being working diye bir yapı yoktur.
- -ing yazım kuralları present continuous ile aynıdır: make → making, run → running, study → studying, lie → lying.
- ’s kısaltması iki anlama gelebilir: She's been working = she has been working; She's working = she is working. Arkasından been geliyorsa ’s her zaman has’tir.
- Tekil isimler has alır: My brother has been looking for a job. / The baby has been crying all night.
Present Perfect Continuous Ne Zaman Kullanılır?
Bu zamanın bütün kullanımlarında ortak bir nokta var: eylem geçmişte başlamıştır, bir süre devam etmiştir ve şimdiyle bağlantısı vardır. Ya hâlâ sürmektedir, ya da az önce bitmiştir ve sonucu ortadadır. Aşağıda en sık beş kullanımı görebilirsin.

1Geçmişte başlayıp hâlâ süren eylem
En sık kullanım budur. Eylemin ne zamandır sürdüğünü for, since ya da How long ile söyleriz. İki kelimenin farkı for ve since dersinde ayrıntılı anlatılıyor; kısaca for süreyi, since başlangıç noktasını verir.
- I've been learning English for three years.Üç yıldır İngilizce öğreniyorum.
- She's been working at the hospital since 2022.2022’den beri hastanede çalışıyor.
- How long have you been waiting?Ne zamandır bekliyorsun?
2Az önce biten eylemin görünen sonucu
Eylem yeni bitmiştir, ama izi hâlâ ortadadır: yorgunluk, ıslak saç, kirli eller. Bu kullanımda genellikle süre söylenmez. Türkçede bu cümleleri çoğu zaman “-yordum”, “-dım” ya da “-mış” ile çeviririz.
- You're out of breath. Have you been running?Nefes nefesesin. Koşuyor muydun?
- The ground is wet. It's been raining.Yer ıslak. Yağmur yağmış.
- I'm sorry about the mess. We've been painting the kitchen.Dağınıklık için kusura bakma. Mutfağı boyuyorduk.
3Son zamanlarda tekrar eden eylem
Son haftalarda ya da aylarda sık sık yaptığın bir şeyi anlatırken de bu zamanı kullanırsın. Lately ve recently bu kullanıma sık eşlik eder.
- I've been going to the gym a lot lately.Son zamanlarda spor salonuna çok gidiyorum.
- Tom has been calling me every day.Tom bir süredir her gün beni arıyor.
- We've been eating out too much recently.Son zamanlarda dışarıda çok fazla yemek yiyoruz.
4Geçici durumlar
Kalıcı olmadığını düşündüğün, bir süre için devam eden durumlarda sürekli yapı tercih edilir. Kalıcı bir durum için present perfect simple daha doğaldır.
- I've been staying with my aunt this month.Bu ay teyzemde kalıyorum.
- Can has been driving his father's car while his own car is at the garage.Kendi arabası tamirde olduğu için Can babasının arabasını kullanıyor.
5Şikâyet, sitem ve tahmin
Birinin bir süredir yaptığı ve seni rahatsız eden bir şeyi anlatırken ya da izlerden yola çıkıp tahmin yürütürken bu zaman çok doğal durur.
- Someone has been using my laptop!Biri benim dizüstü bilgisayarımı kullanıyormuş!
- Your eyes are red. Have you been crying?Gözlerin kızarmış. Ağlıyor muydun?
- I've been telling you this for weeks!Haftalardır sana bunu söylüyorum!
Present Perfect Continuous Olumlu, Olumsuz ve Soru Cümleleri
Üç cümle türünde de yardımcı fiil have / has’tır. Olumsuzda have / has’ın arkasına not gelir; soruda ise have / has öznenin önüne geçer. Been + -ing kısmı hiçbir zaman yer değiştirmez. Aşağıda üç cümle türünü sırayla, örnekleriyle görüyorsun.

Have been + -ing: olumlu cümleler
Olumlu cümlede özneden sonra have / has, ardından been ve fiilin -ing hâli gelir. Konuşmada have ve has çoğu zaman ’ve ve ’s diye kısaltılır; tekil isimlerden sonra da has kullanılır.
- We've been planning this trip for months.Aylardır bu geziyi planlıyoruz.
- My phone has been making a strange noise since yesterday.Telefonum dünden beri garip bir ses çıkarıyor.
- Elif has been preparing for her driving test.Elif ehliyet sınavına hazırlanıyor.
- The children have been playing in the garden all afternoon.Çocuklar bütün öğleden sonra bahçede oynuyor.
Haven't been + -ing: olumsuz cümleler
Olumsuz yapı haven't / hasn't been + -ing ile kurulur. Bu yapı özellikle bir süredir yapmadığın ya da düzenli yapamadığın şeyleri anlatırken kullanılır: I haven't been sleeping well. (İyi uyuyamıyorum / Bir süredir iyi uyumuyorum.)
- I haven't been feeling well this week.Bu hafta kendimi iyi hissetmiyorum.
- He hasn't been working since his operation.Ameliyatından beri çalışmıyor.
- We haven't been watching much TV lately.Son zamanlarda pek televizyon izlemiyoruz.
Have you been…?: soru ve kısa cevaplar
Evet/hayır sorularında have / has başa geçer. Bilgi soran soru cümlelerinde ise soru kelimesi en başa gelir; bu zamanla en sık kullanılan soru How long’dur. Kısa cevapta yalnız have / has tekrarlanır.
| Soru | Cevap | Diğer cevap |
|---|---|---|
| Have you been waiting long? | Yes, I have. | No, I haven't. |
| Has it been raining? | Yes, it has. | No, it hasn't. |
| How long have they been living here? | For two years. | Since 2024. |
| What have you been doing? | I've been cleaning. | — |
Kısa cevapta been ve -ing tekrarlanmaz: Yes, I have. (Yes, I have been. değil.)
Present Perfect Continuous Zaman Zarfları
Bu zamanla en çok süre bildiren ifadeler kullanılır. Bazıları (for, since, how long) sürenin uzunluğunu ya da başlangıcını, bazıları (lately, recently) son dönemi anlatır. All day, all morning gibi ifadeler ise sürenin bütün bir dilime yayıldığını vurgular.
| İfade | Anlamı | Örnek |
|---|---|---|
| for + süre | …dır | I've been reading for an hour. |
| since + başlangıç | …den beri | He's been working since eight. |
| How long…? | Ne zamandır? | How long have you been waiting? |
| all day / all morning | bütün gün / sabah | It's been snowing all day. |
| lately / recently | son zamanlarda | I've been feeling tired lately. |
| just | az önce | We've just been talking about you. |
Present Perfect Continuous Hangi Fiillerle Kullanılmaz?
Bir eylemi değil, bir durumu anlatan fiiller sürekli zamanlarla kullanılmaz. Bunlara durum fiilleri denir: know, believe, understand, like, love, hate, want, need, own, belong, seem. Bu fiillerle “bir süredir” anlamı present perfect simple ile verilir. Türkçede bu fiilleri de “-yor” ile kullandığımız için (biliyorum, istiyorum) en sık yapılan hatalardan biri burada çıkar. Konuşmada want ve love bazen sürekli yapıyla da duyulur (I've been wanting to call you.), ama B1’de bu fiillerle simple yapıyı kullanmak en güvenlisidir.
| Fiil | Yanlış | Doğru | Türkçesi |
|---|---|---|---|
| know | I've been knowing her for years. | I've known her for years. | Onu yıllardır tanıyorum. |
| own | They've been owning this shop since 2015. | They've owned this shop since 2015. | 2015’ten beri bu dükkânın sahibiler. |
| have (sahip) | We've been having this car for ages. | We've had this car for ages. | Bu araba yıllardır bizde. |
| belong | It has been belonging to us since 2010. | It has belonged to us since 2010. | 2010’dan beri bizim. |
Have fiili “sahip olmak” anlamında durum fiilidir, ama “yemek, içmek, yaşamak” gibi bir eylem anlatıyorsa sürekli yapıyla kullanılabilir: We've been having lunch. (Öğle yemeği yiyorduk.) / They've been having a great time. (Çok iyi vakit geçiriyorlar.)
Present Perfect Continuous ile En Sık Yapılan Hatalar
Bu zamanla yapılan hataların çoğu, Türkçede “-dır …-yor” yapısının tek bir zamanla kurulmasından kaynaklanır. Türkçede her fiil “-yor” alabildiği için durum fiilleriyle de, sayı bildiren cümlelerle de aynı yapıyı kullanırız; İngilizce ise bu durumlarda farklı zamanlar ister.
I am working here for two years.
I've been working here for two years.
“İki yıldır burada çalışıyorum.” Türkçede şimdiki zamandır. İngilizcede present continuous “iki yıldır” bilgisini taşıyamaz; geçmişten bugüne süren eylem have been + -ing ister.
How long are you learning English?
How long have you been learning English?
“Ne zamandır İngilizce öğreniyorsun?” sorusundaki “-yor” eki İngilizceye şimdiki zaman olarak aktarılınca hata olur. How long ile süren eylem sorulurken bu zaman kullanılır.
I have been knowing him for years.
I have known him for years.
Know durum fiilidir ve sürekli zamanlarla kullanılmaz. Türkçedeki “tanıyorum” fiilinin “-yor” eki bu hatayı tetikler.
She has been writing three emails this morning.
She has written three emails this morning.
Üç e-posta bitmiş bir sonucu, bir sayıyı anlatır; bu yüzden present perfect simple gerekir. “Bütün sabah yazı yazdı” diye süreci düşünen öğrenci sürekli yapıyı seçer; ama sayı söylendiğinde sonuç öne çıkar.
It has been rain since this morning.
It has been raining since this morning.
Been’den sonra fiil -ing almalıdır. Türkçede “yağmur yağıyor” derken “yağmur” bir isimdir; İngilizcede rain burada fiildir ve -ing ile kullanılır.
I've been seeing this film twice.
I've seen this film twice.
Twice, three times gibi tekrar sayıları bitmiş deneyimleri sayar; sürekli yapı sayılarla kullanılmaz. Türkçedeki “iki kez izledim” cümlesi zaten “-dı” iledir; hata çoğu zaman yapıyı aşırı kullanmaktan gelir.
We have been having a car for ten years.
We have had a car for ten years.
Have burada “sahip olmak” anlamındadır ve durum bildirir. Türkçedeki “on yıldır arabamız var” cümlesinde fiil olmadığı için öğrenciler İngilizcede “sürüyor” anlamını sürekli yapıyla vermeye çalışır.
Present Perfect Continuous ile Present Perfect Simple Farkı
İki zaman da geçmişi şimdiye bağlar; aralarındaki fark neyi vurguladığındır. Present perfect continuous süreci ve süreyi anlatır: eylem ne zamandır sürüyor, bitti mi bitmedi mi önemli değil. Present perfect simple ise sonucu ve miktarı anlatır: eylem tamamlandı, ortada sayılabilir bir sonuç var. Bitmiş bir zamanla iki zamanın da kullanılamadığını, o durumda simple past gerektiğini present perfect ile simple past dersinde görebilirsin.
| Present perfect continuous | Present perfect simple | |
|---|---|---|
| Vurgu | Süreç, süre | Sonuç, miktar |
| Soru | How long…? | How many / How much…? |
| Bitti mi? | Belli değil ya da yeni bitti | Tamamlandı |
| Örnek | I've been reading your book. | I've read your book. |
| Türkçesi | Kitabını okuyorum (henüz bitmedi). | Kitabını okudum (bitti). |
| Örnek | She's been painting the kitchen. | She's painted the kitchen. |
| Türkçesi | Mutfağı boyuyordu (üstü başı boya). | Mutfağı boyadı (iş bitti). |
Bazen iki zaman da doğrudur ve anlam farkı çok küçüktür. Live, work, teach, study gibi fiillerle I've lived here for ten years. ve I've been living here for ten years. aynı bilgiyi verir; sürekli yapı durumun daha geçici ya da daha yeni olduğunu hissettirebilir. Böyle durumlarda süreyi vurgulamak istiyorsan sürekli yapıyı, kalıcı bir durumu anlatıyorsan simple yapıyı seç.
Derinleşmek İsteyenlere
Just ile present perfect continuous
“Az önce … yapıyordum” demek için just kullanılabilir; just, have ile been arasına girer: I've just been talking to Ayşe about the party. (Az önce Ayşe’yle parti hakkında konuşuyordum.)
Bu zamanın geçmiş hâli: past perfect continuous
Süreyi şimdiye değil de geçmişteki bir ana kadar ölçmek istediğinde had been + -ing kullanılır: When I arrived, she had been waiting for an hour. (Ben geldiğimde bir saattir bekliyordu.) Bu yapı past perfect continuous dersinde B2 seviyesinde anlatılıyor.
Past continuous ile karıştırma
I was working (çalışıyordum) geçmişteki bir anda süren eylemi anlatır ve şimdiyle bağı yoktur: At eight o'clock last night, I was working. I have been working ise şimdiye kadar süren eylemdir. Türkçede ikisi de “çalışıyordum” diye çevrilebildiği için karışabilir; ayrıntılar için past continuous dersine bak.
Gelecekteki karşılığı
Sürenin gelecekteki bir ana kadar ölçüldüğü yapı da vardır: By June, I will have been working here for ten years. (Hazirana kadar burada on yıldır çalışıyor olacağım.) Bu yapı future perfect continuous adıyla B2 seviyesinde ele alınıyor.
Nazik bir soru: Have you been waiting long?
Birini beklettiğinde özür dilemenin en doğal yollarından biri bu zamanı kullanmaktır: Sorry I'm late. Have you been waiting long? (Kusura bakma, geç kaldım. Çok bekledin mi?) Cevap da genellikle aynı zamanla verilir: No, I've only been waiting for five minutes.
Present Perfect Continuous Alıştırmaları
İlk alıştırmada yalnız yapıyı, ikincisinde present perfect simple ile continuous arasındaki seçimi, üçüncüsünde de cümle dönüştürmeyi çalışacaksın. Kısaltmalı ya da kısaltmasız yazabilirsin; ikisi de doğru kabul edilir.
Alıştırma 1: Present perfect continuous biçimini yaz
Parantezdeki fiili present perfect continuous biçiminde yaz.
- 1
I (wait) for you since six o'clock!
- 2
It (rain) all morning.
- 3
How long have you (learn) English?
- 4
She (work) in the garden, so she's tired.
- 5
We (not / sleep) well lately.
- 6
Your hands are covered in paint. Have you (paint)?
- 7
Ali (study) for his exams since Monday.
- 8
They (not / watch) TV this week because they're busy.
Cevap anahtarı
- have been waiting — Since + başlangıç, eylem hâlâ sürüyor; I ile have.
- has been raining — It = tekil → has.
- been learning — How long + have you + been + -ing?
- has been working — Görünen sonuç (yorgunluk): eylem az önce bitti; she ile has.
- haven't been sleeping — Olumsuz: haven't been + -ing.
- been painting — Görünen sonuç: eylem az önce bitti.
- has been studying — Study → studying.
- haven't been watching — They ile haven't; bu hafta boyunca süren durum.
Alıştırma 2: Simple mı, continuous mı?
Süreç mi, sonuç mu anlatılıyor? Doğru seçeneği işaretle.
- 1
I ___ this book for two weeks, and I'm only on page 90.
- 2
I ___ three chapters today.
- 3
How long ___ Elif?
- 4
Your eyes are red. You ___.
- 5
We ___ a dog since 2015.
- 6
How many cups of tea ___ today?
- 7
My neighbours ___ loud music all evening. I can't sleep!
Alıştırma 3: Cümleyi yeniden kur
Verilen bilgiye göre boşluğu present perfect continuous ile doldur.
- 1
I started cooking at noon. I'm still cooking. → I since noon.
- 2
It started to snow two hours ago. It's still snowing. → It for two hours.
- 3
They're tired. They played tennis all afternoon and stopped a minute ago. → They tennis all afternoon.
- 4
I've been waiting for an hour. (soru) → How long waiting?
- 5
He has been learning Spanish. (olumsuz) → He Spanish.
- 6
I'm still writing my report. I started this morning. → I my report since this morning.
Okuma, dinleme, yazma ve konuşma çalışmaları
B1 seviyesinde her becerinin ücretsiz çalışmaları var, kalanı Premium üyelere açık. Konuyu metinle, sesle ve kendi cümlelerinle pekiştir.
- Okuma çalışmalarıKısa metni oku, anlama sorularını cevapla3 ücretsiz
21 Premium - Dinleme çalışmalarıSesli metni dinle, ne anladığını göster3 ücretsiz
21 Premium - Yazma çalışmalarıBoşlukları doldur, kendi cümlelerini yaz3 ücretsiz
21 Premium - Konuşma çalışmalarıCümleleri sesli söyle, telaffuzunu ölç3 ücretsiz
21 Premium
Present Perfect Continuous Konu Özeti
- Yapı: have / has + been + fiil-ing. He, she, it ile has; öteki öznelerle have.
- Geçmişte başlayıp hâlâ süren eylemleri anlatır: I've been studying for two hours. = İki saattir ders çalışıyorum.
- Az önce biten eylemin görünen sonucunu da anlatır: You're wet. Have you been swimming?
- En sık zaman ifadeleri: for, since, How long, all day, lately, recently.
- Know, like, believe, own gibi durum fiilleri bu zamanla kullanılmaz; present perfect simple gelir.
- Continuous süreci, simple sonucu ve miktarı vurgular: I've been reading ↔ I've read three books.
- Türkçedeki “-dır …-yor” yapısını İngilizcede present continuous ile değil, bu zamanla kur.
Present Perfect Continuous Hakkında Sık Sorulan Sorular
Present perfect continuous nedir?
Present perfect continuous Türkçe karşılığı nedir?
Present perfect continuous yapısı nasıldır?
Present perfect continuous ne zaman kullanılır?
Present perfect continuous zaman zarfları nelerdir?
Present perfect continuous ile present perfect farkı nedir?
Present perfect continuous hangi fiillerle kullanılmaz?
Present perfect continuous soru cümlesi nasıl kurulur?
Benzer dersler
- A2Present Perfect Tense Konu Anlatımı: Kullanımı, Ever, Never, Just, Yet, Already, Örnekler ve Alıştırmalar
- B1For ve Since Farkı: Kullanımı, How Long Soruları, Örnek Cümleler ve Alıştırmalar
- B1Present Perfect ve Simple Past Farkı: Hangisi Ne Zaman Kullanılır? Örnekler ve Alıştırmalar
- A2Present Simple vs Present Continuous Konu Anlatımı: Farkı, Durum Fiilleri (Stative Verbs) ve Alıştırmalar
- B2Past Perfect Continuous Tense Konu Anlatımı: Kuralları, Kullanımı, Örnek Cümleler ve Alıştırmalar
