Logo
İngilizce Portalı
A1

And, But, Or, Because Konu Anlatımı: İngilizce Bağlaçlar, Örnek Cümleler ve Alıştırmalar

İngilizce PortalıGüncellendi: 16 dk okuma
Kısa cevap

And, but, or, because İngilizcenin en temel bağlaçlarıdır ve kelimeleri ya da cümleleri birbirine bağlar. And “ve”, but “ama”, or “ya da, veya”, because ise “çünkü” demektir. Bu dört kelimeyle iki kısa cümleyi tek ve akıcı bir cümlede birleştirirsin. Örnek: I'm tired because I work a lot. (Çok çalıştığım için yorgunum.)

Cümle 1 + and / but / or / because + Cümle 2

Bu derste öğreneceklerin
  1. 1Bağlaç Nedir? And, But, Or, Because Ne Demek?
  2. 2And, But, Or, Because Neyi Bağlar? Temel Kurallar
    1. 2.1Kelimeleri bağlamak: isim, sıfat ve fiil
    2. 2.2Cümleleri bağlamak: özne ve fiili olan iki parça
  3. 3And, But, Or, Because Ne Zaman Kullanılır?
  4. 4Bağlaçlarla Cümle Birleştirme: Virgül ve Özne Kuralları
    1. 4.1Virgül: bağlaçlarla ne zaman kullanılır?
    2. 4.2And, but, or: aynı özneyi tekrarlamamak
    3. 4.3Because: arkasından özne ve fiil gelir
  5. 5And, But, Or, Because ile En Sık Yapılan Hatalar
  6. 6Because ile So Farkı
  7. 7Derinleşmek İsteyenlere
  8. 8And, But, Or, Because Alıştırmaları
  9. 9And, But, Or, Because Konu Özeti
  10. 10İngilizce Bağlaçlar Hakkında Sık Sorulan Sorular

Bağlaç Nedir? And, But, Or, Because Ne Demek?

Bağlaç (conjunction), iki kelimeyi, iki kelime grubunu ya da iki cümleyi birbirine bağlayan kelimedir. Bağlaç kullanmadan da konuşabilirsin, ama cümlelerin kısa ve kopuk olur: I have a sister. I have a brother. Bağlaçla aynı bilgiyi tek cümlede söylersin: I have a sister and a brother. (Bir kız kardeşim ve bir erkek kardeşim var.) A1 seviyesinde bilmen gereken dört temel bağlaç and, but, or ve because’tır.

Türkçede cümleleri çoğu zaman eklerle bağlarız: “kalkıp kahvaltı yaparım”, “hasta olduğum için evdeyim”, “çay mı kahve mi?”. İngilizcede bu eklerin yerini ayrı kelimeler alır. Bu yüzden Türkçe düşünüp İngilizce konuşurken bağlacı atlamak ya da yanlış yere koymak çok kolaydır. Aşağıdaki tablo Türkçedeki ekin İngilizcede hangi bağlaca dönüştüğünü gösteriyor.

Türkçe ek → İngilizce bağlaç
TürkçeİngilizceBağlaç
Kalkıp kahvaltı yaparım.I get up and have breakfast.-ıp → and
Hava güneşli ama soğuk.It's sunny but cold.ama → but
Çay mı, kahve mi?Tea or coffee?mı…mı → or
Hasta olduğum için evdeyim.I'm at home because I'm ill.-dığı için → because

And, But, Or, Because Neyi Bağlar? Temel Kurallar

Dört bağlacın her birinin tek ve net bir görevi vardır: and bilgi ekler, but zıtlık kurar, or seçenek sunar, because sebep bildirir. Hangisini kullanacağına karar vermek için iki parçanın arasındaki ilişkiye bak. Aşağıdaki tablo dördünü yan yana gösteriyor; ardından bağlaçların kelimeleri ve cümleleri nasıl bağladığını ayrı ayrı görüyorsun.

İngilizce bağlaçlar and, but, or, because: ekleme ve, zıtlık ama, seçenek ya da, sebep çünkü örnek cümlelerle
Dört bağlaç, dört görev: ekleme, zıtlık, seçenek ve sebep
Dört temel bağlaç
BağlaçAnlamıGöreviÖrnekTürkçesi
andveeklemeI like tea and cake.Çay ve kek severim.
butama, fakatzıtlıkIt's old but nice.Eski ama güzel.
orya da, veyaseçenekIs it hot or cold?Sıcak mı, soğuk mu?
becauseçünkü, -dığı içinsebepI'm hungry because it's late.Geç olduğu için acıktım.

And, but ve or hem kelime hem cümle bağlar; because’tan sonra ise her zaman özne ve fiil içeren tam bir cümle gelir.

Kelimeleri bağlamak: isim, sıfat ve fiil

And, but ve or bir cümlenin içindeki aynı türden kelimeleri de bağlar; bu durumda bağlacın iki yanında tam cümle değil, tek kelime ya da kısa bir kelime grubu durur.

  • Aynı türden iki kelime: iki isim, iki sıfat ya da iki fiil bağlanabilir: bread and cheese (ekmek ve peynir), small but nice (küçük ama güzel), red or blue (kırmızı ya da mavi). İki sıfatı bağlama hakkında daha fazlası için sıfatlar dersine bakabilirsin.
  • Üç ya da daha fazla şey sayarken: aralarına virgül konur, yalnız son ikisinin arasına and gelir: I like apples, bananas and grapes. Son and’den önce de virgül koymak yanlış değildir, özellikle Amerikan İngilizcesinde sık görülür: apples, bananas, and grapes.

Cümleleri bağlamak: özne ve fiili olan iki parça

Bağlacın iki yanında, kendi öznesi ve fiili olan iki tam cümle de durabilir. Virgül ve özne tekrarıyla ilgili ayrıntıları bir sonraki bölümde bulacaksın.

  • İki tam cümle: her parçanın kendi öznesi ve fiili vardır: Ali is a doctor and his wife is a teacher. (Ali doktor, karısı da öğretmen.)
  • Because tek başına isim almaz: because it is cold doğru; because cold yanlıştır. Because’tan sonra yalnız bir isim söylemek istersen ileride öğreneceğin because of kalıbı gerekir.

And, But, Or, Because Ne Zaman Kullanılır?

Bu dört bağlacı günlük konuşmada neredeyse her cümlede kullanırsın: kendini anlatırken, bir şeyi seçerken, fikrini söylerken ve bir şeyin nedenini açıklarken. Aşağıda en sık yedi kullanımı örnekleriyle bulabilirsin. Her örneği dinleyip bağlacın cümledeki yerine dikkat et.

And, but, or, because ile resimli örnek cümleler: kahvaltıda eggs and toast, small but nice car, coffee or tea, take an umbrella because it's raining
Her bağlaç iki parça arasında farklı bir ilişki kurar

1And: iki şeyi ya da özelliği yan yana söylerken

İki isim, iki sıfat ya da iki bilgi birlikte söylenecekse and kullanılır.

  • I have a cat and a dog.Bir kedim ve bir köpeğim var.
  • My grandmother is kind and funny.Anneannem nazik ve eğlenceli.
  • Emma speaks English and Turkish.Emma İngilizce ve Türkçe konuşuyor.

2And: art arda yapılan işleri anlatırken

Günlük rutinini anlatırken eylemleri sırayla and ile bağlarsın. Özne aynıysa ikinci kez yazılmaz.

  • I get up and brush my teeth.Kalkıp dişlerimi fırçalarım.
  • She comes home and cooks dinner.Eve gelip akşam yemeği yapar.
  • We go to the park and play football.Parka gidip futbol oynarız.

3But: zıt ya da beklenmedik bir bilgi verirken

İkinci parça birincisine göre şaşırtıcı ya da ters bir bilgi veriyorsa but kullanılır.

  • The flat is small but nice.Daire küçük ama güzel.
  • I like tea, but I don't like coffee.Çay severim ama kahve sevmem.
  • He's rich, but he isn't happy.Zengin ama mutlu değil.

4Or: seçenek sunarken ve sorarken

İki ya da daha fazla seçenekten birini sorarken veya önerirken or kullanılır. Bu tür sorulara “evet” ya da “hayır” ile değil, seçeneklerden biriyle cevap verilir.

  • Would you like tea or coffee?Çay mı, kahve mi istersin?
  • We can go by bus or by train.Otobüsle ya da trenle gidebiliriz.
  • Is your teacher Turkish or English?Öğretmenin Türk mü, İngiliz mi?

5Or: olumsuz cümlede “ne… ne…” anlamında

Olumsuz bir cümlede iki şeyi birden reddederken genellikle or kullanılır. And ile kurulan olumsuz cümle “ikisini bir arada” gibi anlaşılabildiği için belirsiz kalır.

  • I don't eat meat or fish.Ne et ne balık yerim.
  • She doesn't have a car or a bike.Onun ne arabası ne bisikleti var.
  • We don't have any brothers or sisters.Hiç kardeşimiz yok.

6Because: bir şeyin sebebini açıklarken

Sonucu söyledikten sonra because ile nedenini eklersin.

  • I'm happy because it's Friday.Cuma olduğu için mutluyum.
  • Can is at home because he is ill.Can hasta olduğu için evde.
  • We're late because there is a lot of traffic.Trafik çok yoğun olduğu için geç kaldık.

7Because: “Why?” sorusuna cevap verirken

Soru kelimeleri arasından why (neden) ile sorulan sorulara konuşmada doğrudan Because… ile başlayan kısa bir cevap verilebilir.

  • Why are you tired? — Because I work at night.Neden yorgunsun? — Çünkü geceleri çalışıyorum.
  • Why do you like Ayşe? — Because she's funny.Ayşe’yi neden seviyorsun? — Çünkü komik.
  • Why is the shop closed? — Because it's Sunday.Dükkân neden kapalı? — Çünkü bugün pazar.

Bağlaçlarla Cümle Birleştirme: Virgül ve Özne Kuralları

Bağlacı doğru seçtikten sonra iki konuya dikkat etmen gerekir: virgülü nereye koyacağın ve özneyi tekrar edip etmeyeceğin. Bu kurallar özellikle yazarken önemlidir. Temel cümle yapısı (özne + fiil + nesne) her iki parçada da korunur.

Virgül: bağlaçlarla ne zaman kullanılır?

Virgül kuralı, bağlaca ve bağladığın parçaların uzunluğuna göre değişir. İki kısa kelimeyi bağlarken virgül gerekmez; sayarken, iki tam cümleyi but ile ayırırken ya da because’la başlayan parçayı cümlenin başına aldığında virgül kullanılır.

Virgül ne zaman gelir?
DurumVirgülÖrnek
Üç ya da daha fazla şeyvar (son and’den önce isteğe bağlı)milk, eggs and bread
İki kısa kelimeyi bağlarkenyoksmall but nice
İki tam cümle + butgenellikle varI like it, but it's expensive.
Cümlenin ortasında becauseyokI'm happy because it's sunny.
Because cümlenin başındaysavarBecause it's cold, we're at home.

İki kısa cümleyi and ile bağlarken virgül genellikle gerekmez: I cook and my husband washes the dishes.

And, but, or: aynı özneyi tekrarlamamak

İki cümlenin öznesi aynıysa and, but ve or’dan sonra özneyi tekrar yazmak zorunda değilsin: She gets up and has breakfast. (Kalkıp kahvaltı yapar.) Burada ikinci fiil de present simple kuralına uyar ve -s alır: has. Aynı durum but için de geçerlidir: He can swim but can't dive. (Yüzebiliyor ama dalamıyor.)

Because: arkasından özne ve fiil gelir

Because’tan sonra gelen parça kendi başına bir cümledir; öznesi ve fiili mutlaka yazılır. She's at home because she is ill. doğrudur, She's at home because is ill. yanlıştır. Türkçede “hasta olduğu için” derken özne ekin içinde gizli olduğu için bu kural kolayca unutulur.

Birleştirilmiş cümleler
  • I'm cold. I'm wearing a coat. → I'm wearing a coat because I'm cold.Üşüdüğüm için mont giyiyorum.
  • Tom is tall. Tom is thin. → Tom is tall and thin.Tom uzun boylu ve zayıf.
  • The hotel is nice. It's very expensive. → The hotel is nice, but it's very expensive.Otel güzel ama çok pahalı.
  • Do you want pasta? Do you want rice? → Do you want pasta or rice?Makarna mı, pilav mı istersin?

And, But, Or, Because ile En Sık Yapılan Hatalar

Bağlaç hatalarının bir kısmı Türkçedeki eklerden, bir kısmı da Türkçedeki “çünkü… bu yüzden” gibi alışkanlıklardan gelir. Aşağıdaki kartlar, başlangıç seviyesindeki öğrencilerin en çok yaptığı hataları ve nedenlerini gösteriyor.

I'm tired. Because I work a lot.

I'm tired because I work a lot.

Yazıda because parçası tek başına cümle olmaz; ana cümleye bağlanır. Türkçede “Yorgunum. Çünkü çok çalışıyorum.” demek mümkün olduğu için bu hata sık görülür.

Because it's cold, so we're at home.

Because it's cold, we're at home. / It's cold, so we're at home.

Because ve so aynı cümlede birlikte kullanılmaz; biri sebebi, diğeri sonucu işaretler ve biri yeterlidir. Türkçedeki “Hava soğuk olduğu için bu yüzden…” tekrarı İngilizcede yanlıştır.

I don't like tea and coffee.

I don't like tea or coffee.

Bu cümle dilbilgisi açısından bozuk değildir, ama anlamı belirsizdir: “çayla kahveyi bir arada sevmem” gibi de anlaşılabilir. “Ne çayı ne kahveyi severim” demek istiyorsan olumsuz cümlede açık ve doğal olan or’dur.

Is she a teacher or a doctor? — Yes.

Is she a teacher or a doctor? — She's a teacher.

Bu soru iki şık arasında seçim ister; “evet” ya da “hayır” ile cevaplanmaz. Türkçedeki “Öğretmen mi, doktor mu?” sorusuna da “Evet.” denmez.

I like apples, and bananas, and grapes.

I like apples, bananas and grapes.

Dilbilgisi açısından bozuk sayılmaz ama doğal değildir. Sayarken and genellikle yalnız son iki öğenin arasına gelir; diğerleri virgülle ayrılır. Her öğenin önüne and koymak cümleyi ağırlaştırır.

She gets up and have breakfast.

She gets up and has breakfast.

And’den sonra özne tekrar yazılmasa da ikinci fiil de she’ye aittir; present simple’da o da -s alır: has. Türkçede “kalkıp kahvaltı yapar” derken ilk fiil çekimsiz kaldığı için İngilizcede de bir fiili çekimsiz bırakmak isteriz.

I'm at home because of I'm ill.

I'm at home because I'm ill.

Arkasından özne ve fiil (I'm ill) geliyorsa yalnız because kullanılır. Because of yalnız bir isimden önce gelir: because of the rain.

She is at home because is ill.

She is at home because she is ill.

Because’tan sonra özne tekrar yazılmak zorundadır. Türkçedeki “hasta olduğu için” ifadesinde özne ekin içinde saklandığı için İngilizcede de düşürülmek istenir.

Because ile So Farkı

Because’ı öğrenince karşına hemen so çıkar. İkisi aynı olayı iki farklı yönden anlatır: because sebebi, so sonucu tanıtır. I'm tired because I work a lot. cümlesinde because’tan sonra sebep (çok çalışmak) gelir. I work a lot, so I'm tired. cümlesinde ise so’dan sonra sonuç (yorgunluk) gelir. Anlam aynıdır, yalnız sıra tersine döner.

Because ile so farkı: because sebep bildirir, so sonuç bildirir; I'm tired because I work a lot, I work a lot, so I'm tired
Because’tan sonra sebep, so’dan sonra sonuç gelir
Because mı, so mu?
Because (çünkü)So (bu yüzden)
Ardındansebep gelirsonuç gelir
ÖrnekWe're at home because it's raining.
(Yağmur yağdığı için evdeyiz.)
It's raining, so we're at home.
(Yağmur yağıyor, bu yüzden evdeyiz.)
Virgülortadaysa yokso’dan önce genellikle var
Why? cevabıBecause it's raining.kullanılmaz

Olayları sırayla anlatmak için and ve and then yeterli olur: I get up and then I have a shower. Hikâye anlatırken kullanılan first, then, after that ve finally gibi sıralama bağlaçları ise A2 seviyesinde ayrı bir derste anlatılıyor. Therefore, due to gibi daha resmî sebep-sonuç bağlaçları da B2 seviyesinde karşına çıkacak.

Derinleşmek İsteyenlere

Cümleye And ya da But ile başlamak yanlış mı?

Konuşmada ve gündelik yazıda cümleye and ya da but ile başlamak çok yaygındır ve yanlış sayılmaz: I love this city. But it's very expensive. Ancak resmî yazıda (dilekçe, ödev, sınav kompozisyonu) iki parçayı tek cümlede birleştirmek daha güvenlidir: I love this city, but it's very expensive.

Both… and, either… or: çift bağlaçlar

And ve or’un iki parçalı biçimleri de vardır. Both… and “hem… hem de” demektir: She speaks both English and French. (Hem İngilizce hem Fransızca konuşur.) Either… or ise “ya… ya da” demektir: We can eat either pizza or pasta. (Ya pizza ya da makarna yiyebiliriz.) Bu yapılar A2 ve B1 seviyesinde sık kullanılır.

Because ile because of farkı

Because’tan sonra özne ve fiil gelir: We're at home because it is raining. Because of’tan sonra ise yalnız bir isim gelir: We're at home because of the rain. (Yağmur yüzünden evdeyiz.) A1 seviyesinde because yeterlidir; because of kalıbını ileride sık göreceksin.

Or, any ve olumsuz sorular

Olumsuz cümle ve sorularda or çoğu zaman any ile birlikte kullanılır: Do you have any brothers or sisters? (Hiç kardeşin var mı?) Bu kalıp tanışma sohbetlerinin klasiğidir. Dikkat: bu bir seçim sorusu değildir; “kardeşin var mı?” diye sorar, bu yüzden cevabı Yes, I have a sister. ya da No, I don't. olabilir. Any’nin kullanımını some ve any dersinde bulabilirsin.

But’ın daha güçlü akrabaları ve diğer bağlaçlar

Zıtlık bildirmek için ileri seviyede but yerine although (-e rağmen) ve however (ancak) kullanılır: Although it's cold, we're going out. Koşul ve zaman için de if, when, unless gibi bağlaçlar vardır. Hepsinin temeli bu derste öğrendiğin dört bağlaçtır; önce bunları otomatikleştirmen yeterli.

And, But, Or, Because Alıştırmaları

Aşağıdaki üç alıştırmada önce dört bağlaçtan doğrusunu seçecek, sonra olumsuz cümlelerde or’u ve because’tan sonraki özneyi çalışacak, en sonda da iki cümleyi birleştireceksin. Cevabını yazıp “Kontrol et” düğmesine bas; yanlışlarının açıklamasını oku.

Boşluk doldurma

Alıştırma 1: Boşluğa and, but, or ya da because yaz

İki parça arasındaki ilişkiye bak: ekleme, zıtlık, seçenek ya da sebep.

  1. 1

    I have a cat a dog.

  2. 2

    Would you like tea coffee? — Coffee, please.

  3. 3

    He's rich, he isn't happy.

  4. 4

    Why is Elif at home? — She's at home she is ill.

  5. 5

    I get up at seven have breakfast.

  6. 6

    We can go by bus by train.

  7. 7

    Why are you happy? — it's my birthday.

  8. 8

    I like tea, I don't like coffee.

Cevap anahtarı
  1. and
  2. or — İki seçenekten biri soruluyor.
  3. but — Zengin olmak ile mutsuzluk zıt bilgilerdir.
  4. because — Hasta olmak, evde olmanın sebebidir.
  5. and — Art arda yapılan işler.
  6. or
  7. Because — Why sorusunun cevabı because ile başlar.
  8. but
Çoktan seçmeliPremium

Alıştırma 2: Doğru seçeneği işaretle

Olumsuz cümlelere ve because’tan sonraki özneye dikkat et.

  1. 1

    I don't drink tea ___ coffee. (Ne çay ne kahve içerim.)

  2. 2

    It's cold today, ___ it's sunny.

  3. 3

    I'm hungry ___ it's lunchtime.

  4. 4

    Is your car red ___ blue? — It's red.

  5. 5

    She's at home because ___ ill.

  6. 6

    I like apples, bananas ___ grapes.

  7. 7

    It's raining, ___ I'm taking my umbrella.

Boşluk doldurmaPremium

Alıştırma 3: İki cümleyi birleştir

Verilen iki cümleyi tek cümle yap. Kısaltmalı ya da kısaltmasız yazabilirsin.

  1. 1

    I have a brother. I have a sister. → I have a brother a sister.

  2. 2

    Is it Monday? Is it Tuesday? → Is it Monday Tuesday?

  3. 3

    She is at home. She is ill. → She is at home ill.

  4. 4

    I like dogs. I don't like cats. → I like dogs, I don't like cats.

  5. 5

    Why are you late? (Otobüs geç kaldı.) → the bus is late.

  6. 6

    It's cold. We're at home. (so) → It's cold, we're at home.

  7. 7

    Ne et ne balık yerim. → I don't eat meat fish.

Dört yönden pekiştir

Okuma, dinleme, yazma ve konuşma çalışmaları

A1 seviyesinde her becerinin ücretsiz çalışmaları var, kalanı Premium üyelere açık. Konuyu metinle, sesle ve kendi cümlelerinle pekiştir.

And, But, Or, Because Konu Özeti

  • And “ve” (ekleme), but “ama” (zıtlık), or “ya da” (seçenek), because “çünkü” (sebep) demektir.
  • And, but ve or kelime ya da cümle bağlar; because’tan sonra her zaman özne + fiil gelir.
  • Sayarken virgül kullanılır, and yalnız son iki öğe arasına gelir: milk, eggs and bread.
  • Olumsuz cümlede “ne… ne…” için or kullanılır: I don't eat meat or fish.
  • Or ile iki şık arasında seçim soran soruya (Tea or coffee?) seçeneklerden biriyle cevap verilir, “yes / no” ile değil.
  • Because sebebi, so sonucu tanıtır; ikisi aynı cümlede birlikte kullanılmaz.

İngilizce Bağlaçlar Hakkında Sık Sorulan Sorular

İngilizce temel bağlaçlar nelerdir?

Başlangıç seviyesindeki temel bağlaçlar and (ve), but (ama), or (ya da) ve because (çünkü)’dır. Bunlara sonuç bildiren so (bu yüzden) da eklenebilir.

And, but, or, because ne demek?

And “ve”, but “ama, fakat”, or “ya da, veya”, because ise “çünkü, -dığı için” demektir: I'm happy because it's Friday. (Cuma olduğu için mutluyum.)

Because’tan önce virgül konur mu?

Because cümlenin ortasındaysa genellikle virgül konmaz: I'm happy because it's sunny. Because cümlenin başındaysa because’lı parçanın sonuna virgül gelir: Because it's sunny, I'm happy.

But’tan önce virgül konur mu?

İki tam cümleyi bağlıyorsa genellikle konur: I like it, but it's expensive. İki kısa kelimeyi bağlıyorsa konmaz: small but nice.

Olumsuz cümlede and mi, or mu kullanılır?

İki şeyi birden reddederken or kullanılır: I don't like tea or coffee. (Ne çay ne kahve severim.) And ile kurulan olumsuz cümle dilbilgisi açısından bozuk değildir, ama “ikisini bir arada” gibi anlaşılabildiği için belirsizdir.

Because ile so farkı nedir?

Because’tan sonra sebep, so’dan sonra sonuç gelir: I'm tired because I work a lot. / I work a lot, so I'm tired. İkisi aynı cümlede birlikte kullanılmaz.

Cümleye because ile başlanır mı?

Evet, iki durumda: Why sorusuna kısa cevap verirken (Because I'm tired.) ve because’lı parçayı ana cümlenin önüne aldığında (Because it's late, I'm going home.). Yazıda because’lı parçayı tek başına bırakma.

Because ile because of arasındaki fark nedir?

Because’tan sonra özne ve fiil içeren bir cümle gelir (because it is raining), because of’tan sonra ise yalnız bir isim gelir (because of the rain).
Dersi bitirdin mi?Tamamlandı olarak işaretle; ders listesinde nerede kaldığını hep gör.

Benzer dersler

Pratik yap

İngilizce Portalı

Bu ders, uluslararası CEFR müfredatları karşılaştırılarak hazırlandı ve yayımlanmadan önce kontrol edildi. Bir hata görürsen bize yaz.