Logo
İngilizce Portalı
A1

Present Simple Tense (Geniş Zaman) Konu Anlatımı: Kuralları, Örnek Cümleler ve Alıştırmalar

İngilizce PortalıGüncellendi: 17 dk okuma
Kısa cevap

Present simple tense, İngilizcedeki geniş zamandır; alışkanlıkları, günlük rutini, kalıcı durumları ve genel gerçekleri anlatır. Fiil yalın hâliyle kullanılır, yalnız he, she, it ile fiilin sonuna -s eklenir. Olumsuz ve soru cümleleri do / does yardımcı fiiliyle kurulur. Örnek: She works in a bank. (Bankada çalışır.)

Özne + fiil (he / she / it → fiil + -s) + …

Bu derste öğreneceklerin
  1. 1Present Simple Tense Nedir? Ne Demek?
  2. 2Present Simple Nasıl Kurulur? Olumlu Cümle ve -s Takısı
    1. 2.1Özne + fiil (-s): olumlu çekim
    2. 2.2-s, -es, -ies: fiilin sonuna göre yazım
  3. 3Present Simple Ne Zaman Kullanılır?
  4. 4Present Simple Olumsuz Cümleler (don't / doesn't)
  5. 5Present Simple Soru Cümleleri (Do / Does)
    1. 5.1Do / does + özne + fiil: evet-hayır soruları
    2. 5.2What, where + do / does: soru kelimeli sorular
    3. 5.3Yes, I do / No, I don't: kısa cevaplar
  6. 6Present Simple Zaman Zarfları ve Zaman İfadeleri
  7. 7Present Simple ile En Sık Yapılan Hatalar
  8. 8Present Simple ile Present Continuous Farkı
  9. 9Derinleşmek İsteyenlere
  10. 10Present Simple Alıştırmaları
  11. 11Present Simple Konu Özeti
  12. 12Present Simple Hakkında Sık Sorulan Sorular

Present Simple Tense Nedir? Ne Demek?

Present simple kelime kelime “basit şimdiki zaman” demektir, ama Türkçedeki karşılığı geniş zamandır. Adından “şimdi” geçse de şu anda olan bir şeyi değil, her zaman, genellikle ya da düzenli olarak olan şeyleri anlatır: I drink tea. (Çay içerim.) Türkçede fiile -r, -ar/-er, -ır/-ir/-ur/-ür eklerinden birini ekleriz (iç-er-im, gel-ir-sin); İngilizcede ise fiil çoğu zaman hiç değişmez.

Türkçede fiil her kişide ayrı bir ek alır: içerim, içersin, içer, içeriz, içersiniz, içerler. İngilizcede durum çok daha kolaydır: fiil bütün kişilerde aynıdır, yalnız he, she, it (o) için sonuna -s eklenir. Hangi öznenin hangi şekli aldığını bilmek için kişi zamirleri konusunu iyi bilmek yeter.

Türkçe geniş zaman → İngilizce present simple
TürkçeİngilizceFiil
Kahve içerim.I drink coffee.drink
Erken kalkarsın.You get up early.get up
O İngilizce konuşur.She speaks English.speaks
Futbol oynarız.We play football.play
Burada yaşarlar.They live here.live

Present Simple Nasıl Kurulur? Olumlu Cümle ve -s Takısı

Present simple’da olumlu cümle kurmak için iki şeyi bilmen yeter: hangi öznelerle fiile -s eklendiğini ve bu takının fiilin sonuna göre nasıl yazıldığını. Aşağıda iki kuralı sırayla göreceksin.

Özne + fiil (-s): olumlu çekim

Olumlu cümlede sıra her zaman aynıdır: özne + fiil + cümlenin geri kalanı. I, you, we, they ve çoğul isimlerle fiilin yalın hâli kullanılır. He, she, it ve tekil isimlerle (my mother, the dog, Ankara) fiile -s eklenir. Aşağıdaki tabloda work (çalışmak) fiilinin bütün kişilerdeki hâlini görebilirsin.

Present simple olumlu çekim (work)
ÖzneFiilÖrnekTürkçesi
IworkI work at home.Evde çalışırım.
YouworkYou work hard.Çok çalışırsın.
HeworksHe works at night.Geceleri çalışır.
SheworksShe works in a shop.Bir mağazada çalışır.
ItworksIt works well.İyi çalışır.
WeworkWe work together.Birlikte çalışırız.
TheyworkThey work on Saturdays.Cumartesi günleri çalışırlar.

-s yalnız he, she, it ve tekil isimlerle gelir; I ve you ile asla gelmez.

-s, -es, -ies: fiilin sonuna göre yazım

Fiile eklenen takı her zaman yalnız -s değildir. Hangisinin geleceğini fiilin son harfleri belirler. Kuralları bir kez öğrenirsen her fiili doğru yazarsın:

Present simple -s, -es, -ies takısı şeması: play → plays, watch → watches, study → studies, have → has
He, she, it ile fiilin sonuna -s, -es ya da -ies gelir; have ise has olur
He / she / it ile fiilin yazımı
Fiilin sonuNe eklenir?Örnekler
Çoğu fiil+ swork → works, read → reads, live → lives
-s, -ss, -sh, -ch, -x, -z+ esmiss → misses, wash → washes, watch → watches, fix → fixes
-o+ esgo → goes, do → does
Ünsüz + yy düşer, + iesstudy → studies, cry → cries, fly → flies
Ünlü + y+ splay → plays, buy → buys, enjoy → enjoys
havedüzensizhave → has

Ünlüler: a, e, i, o, u. “y”den önce ünlü varsa (play, buy) y değişmez.

  • -es neden gelir? -s, -sh, -ch, -x ile biten fiillerin sonuna tek başına “s” eklenince söylemek zorlaşır; araya bir “e” girer: She watches TV. (Televizyon izler.) Bu fiillerde -es ayrı bir hece gibi duyulur.
  • -o ile biten iki önemli fiil: go → goes ve do → does. He goes to school. (Okula gider.) She does her homework. (Ödevini yapar.)
  • Ünsüz + y: y harfi i’ye döner ve -es eklenir: My brother studies at night. (Erkek kardeşim geceleri ders çalışır.)
  • Have → has: Bu fiil kurala uymaz. Emma has a dog. (Emma’nın bir köpeği var.) İngiliz İngilizcesindeki have got yapısı da aynı anlamı taşır.
  • To be ayrı bir fiildir: am, is, are present simple’ın bir parçasıdır ama -s kuralına girmez. He is tired. Bu fiilin kuralları için to be fiili dersine bak.

Present Simple Ne Zaman Kullanılır?

Present simple’ın ortak noktası şudur: Anlattığımız şey şu ana ait değildir; tekrarlanır, kalıcıdır ya da her zaman doğrudur. Bu bölümde beş temel kullanımı tek tek, örnekleriyle ele alıyoruz. Cümleleri sesli dinlemek için örneklerin solundaki düğmeyi kullan.

Present simple resimli örnek cümleler: She drinks coffee, He plays football, The sun rises in the east, We go to school by bus
Present simple ile alışkanlık, hobi ve genel gerçek anlatan örnekler

1Alışkanlıklar ve günlük rutin

Düzenli olarak, tekrar tekrar yaptığımız işler için kullanılır. Günlük rutinini anlatırken (kalkmak, kahvaltı etmek, işe gitmek) hep present simple kullanırsın.

  • I get up at seven every day.Her gün yedide kalkarım.
  • She drinks coffee in the morning.Sabahları kahve içer.
  • We visit our grandparents on Sundays.Pazar günleri büyükannemizle büyükbabamızı ziyaret ederiz.

2Genel gerçekler ve doğa olayları

Her zaman doğru olan, değişmeyen bilgiler için kullanılır. Bu cümlelerde belirli bir zaman söylenmez.

  • Water boils at 100 degrees.Su 100 derecede kaynar.
  • The sun rises in the east.Güneş doğudan doğar.
  • Cows eat grass.İnekler ot yer.

3Kalıcı durumlar: iş, ev, memleket

Nerede yaşadığımızı, ne iş yaptığımızı, hangi dili konuştuğumuzu anlatırken kullanılır. Türkçede bunları çoğu zaman “-yor” ile söyleriz.

  • My father works in a hospital.Babam bir hastanede çalışıyor.
  • They live in Ankara.Ankara’da yaşıyorlar.
  • Emma teaches English.Emma İngilizce öğretiyor.

4Sevgi, düşünce ve istekler

like, love, hate, know, want, understand gibi fiiller bir eylem değil, bir durum anlatır. Bu fiiller genellikle present simple ile kullanılır; bunlara durum fiilleri denir.

  • I like pizza.Pizza severim.
  • He knows the answer.Cevabı biliyor.
  • Do you understand me?Beni anlıyor musun?

5Program ve tarifeler

Tren, otobüs, film, ders gibi saati belli olan programlar için kullanılır. Bu programlar gelecekte olsa bile present simple ile söylenebilir.

  • The train leaves at 9:30.Tren 9.30’da kalkıyor.
  • The film starts at eight.Film sekizde başlıyor.
  • The shop opens at ten.Mağaza saat onda açılır.

Present Simple Olumsuz Cümleler (don't / doesn't)

Present simple’da olumsuz cümle kurmak için fiilden önce do not ya da does not getirilir. Konuşmada neredeyse her zaman kısaltılır: don't ve doesn't. He, she, it ile doesn't, diğer bütün öznelerle don't kullanılır. En önemli nokta: doesn't’tan sonra fiil -s almaz, çünkü -s artık does’un içindedir.

Present simple olumsuz çekim
ÖzneOlumsuzÖrnekTürkçesi
Idon't + fiilI don't eat meat.Et yemem.
Youdon't + fiilYou don't listen to me.Beni dinlemiyorsun.
He / She / Itdoesn't + fiilShe doesn't drink tea.Çay içmez.
Wedon't + fiilWe don't have a car.Arabamız yok.
Theydon't + fiilThey don't live here.Burada yaşamıyorlar.

don't = do not, doesn't = does not. Uzun şekil yazıda ve vurgu yaparken kullanılır.

Olumsuz örnekler
  • My son doesn't like vegetables.Oğlum sebze sevmez.
  • I don't work on Fridays.Cuma günleri çalışmam.
  • The bus doesn't stop here.Otobüs burada durmaz.
  • My parents don't speak English.Annemle babam İngilizce bilmez.

Present Simple Soru Cümleleri (Do / Does)

Türkçede soruyu “mi” ekiyle yaparız: “Çay içer misin?” İngilizcede present simple sorularında cümlenin başına do ya da does gelir ve fiil yine yalın kalır. He, she, it ile does, diğerleriyle do kullanılır. Aşağıda evet-hayır sorularını, soru kelimeli soruları ve kısa cevapları ayrı ayrı göreceksin.

Present simple olumlu, olumsuz ve soru cümlesi: She plays tennis, She doesn't play tennis, Does she play tennis?
Aynı cümlenin present simple’da olumlu, olumsuz ve soru hâli

Do / does + özne + fiil: evet-hayır soruları

Evet-hayır sorusunda sıra şöyledir: Do / Does + özne + yalın fiil? Özne bir isimse onu kafanda zamirle değiştir: your brother = he → Does your brother play football? Cümlenin sonuna Türkçedeki “mi” gibi bir ek gelmez; soruyu baştaki do ya da does gösterir.

Soru yapısı
YardımcıÖzneFiil (yalın)ÖrnekTürkçesi
DoI / you / we / theyfiilDo you like fish?Balık sever misin?
Doeshe / she / itfiilDoes he live here?Burada mı yaşıyor?
Doçoğul isimfiilDo your kids walk to school?Çocukların okula yürüyerek mi gidiyor?
Doestekil isimfiilDoes the museum open on Mondays?Müze pazartesi günleri açık mı?
Present simple do ve does seçimi: I, you, we, they ile do; he, she, it ile does kullanılır
Do mu does mu? Seçimi özne belirler

What, where + do / does: soru kelimeli sorular

Bilgi soran sorularda soru kelimeleri (what, where, when, what time, how often…) en başa gelir; sonra do / does, özne ve fiil gelir: Where do you live? (Nerede yaşıyorsun?)

Soru kelimeleriyle örnekler
  • What do you do?Ne iş yapıyorsun?
  • Where does your sister work?Kız kardeşin nerede çalışıyor?
  • What time do you get up?Saat kaçta kalkarsın?
  • How often does Tom play tennis?Tom ne sıklıkla tenis oynar?

Yes, I do / No, I don't: kısa cevaplar

Do / does ile sorulan sorulara kısa cevap verirken asıl fiil tekrarlanmaz; yalnız do, does, don't ya da doesn't kullanılır. Sorudaki isim zamire çevrilir.

Kısa cevap kalıpları
SoruOlumlu cevapOlumsuz cevap
Do you speak English?Yes, I do.No, I don't.
Does your mother cook?Yes, she does.No, she doesn't.
Does it rain a lot here?Yes, it does.No, it doesn't.
Do they have a garden?Yes, they do.No, they don't.

Present Simple Zaman Zarfları ve Zaman İfadeleri

Present simple cümlelerinde eylemin ne sıklıkla olduğunu gösteren ifadeler çok kullanılır. Bunlar iki gruba ayrılır: sıklık zarfları (always, usually, often, sometimes, never) ve zaman ifadeleri (every day, on Mondays, twice a week). Sıklık zarfları genellikle asıl fiilin önüne (am, is, are ile ise bu fiilin arkasına), zaman ifadeleri ise cümlenin sonuna ya da başına gelir.

Present simple ile sık kullanılan zaman ifadeleri
İfadeAnlamıÖrnek
every day / week / yearher gün / hafta / yılI walk every day.
every morningher sabahShe runs every morning.
on MondayspazartesileriWe swim on Mondays.
at the weekendhafta sonlarıThey relax at the weekend.
in the eveningakşamlarıHe reads in the evening.
once / twice a weekhaftada bir / iki kezI call her twice a week.
three times a monthayda üç kezWe eat out three times a month.

Present Simple ile En Sık Yapılan Hatalar

Bu hataların çoğu Türkçenin yapısından gelir. Türkçede soru “mi” ekiyle, olumsuzluk “-me” ekiyle yapılır ve alışkanlıklar sık sık “-yor” ile söylenir. İngilizcede ise do / does yardımcı fiili ve üçüncü tekil kişinin -s takısı vardır; ikisi de unutulmaya çok açıktır.

She work in a bank.

She works in a bank.

He, she, it ile fiile -s eklenir. Türkçede üçüncü tekil kişi hiçbir kişi eki almaz (“o çalışır”); bu yüzden İngilizcede tam bu kişiye gelen -s çok sık unutulur.

He doesn't works on Sundays.

He doesn't work on Sundays.

-s takısı does’un içine geçmiştir; doesn’t’tan sonra fiil yalın kalır.

Does she likes tea?

Does she like tea?

Soru cümlesinde de -s, does’ta görünür. Fiile ikinci kez -s eklenmez.

I am work in an office.

I work in an office.

Türkçedeki “çalış-ır-ım” kişi ekini am ile karşılamaya çalışmaktan gelir. Eylem fiili varken am, is, are kullanılmaz.

You speak English?

Do you speak English?

Türkçede soru, cümleye “mi” ekleyerek yapılır. İngilizcede present simple sorusu do / does ile başlar.

I'm going to the gym every day.

I go to the gym every day.

Türkçede “her gün spora gidiyorum” deriz, ama kalıcı bir alışkanlık, yani düzenli olarak tekrarlanan bir eylem İngilizcede present simple ile anlatılır.

He don't like coffee.

He doesn't like coffee.

He, she, it ile olumsuzluk doesn't ile yapılır. He don't bazı şarkılarda ve konuşma dilinde duyulsa da standart İngilizcede yanlıştır.

What means this word?

What does this word mean?

Türkçedeki “Bu kelime ne demek?” sırasını birebir çevirmekten gelir. Soru kelimesinden sonra do / does gelir, fiil sona kalır.

Present Simple ile Present Continuous Farkı

Başlangıçta en çok karıştırılan iki zaman budur. Kısaca: present simple genel olarak, düzenli olarak olanı; present continuous ise tam şu anda ya da bu günlerde olanı anlatır. Aşağıdaki tablo farkı özetliyor.

Geniş zaman mı, şimdiki zaman mı?
Present simplePresent continuous
Ne anlatır?Alışkanlık, genel gerçekŞu anda olan eylem
YapıI work / She worksI am working / She is working
Zaman ifadelerievery day, usually, on Mondaysnow, at the moment, today
ÖrnekHe cooks every day.
(Her gün yemek yapar.)
He is cooking now.
(Şu an yemek yapıyor.)

Şimdiki zamanın kuruluşunu ve -ing kurallarını present continuous dersinde bulabilirsin. İki zamanı ne zaman seçeceğini, -ing almayan fiilleri ve bol karşılaştırmalı alıştırmayı içeren ayrıntılı karşılaştırma ise A2 seviyesindeki ayrı bir derste anlatılıyor.

Derinleşmek İsteyenlere

Neden yalnız he, she, it -s alır?

Eski İngilizcede fiil, Türkçedeki gibi neredeyse her kişide ayrı bir ek alırdı. Yüzyıllar içinde bu eklerin çoğu düştü; geriye yalnız üçüncü tekil kişinin eki kaldı. Eski metinlerde gördüğün he goeth, she loveth gibi -th’li şekiller, üçüncü tekil kişinin eski ekini gösterir; zamanla bu ekin yerini bugünkü -s aldı ve he goes biçimi yerleşti.

Do hem yardımcı fiil hem asıl fiil olabilir

What do you do? sorusunda iki “do” vardır: Birincisi soruyu kuran yardımcı fiil, ikincisi “yapmak” anlamındaki asıl fiildir. Bu soru “Ne iş yapıyorsun?” demektir. Aynı şekilde I don't do my homework at night. (Ödevimi geceleri yapmam.) cümlesinde de iki do bulunur.

Sevmek fiilleri ve -ing

like, love, hate fiillerinden sonra bir eylem gelirse o eylem çoğu zaman -ing alır: I like swimming. (Yüzmeyi severim.) Bu cümlede “like” present simple’dır, “swimming” ise isim gibi kullanılan bir fiildir. Bu yapı A1 seviyesinde ayrı bir derste anlatılıyor.

Present simple’ın geçmiş hâli

Geniş zamandaki bir rutini geçmişe taşımak için simple past kullanılır: I walk to work. (İşe yürüyerek giderim.) → I walked to work yesterday. (Dün işe yürüyerek gittim.) Olumsuz ve soruda do / does yerine did gelir: Did you walk?

Present Simple Alıştırmaları

Konuyu pekiştirmek için üç alıştırma hazırladık. İlki -s takısını, ikincisi do / does seçimini, üçüncüsü olumsuz ve soru cümlelerini çalıştırıyor. Boşlukları doldur ya da şıkkını işaretle, bitince “Kontrol et” düğmesine bas. Yanlışlarının yanında doğru cevabı ve neden öyle olduğunu görürsün.

Boşluk doldurma

Alıştırma 1: Fiili doğru biçimde yaz

Parantezdeki fiili present simple’a göre yaz. Gerekiyorsa -s, -es ya da -ies ekle.

  1. 1

    My sister (live) in İzmir.

  2. 2

    They (play) football on Saturdays.

  3. 3

    He (watch) the news every evening.

  4. 4

    Elif (study) English at university.

  5. 5

    The shop (close) at nine.

  6. 6

    Tom (go) to work by bus.

  7. 7

    We (have) breakfast at eight.

  8. 8

    Ali (have) two brothers.

Cevap anahtarı
  1. lives — My sister = she → +s
  2. play — They ile -s yok.
  3. watches — -ch ile biten fiil → +es
  4. studies — Ünsüz + y → -ies
  5. closes — The shop = it → +s
  6. goes — go → goes
  7. have — We ile yalın hâl.
  8. has — He ile have → has
Çoktan seçmeliPremium

Alıştırma 2: Doğru seçeneği işaretle

Özneye bak: do mu, does mu, yoksa to be mi gerekiyor?

  1. 1

    ___ you like chocolate?

  2. 2

    She ___ eat meat.

  3. 3

    ___ your father work on Sundays?

  4. 4

    My friends ___ live near here.

  5. 5

    Where ___ Emma live?

  6. 6

    He ___ a doctor.

  7. 7

    Does Mehmet play the guitar? — Yes, he ___.

Boşluk doldurmaPremium

Alıştırma 3: Olumsuz ve soru yap

Parantez içinde ne istendiğine bak ve boşluğu ona göre doldur (kısaltmalı ya da uzun).

  1. 1

    He plays tennis. (olumsuz) → He tennis.

  2. 2

    They live in London. (soru) → they live in London?

  3. 3

    I drink coffee. (olumsuz) → I coffee.

  4. 4

    She speaks French. (soru) → Does she French?

  5. 5

    The bus stops here. (olumsuz) → The bus here.

  6. 6

    Ayşe watches TV. (soru) → Ayşe watch TV?

  7. 7

    We like football. (olumsuz) → We football.

Dört yönden pekiştir

Okuma, dinleme, yazma ve konuşma çalışmaları

A1 seviyesinde her becerinin ücretsiz çalışmaları var, kalanı Premium üyelere açık. Konuyu metinle, sesle ve kendi cümlelerinle pekiştir.

Present Simple Konu Özeti

  • Present simple, Türkçedeki geniş zamandır; alışkanlık, rutin, kalıcı durum ve genel gerçekleri anlatır.
  • Fiil yalın kullanılır; yalnız he / she / it ve tekil isimlerle -s eklenir: She works.
  • Yazım: çoğu fiil +s, -s/-sh/-ch/-x/-o ile bitenler +es, ünsüz + y -ies; have → has.
  • Olumsuz: don't / doesn't + yalın fiil. Soru: Do / Does + özne + yalın fiil?
  • Does ve doesn't’tan sonra fiil -s almaz: Does he play? / He doesn't play.
  • Every day, on Mondays, twice a week gibi zaman ifadeleri ve always, usually, never gibi sıklık zarfları bu zamanın işaretidir.
  • Türkçede “-yor” ile söylenen alışkanlıklar İngilizcede present simple ile söylenir.

Present Simple Hakkında Sık Sorulan Sorular

Present simple tense nedir?

Present simple, İngilizcedeki geniş zamandır. Alışkanlıkları, günlük rutini, kalıcı durumları ve genel gerçekleri anlatmak için kullanılır: I live in Bursa. (Bursa’da yaşıyorum.)

Present simple ne zaman kullanılır?

Düzenli olarak tekrarlanan eylemler (I swim every week.), değişmeyen gerçekler (Water boils at 100 degrees.), kalıcı durumlar (She works in a school.) ve saati belli programlar (The bus leaves at six.) için kullanılır.

Geniş zamanda -s, -es, -ies takısı neye göre gelir?

Takı yalnız he, she, it ve tekil isimlerle gelir. Hangisinin geleceğini fiilin sonu belirler: çoğu fiil -s alır (works), -s, -sh, -ch, -x ve -o ile bitenler -es alır (watches, goes), ünsüz + y ile bitenlerde y düşer ve -ies gelir (studies).

Do ve does ne zaman kullanılır?

Present simple’da olumsuz ve soru cümlesi kurarken kullanılır. I, you, we, they ve çoğul isimlerle do; he, she, it ve tekil isimlerle does gelir: Do you work? / Does she work?

Present simple olumsuz nasıl yapılır?

Fiilden önce don't ya da doesn't getirilir ve fiil yalın kalır: I don't eat meat. / He doesn't eat meat. Doesn't’tan sonra fiile -s eklenmez.

Present simple zaman zarfları nelerdir?

En sık kullanılanlar always, usually, often, sometimes, rarely, never gibi sıklık zarflarıyla every day, every week, on Mondays, at the weekend, once a week gibi zaman ifadeleridir.

Türkçedeki “-yor” her zaman present continuous mı demek?

Hayır. “Her sabah koşuyorum.” ya da “Ablam Ankara’da oturuyor.” gibi alışkanlık ve kalıcı durum bildiren cümleler İngilizcede present simple ile kurulur: I run every morning. / My sister lives in Ankara.

Present simple ile present continuous farkı nedir?

Present simple genel ve düzenli olanı (She reads every night.), present continuous ise şu anda olanı (She is reading now.) anlatır. Ayrıntılı karşılaştırma A2 seviyesindeki ayrı derste anlatılıyor.
Dersi bitirdin mi?Tamamlandı olarak işaretle; ders listesinde nerede kaldığını hep gör.

Benzer dersler

Pratik yap

İngilizce Portalı

Bu ders, uluslararası CEFR müfredatları karşılaştırılarak hazırlandı ve yayımlanmadan önce kontrol edildi. Bir hata görürsen bize yaz.