İngilizce Cümle Yapısı (Özne + Fiil + Nesne): Cümle Kurma Sırası, Örnekler ve Alıştırmalar
İngilizce cümle yapısı temelde Özne + Fiil + Nesne (SVO) sırasına dayanır. Türkçede fiil cümlenin sonuna gelir (Özne + Nesne + Fiil); İngilizcede ise fiil özneden hemen sonra gelir. Yer ve zaman bilgisi genellikle en sona eklenir. Örnek: Ali eats apples. (Ali elma yer.)
Özne + Fiil + Nesne (+ yer + zaman)
Bu derste öğreneceklerin
- 1İngilizce Cümle Yapısı Nedir?
- 2İngilizce Cümlenin Ögeleri: Özne, Fiil ve Nesne
- 3İngilizce Cümle Kalıpları Ne Zaman Kullanılır?
- 4İngilizce Cümle Kurma Sırası: Yer ve Zaman Nereye Gelir?
- 5Olumsuz ve Soru Cümlelerinde Kelime Sırası
- 6Sıfat ve Zarfların Cümledeki Yeri
- 7İngilizce Cümle Yapısı ile En Sık Yapılan Hatalar
- 8İngilizce ile Türkçe Cümle Yapısı Arasındaki Farklar
- 9Derinleşmek İsteyenlere
- 10İngilizce Cümle Yapısı Alıştırmaları
- 11İngilizce Cümle Yapısı Konu Özeti
- 12İngilizce Cümle Yapısı Hakkında Sık Sorulan Sorular
İngilizce Cümle Yapısı Nedir?
Cümle yapısı, bir cümledeki kelimelerin hangi sırayla dizildiğidir. Her dilin kendine özgü bir sırası vardır. Türkçede en doğal sıra Özne + Nesne + Fiil’dir: “Ayşe kitap okur.” İngilizcede ise fiil ortaya, özneden hemen sonraya gelir: Ayşe reads a book. Bu sıraya kısaca SVO denir: Subject (özne), Verb (fiil), Object (nesne).
Türkçede kelime sırası oldukça serbesttir, çünkü ekler kimin ne yaptığını gösterir. “Ali Ayşe’yi gördü.” ile “Ayşe’yi Ali gördü.” aynı anlama gelir; nesneyi “-yi” eki belli eder. İngilizcede bu tür ekler yoktur. Kimin özne, kimin nesne olduğunu yalnızca kelimenin yeri gösterir. Bu yüzden sırayı değiştirirsen anlam da değişir:
| İngilizce | Türkçesi | Özne kim? |
|---|---|---|
| Emma loves Tom. | Emma, Tom’u seviyor. | Emma |
| Tom loves Emma. | Tom, Emma’yı seviyor. | Tom |
| The cat sees the dog. | Kedi köpeği görüyor. | kedi |
| The dog sees the cat. | Köpek kediyi görüyor. | köpek |
İngilizce Cümlenin Ögeleri: Özne, Fiil ve Nesne
Bir İngilizce cümleyi kurarken üç temel parçayı yerine koyman gerekir. Özne, işi yapan ya da hakkında konuşulan kişi veya şeydir. Fiil, yapılan işi ya da durumu bildirir. Nesne ise fiilden etkilenen kişi veya şeydir. Her öge, ona uygun bir soru sorularak bulunur; aşağıda her birinin kendi kuralını ayrı ayrı göreceksin.

| Öge | Hangi soruyla bulunur? | Örnek | Türkçesi |
|---|---|---|---|
| Özne (S) | Kim? Ne? | My sister plays the piano. | Kız kardeşim piyano çalar. |
| Fiil (V) | Ne yapıyor? Ne oluyor? | My sister plays the piano. | Kız kardeşim piyano çalar. |
| Nesne (O) | Neyi? Kimi? | My sister plays the piano. | Kız kardeşim piyano çalar. |
Özne ve fiil hemen hemen her cümlede şarttır; nesne ise yalnız bazı fiillerde gerekir.
Subject (özne): her cümlede söylenir
Özne zorunludur. Türkçede “Geliyorum.” deriz ve özne fiilin ekinden anlaşılır. İngilizcede özne (emir cümleleri dışında) her zaman söylenir: I'm coming. Özne olarak bir isim ya da I, you, he, she, it, we, they gibi kişi zamirleri kullanılır. Hava ve saat gibi Türkçede öznesiz söylenen cümlelerde bile İngilizce bir özne ister; bu boşluğu it doldurur.
- I am tired.Yorgunum.
- She works in a hospital.Hastanede çalışıyor.
- It is cold today.Bugün hava soğuk.
Verb (fiil): eylem fiili ya da to be
Fiil zorunludur. Cümlede bir eylem fiili yoksa onun yerini to be (am, is, are) alır: She is a nurse. Türkçedeki “O hemşire.” gibi fiilsiz görünen cümleler İngilizcede fiilsiz kurulamaz. Fiil, öznenin arkasından gelir; Türkçedeki gibi cümlenin sonuna gitmez.
- My father is a driver.Babam şoför.
- We are at home.Evdeyiz.
- They play football on Sundays.Pazar günleri futbol oynarlar.
Object (nesne): fiilin hemen arkasında
Nesne fiilin hemen arkasına gelir: I drink tea every morning. Fiil ile nesnenin arasına every morning, very much, at home gibi zaman, yer ya da zarf ifadeleri girmez.
Bazı fiiller nesne almaz: She sleeps. (Uyur.) We walk. (Yürürüz.) Bu fiillerden sonra doğrudan yer ya da zaman bilgisi gelebilir: We walk in the park.
- Emma reads a book every evening.Emma her akşam kitap okur.
- We watch TV at home.Evde televizyon izleriz.
- The baby sleeps in the afternoon.Bebek öğleden sonra uyur.
İngilizce Cümle Kalıpları Ne Zaman Kullanılır?
SVO sırası bütün cümlelerin temelidir, ama her cümle aynı ögelerden oluşmaz. Bazı cümlelerde nesne yoktur, bazılarında fiil yerine to be vardır, bazılarında da iki nesne bulunur. Aşağıda A1 seviyesinde en sık karşına çıkacak yedi cümle kalıbını görebilirsin. Örneklerin yanındaki düğmeye basarak cümleleri dinleyebilirsin.

1Özne + fiil
Fiil bir nesneye ihtiyaç duymuyorsa cümle özne ve fiille tamamlanır. Ardından yer ya da zaman bilgisi gelebilir.
- Birds fly.Kuşlar uçar.
- The children are sleeping.Çocuklar uyuyor.
- Emma works in a hospital.Emma bir hastanede çalışıyor.
2Özne + fiil + nesne
En temel ve en sık kullanılan kalıp. Nesne, fiilden hemen sonra gelir.
- I like tea.Çay severim.
- Tom plays football.Tom futbol oynar.
- We have a dog.Bir köpeğimiz var.
3Özne + to be + isim, sıfat ya da yer
Cümlede eylem fiili yoksa fiilin yerini am, is, are alır. Bu kalıbın ayrıntıları to be fiili dersinde anlatılıyor.
- She is a teacher.O öğretmen.
- The soup is hot.Çorba sıcak.
- We are at home.Evdeyiz.
4Özne + fiil + nesne + yer + zaman
Cümleye yer ve zaman bilgisi eklenince bu bilgiler nesneden sonra, cümlenin sonuna gelir. Önce yer, sonra zaman.
- I meet my friends in the park.Arkadaşlarımla parkta buluşurum.
- She drinks coffee in the morning.Sabahları kahve içer.
- We watch TV at home in the evening.Akşamları evde televizyon izleriz.
5Özne + fiil + kişi + şey (iki nesne)
Give, send, show, buy gibi fiiller iki nesne alabilir: biri kişi, biri şey. Kişi önce gelir. Şeyi öne almak istersen kişinin önüne to ya da for koyarsın.
- He gives his mother flowers.Annesine çiçek verir.
- He gives flowers to his mother.Annesine çiçek verir.
- Can you show me the photos?Bana fotoğrafları gösterebilir misin?
6There is / there are ile var-yok cümleleri
Türkçedeki “var” ve “yok” cümleleri İngilizcede there is ve there are kalıbıyla kurulur. Özne gibi duran there cümlenin başına gelir.
- There is a cat in the garden.Bahçede bir kedi var.
- There are two banks in our street.Sokağımızda iki banka var.
7It ile öznesiz Türkçe cümleler
Türkçede hava, saat ve tarih bildiren cümlelerde ya hiç özne yoktur (“Bugün soğuk.”) ya da “hava, saat” gibi bir kelime kullanılır. İngilizce öznesiz cümle kuramadığı için bu cümlelerde it özne olur.
- It is cold today.Bugün hava soğuk.
- It is seven o'clock.Saat yedi.
- It's raining.Yağmur yağıyor.
İngilizce Cümle Kurma Sırası: Yer ve Zaman Nereye Gelir?
Türkçede zaman ve yer bilgisi genellikle fiilden önce, cümlenin ortasına yerleşir: “Ben her gün okulda çay içerim.” İngilizcede ise bu bilgiler cümlenin sonuna gider. Sıralama da bellidir: önce yer, sonra zaman. Bunu akılda tutmanın kolay yolu: Özne + Fiil + Nesne + Yer + Zaman.

| Özne | Fiil | Nesne | Yer | Zaman |
|---|---|---|---|---|
| I | drink | tea | at home | every day. |
| Mehmet | plays | football | in the park | on Sundays. |
| We | study | English | at school | in the morning. |
| My parents | watch | TV | in the living room | after dinner. |
- Yer, zamandan önce gelir: I go to school every day. (I go every day to school. değil.)
- Zaman bilgisi istersen cümlenin başına da gelebilir: On Sundays, Mehmet plays football in the park. Ama fiil ile nesnenin arasına girmez.
- Yer bildiren ifadeler genellikle in, on, at gibi yer edatları ile kurulur: in the park, at home, on the table.
- Nesne her zaman yer ve zamandan önce gelir: I watch TV at home. (I watch at home TV. değil.)
Olumsuz ve Soru Cümlelerinde Kelime Sırası
SVO sırası olumsuz ve soru cümlelerinde de korunur; yalnızca bir yardımcı fiil (do, does, am, is, are, can) devreye girer. Olumsuz cümlede bu yardımcı özne ile fiilin arasına yerleşir. Soru cümlesinde ise öznenin önüne geçer.
Olumsuz cümle: özne + yardımcı fiil + not
Olumsuz cümlenin sırası: Özne + yardımcı fiil + not + fiil + nesne. Eylem fiilli geniş zaman cümlesinde (present simple) yardımcı fiil olarak don't ya da doesn't kullanılır.
- I don't drink coffee.Kahve içmem.
- Ali doesn't eat meat.Ali et yemez.
- She isn't at home.O evde değil.
- We can't swim here.Burada yüzemeyiz.
Soru cümlesi: yardımcı fiil özneden önce
Soru cümlesinin sırası: (Soru kelimesi) + yardımcı fiil + özne + fiil + nesne? Yani soru kelimesi ve yardımcı fiil öne geçer, kalan kısım SVO sırasını korur. Bu yapının bütün ayrıntıları soru cümleleri dersinde anlatılıyor.
- Do you drink coffee?Kahve içer misin?
- Where does Ali work?Ali nerede çalışıyor?
- Is she at home?O evde mi?
Sıfat ve Zarfların Cümledeki Yeri
Sıfatlar ve zarflar cümlenin temel SVO sırasını bozmaz, ama her birinin kendine ait bir yeri vardır. Önce sıfatlara, sonra zarflara bakalım.
Adjectives (sıfatlar): isimden önce
İyi haber: sıfatlar İngilizcede de Türkçedeki gibi isimden önce gelir: a big house (büyük bir ev), a red car (kırmızı bir araba). Sıfat to be’den sonra da kullanılabilir: The house is big. Ayrıntılar için sıfatların cümledeki yeri konusunu anlatan derse bakabilirsin.
- We live in a small flat.Küçük bir dairede yaşıyoruz.
- Ayşe has a new bike.Ayşe’nin yeni bir bisikleti var.
- The soup is hot.Çorba sıcak.
Adverbs (zarflar): always, never, very much
Always, usually, never gibi sıklık zarfları ise eylem fiilinin önüne, to be’nin arkasına gelir. Very much (çok) ve well (iyi) gibi ifadeler de nesneden sonra, cümlenin sonuna yakın durur.
- I always drink tea in the morning.Sabahları hep çay içerim.
- Tom is never late.Tom hiç geç kalmaz.
- Elif speaks English very well.Elif çok iyi İngilizce konuşur.
- I like this song very much.Bu şarkıyı çok seviyorum.
İngilizce Cümle Yapısı ile En Sık Yapılan Hatalar
Cümle yapısı hatalarının neredeyse hepsi, Türkçe cümleyi kafada kurup kelimeleri aynı sırayla İngilizceye aktarmaktan doğar. Aşağıdaki kartlarda sık görülen sekiz hatayı ve Türkçeden gelen nedenlerini görebilirsin.
I tea drink.
I drink tea.
Türkçede fiil sonda olduğu için (“Ben çay içerim.”) fiil de sona konur. İngilizcede fiil özneden hemen sonra gelir.
Is cold today.
It is cold today.
Türkçede “Bugün soğuk.” cümlesinin öznesi yoktur. İngilizcede her cümlenin öznesi olmalıdır; hava, saat ve tarih cümlelerinde özne it olur.
My father driver.
My father is a driver.
Türkçede “Babam şoför.” cümlesinde fiil görünmez. İngilizcede fiilsiz cümle olmaz; burada fiil görevini is üstlenir. Tekil meslek adının önüne de a gelir.
I like very much football.
I like football very much.
Türkçede “çok” fiilden önce gelir (“futbolu çok severim”). İngilizcede very much nesneden sonra, cümlenin sonunda yer alır.
I every day go to school.
I go to school every day.
Türkçede zaman bilgisi fiilden önce gelir (“her gün okula giderim”). İngilizcede zaman bilgisi genellikle cümlenin sonuna gider.
I watch at home TV.
I watch TV at home.
Nesne (TV) fiilden hemen sonra gelir; yer bilgisi nesneden sonra eklenir. Fiil ile nesnenin arasına başka bir öge girmez.
I am live in Ankara.
I live in Ankara.
Türkçedeki “-im” ekini (“yaşıyorum, öğrenciyim”) am ile karşılamaya çalışmaktan gelir. Geniş zamanda eylem fiilinin önüne am, is, are eklenmez; fiil doğrudan özneden sonra gelir. Am, is, are ise fiilsiz cümlelerde (I am a student.) ya da -ing’li fiille (I am reading.) kullanılır.
Me and Ali play football.
Ali and I play football.
Özne konumunda I kullanılır; me nesne hâlidir ve fiilden ya da edattan sonra gelir: Ali helps me. Başka biriyle birlikte söylerken I genellikle sona konur: Ali and I.
İngilizce ile Türkçe Cümle Yapısı Arasındaki Farklar
İki dilin cümle yapısını yan yana koyduğunda farklar daha net görünür. Aşağıdaki tablo, İngilizce cümle kurarken dikkat etmen gereken başlıca noktaları özetliyor. Bazı konularda iki dil birbirine benzer; örneğin sıfat her ikisinde de isimden önce gelir.
| Türkçe | İngilizce | |
|---|---|---|
| Temel sıra | Özne + Nesne + Fiil | Özne + Fiil + Nesne |
| Fiilin yeri | sonda | özneden hemen sonra |
| Özne | düşebilir (Geliyorum.) | zorunlu (I'm coming.) |
| Nesneyi gösteren | ek (-ı, -yi) | kelimenin yeri |
| Soru | “mi” eki | yardımcı fiil öne geçer |
| Edat | isimden sonra (masanın üstünde) | isimden önce (on the table) |
| Sıfat | isimden önce (büyük ev) | isimden önce (a big house) |
Bu farkları bildiğinde Türkçeden İngilizceye çeviri yaparken nereye dikkat edeceğin de belli olur: fiili sondan alıp öne taşı, özneyi asla atlama, yer ve zamanı sona bırak. Edatların isimden önce gelmesi konusunu yer edatları dersinde, var-yok cümlelerini de there is dersinde ayrıntılı bulabilirsin.
Derinleşmek İsteyenlere
Cümlede iki fiil olursa ne olur?
İkinci fiil birinci fiilin arkasına gelir; arada genellikle to bulunur: I want to go home. (Eve gitmek istiyorum.) Can, must gibi modallardan sonra ise to kullanılmaz: She can swim. (Yüzebilir.) Her iki durumda da sıra yine özne + fiiller + nesne şeklindedir.
Nesne bir zamirse ne değişir?
Sıra değişmez, ama zamirin şekli değişir. Özne konumunda I, he, she kullanılırken nesne konumunda me, him, her kullanılır: She loves him. (O, onu seviyor.) He loves her. Bu şekiller nesne zamirleri dersinde ayrıntılı anlatılıyor.
İki cümleyi nasıl birleştiririm?
İki basit cümleyi and (ve), but (ama), or (ya da) ve because (çünkü) gibi bağlaçlar ile birleştirebilirsin. Her iki cümle de kendi SVO sırasını korur: I like tea, but my brother likes coffee. (Ben çay severim ama kardeşim kahve sever.)
Zaman bilgisi başa gelince virgül gerekir mi?
Kısa zaman ifadelerinden sonra virgül isteğe bağlıdır: Today I am busy. / Today, I am busy. İkisi de doğrudur. Uzun ifadelerden sonra virgül okumayı kolaylaştırır: Every Saturday morning, we visit our grandparents.
SVO sırası hiç bozulmaz mı?
Günlük İngilizcede çok nadiren. İleri seviyede vurgu yapmak için bazı kalıplarda yardımcı fiil öznenin önüne geçer: Never have I seen such a beautiful place. Bu yapıya devrik cümle (inversion) denir ve C1 seviyesinde işlenir. A1 seviyesinde SVO sırası senin için kesin kuraldır.
İngilizce Cümle Yapısı Alıştırmaları
Şimdi cümle kurma sırasını pratikte deneme zamanı. İlk alıştırmada doğru sıradaki cümleyi seçecek, ikincide parantezdeki kelimeleri doğru sıraya dizecek, üçüncüde de cümledeki eksik özneyi ya da fiili tamamlayacaksın. Cevaplarını yaz ya da seç ve “Kontrol et” düğmesine bas.
Alıştırma 1: Doğru sıradaki cümleyi seç
Özne + fiil + nesne + yer + zaman sırasını hatırla.
- 1
Hangisi doğru?
- 2
Hangisi doğru?
- 3
Hangisi doğru?
- 4
Hangisi doğru?
- 5
Hangisi doğru?
- 6
Hangi cümle “Tom, Emma’yı seviyor.” demektir?
Cevap anahtarı
- I drink milk every morning.
- She speaks English very well.
- We watch TV in the evening.
- It is cold today. — Hava cümlelerinde özne it olur.
- My father works in a bank.
- Tom loves Emma. — Seven kişi (özne) başta durur.
Alıştırma 2: Kelimeleri doğru sıraya koy
Parantezdeki kelimeleri doğru sırayla boşluğa yaz. Noktalama işareti ekleme.
- 1
Emma . (likes / coffee)
- 2
I every day. (to school / go)
- 3
Tom after dinner. (the dishes / washes)
- 4
We on Saturdays. (in the park / play / football)
- 5
My mother in the morning. (tea / always / drinks)
- 6
They live . (house / a / in / big)
- 7
I love . (very much / you)
Alıştırma 3: Eksik özneyi ya da fiili yaz
Her cümlede bir öge eksik. Parantez varsa içindeki fiili geniş zamanda, doğru hâliyle kullan.
- 1
is sunny today.
- 2
My brother a doctor. He works in a hospital. (be)
- 3
The children in the garden now. (be)
- 4
Where you work? — I work in a bank.
- 5
I a sister and a brother.
- 6
Elif English very well. (speak)
- 7
My parents tea every morning. (drink)
Okuma, dinleme, yazma ve konuşma çalışmaları
A1 seviyesinde her becerinin ücretsiz çalışmaları var, kalanı Premium üyelere açık. Konuyu metinle, sesle ve kendi cümlelerinle pekiştir.
- Okuma çalışmalarıKısa metni oku, anlama sorularını cevapla3 ücretsiz
22 Premium - Dinleme çalışmalarıSesli metni dinle, ne anladığını göster3 ücretsiz
22 Premium - Yazma çalışmalarıBoşlukları doldur, kendi cümlelerini yaz3 ücretsiz
22 Premium - Konuşma çalışmalarıCümleleri sesli söyle, telaffuzunu ölç3 ücretsiz
22 Premium
İngilizce Cümle Yapısı Konu Özeti
- İngilizcede temel cümle sırası Özne + Fiil + Nesne’dir (SVO); Türkçede ise Özne + Nesne + Fiil.
- Fiil özneden sonra gelir (araya yalnız always, never gibi sıklık zarfları girebilir); nesne fiilin hemen arkasında durur, araya yer, zaman ya da zarf girmez.
- Her cümlenin bir öznesi ve bir fiili olmalıdır; gerekirse özne it, fiil am, is, are olur.
- Yer ve zaman bilgisi cümlenin sonuna gelir: önce yer, sonra zaman.
- Olumsuz ve soru cümlelerinde SVO sırası korunur; yalnız yardımcı fiil araya girer ya da öne geçer.
- Sıfat isimden önce gelir (a big house); sıklık zarfı eylem fiilinin önüne, to be’nin arkasına gelir.
İngilizce Cümle Yapısı Hakkında Sık Sorulan Sorular
İngilizce cümle yapısı nasıldır?
İngilizce cümle kurma sırası nedir?
İngilizce ile Türkçe cümle yapısı arasındaki fark nedir?
SVO ne demek?
İngilizcede özne olmadan cümle kurulur mu?
İngilizcede zaman bilgisi cümlenin neresine gelir?
İngilizce basit cümle nasıl kurulur?
Sıfat cümlede nereye gelir?
Benzer dersler
- A1Am, Is, Are (To Be Fiili) Konu Anlatımı: Kullanımı, Örnek Cümleler ve Alıştırmalar
- A1Present Simple Tense (Geniş Zaman) Konu Anlatımı: Kuralları, Örnek Cümleler ve Alıştırmalar
- A1İngilizce Soru Cümleleri ve Soru Kelimeleri (Wh- Questions): Nasıl Kurulur, Örnek Cümleler ve Alıştırmalar
- A1İngilizce Emir Cümleleri (Imperatives) Konu Anlatımı: Olumlu ve Olumsuz Emirler, Örnek Cümleler ve Alıştırmalar
- A1İngilizce Sıfatlar (Adjectives) Konu Anlatımı: Sıfatların Cümledeki Yeri, Zıt Anlamlılar ve Alıştırmalar
- A1Sıklık Zarfları (Adverbs of Frequency) Konu Anlatımı: Anlamları, Cümledeki Yeri ve Alıştırmalar
