Gerçek Dışı Geçmiş (Unreal Past) Konu Anlatımı: It's High Time, I'd Rather You…, Suppose, Örnekler ve Alıştırmalar
Gerçek dışı geçmiş (unreal past), geçmiş zaman biçiminin geçmişi değil, şimdi ya da gelecekte gerçek olmayan, istenen ya da hayal edilen bir durumu anlatmasıdır. It's high time, I'd rather, suppose gibi ifadelerden sonra fiil bir adım geriye kayar: şimdi için V2, geçmiş için had + V3. It's high time we left. (Gitmemizin vakti çoktan geldi.)
It's high time / I'd rather / suppose + özne + V2 (geçmiş için had + V3)
Bu derste öğreneceklerin
- 1Gerçek Dışı Geçmiş (Unreal Past) Nedir?
- 2Unreal Past Nasıl Kurulur? “Bir Adım Geri” Kuralı
- 3Gerçek Dışı Geçmiş Ne Zaman Kullanılır?
- 4It's Time, It's High Time, It's About Time Farkı
- 5I'd Rather You… ve I'd Prefer It If You… Nasıl Kullanılır?
- 6Suppose, Supposing, What If ve Imagine ile Gerçek Dışı Geçmiş
- 7Gerçek Dışı Geçmiş Nasıl Yeniden Yazılır? (Dönüştürme)
- 8Gerçek Dışı Geçmiş ile En Sık Yapılan Hatalar
- 9Gerçek Dışı Geçmiş ile Wish, As If ve If Clause Farkı
- 10Derinleşmek İsteyenlere
- 11Gerçek Dışı Geçmiş Alıştırmaları
- 12Gerçek Dışı Geçmiş Konu Özeti
- 13Gerçek Dışı Geçmiş Hakkında Sık Sorulan Sorular
Gerçek Dışı Geçmiş (Unreal Past) Nedir?
İngilizcede geçmiş zaman biçiminin iki görevi vardır. Birincisi bildiğin görevdir: geçmişte olmuş bir şeyi anlatmak (We left at six.). İkincisi uzaklık bildirmektir: konuşan, durumun gerçek olmadığını ya da henüz gerçekleşmediğini geçmiş biçimle gösterir. It's time we left. cümlesinde left geçmişi değil, şu anda yapılması gereken ama henüz yapılmamış bir şeyi anlatır.
Bu kullanıma gerçek dışı geçmiş (unreal past) denir. Mantığı if clause type 2 cümlelerinden tanıyorsun: If I had more time, … cümlesinde had şimdiki gerçek dışı durumu anlatır. Durum geçmişe aitse fiil bir adım daha geriye kayar ve past perfect gelir: I'd rather you hadn't told her. (Ona söylemeseydin daha iyi olurdu.)
| Türkçe | İngilizce | Ne anlatıyor? |
|---|---|---|
| Artık gitsek iyi olur. | It's time we left. | şimdi yapılmalı |
| Burada sigara içmesen daha iyi olur. | I'd rather you didn't smoke here. | kibar istek |
| Diyelim ki işini kaybetsen… | Suppose you lost your job… | hayalî durum |
| Keşke ona söylemeseydin. | I'd rather you hadn't told her. | geçmişe dair |
Unreal Past Nasıl Kurulur? “Bir Adım Geri” Kuralı
Gerçek dışı geçmişin kuralı tek cümleyle özetlenebilir: anlatılan zamandan bir adım geriye git. Şimdi ya da gelecek için past simple (gerekirse past continuous), geçmiş için past perfect kullanılır. Ana cümlenin fiili (it's, I'd rather, suppose) ise kendi zamanında kalır.

| Anlatılan zaman | Kullanılan biçim | Örnek | Türkçesi |
|---|---|---|---|
| Şimdi / gelecek | past simple | I'd rather you came tomorrow. | Yarın gelmen daha iyi olur. |
| Şu an sürmesi gereken | past continuous | It's time we were going. | Artık yola çıkmamız lazım. |
| To be (şimdi) | were / was | Suppose she were late. | Diyelim ki geç kalsa. |
| Geçmiş | past perfect | I'd rather you hadn't said that. | Keşke bunu söylemeseydin. |
It's (high) time ile yalnız past simple ve past continuous kullanılır; past perfect gelmez.
- Olumsuz: didn't + V1 ya da hadn't + V3: I'd rather you didn't mention it. (Bundan söz etmesen iyi olur.)
- To be için were ya da was: resmî dilde bütün kişilerle were, günlük konuşmada was da kullanılır: Suppose he were / was right. Bu were, were subjunctive olarak bilinen biçimdir; yazıda were daha güvenlidir.
- Would kullanılmaz: gerçek dışılığı geçmiş biçim taşır: It's time you found a job. (would find değil)
- Ana fiil değişmez: It's time, I'd rather, suppose kendi zamanlarında kalır; geriye kayan yalnız arkadan gelen cümleciktir.
Gerçek Dışı Geçmiş Ne Zaman Kullanılır?
Gerçek dışı geçmiş belli kalıplardan sonra gelir. Wish, as if ve if’i önceki seviyelerde gördün; bu derste odak It's high time, I'd rather you, I'd prefer it if ve suppose / what if kalıplarında. Aşağıda beş kullanımı örnekleriyle görebilirsin.

1Bir şeyin zamanının geldiğini, hatta geçtiğini söylerken
It's time / It's high time / It's about time + özne + V2. High ve about, “çoktan yapılmalıydı” anlamını ve hafif bir sitemi ekler.
- It's high time the council did something about the traffic in the city centre.Belediyenin şehir merkezindeki trafik için bir şey yapmasının vakti çoktan geldi.
- It's about time you told your parents the truth.Ailene gerçeği söylemenin zamanı geldi de geçiyor bile.
- It's time we were leaving; the last ferry goes at eleven.Artık çıkmamız lazım; son vapur on birde kalkıyor.
2Başkasının ne yapmasını (ya da yapmamış olmasını) tercih ettiğini söylerken
Would rather / would sooner + başka bir özne + V2; geçmiş için had + V3. Kibar bir istek, yumuşak bir itiraz ya da olmuş bir şeyden duyulan rahatsızlığı anlatır.
- I'd rather you didn't mention this to anyone yet.Şimdilik bunu kimseye söylemesen daha iyi olur.
- Would you rather I came back later?Daha sonra gelmemi mi tercih edersin?
- I'd rather you hadn't invited him without asking me first.Bana sormadan onu davet etmeseydin daha iyi olurdu.
3Kibar bir tercih ya da rica belirtirken
I'd prefer it if + özne + V2. Would rather ile aynı anlamdadır, biraz daha resmî ve yumuşak duyulur.
- We'd prefer it if you didn't bring food into the lab.Laboratuvara yiyecek getirmemenizi rica ederiz.
- I'd prefer it if the meeting were held online.Toplantının çevrim içi yapılmasını tercih ederim.
4Hayalî bir durumu tartışmaya açarken
Suppose / Supposing / What if / Imagine + özne + V2. “Diyelim ki…, ya …sa?” anlamında; ardından genellikle would’lu bir soru gelir.
- Suppose the funding fell through. What would we do then?Diyelim ki finansman suya düştü; o zaman ne yapardık?
- Supposing you were offered the job in Berlin, would you take it?Diyelim ki Berlin’deki iş sana teklif edildi; kabul eder miydin?
- What if nobody turned up?Ya kimse gelmese?
5Gerçek olmayan bir benzetme ya da dilek kurarken
As if / as though ve wish / if only da aynı mantıkla çalışır; ayrıntıları kendi derslerinde.
- He talks about the project as if he were in charge of it.Projeden sanki sorumlusu oymuş gibi söz ediyor.
- I wish I had more time to read.Keşke okumaya daha çok vaktim olsa.
It's Time, It's High Time, It's About Time Farkı
It's time kalıbının temelini would rather ve had better dersinde gördün: It's time to go. Burada ince ayrıntılara bakıyoruz: üç kalıp da “zamanı geldi” der ama tonları farklıdır; to-infinitive’li biçim ile özne + V2’li biçim de aynı şeyi söylemez.
| Kalıp | Örnek | Ton |
|---|---|---|
| It's time + to V1 | It's time to go. | nötr: zamanı geldi |
| It's time for + kişi + to V1 | It's time for us to go. | nötr, kişiyi belirtir |
| It's time + özne + V2 | It's time we went. | biraz gecikme var |
| It's high time + özne + V2 | It's high time we went. | çoktan geç kaldık |
| It's about time + özne + V2 | It's about time you apologised. | sitem, sabırsızlık |
To-infinitive’li biçim yalnız “şimdi uygun zaman” der: It's time to start the meeting. Özne + V2’li biçim ise eylemin henüz yapılmadığını ve gecikildiğini ima eder: It's time we started the meeting. (Artık başlasak iyi olur; bekliyoruz.) High ve about bu gecikme hissini güçlendirir ve çoğu zaman eleştiri katar.
I'd Rather You… ve I'd Prefer It If You… Nasıl Kullanılır?
Would rather’ın aynı özneyle kullanımını (I'd rather stay at home.) ve başka özneyle temel kullanımını would rather ve had better dersinde gördün. Aşağıdaki tablo kısa bir hatırlatma; C1’de önemli olan geçmişe dönük biçim, prefer it if ve kibar ret.
| Durum | Yapı | Örnek | Türkçesi |
|---|---|---|---|
| Aynı özne | would rather + V1 | I'd rather take the train. | Trenle gitmeyi tercih ederim. |
| Başka özne, şimdi | would rather + özne + V2 | I'd rather you took the train. | Trenle gitmeni tercih ederim. |
| Başka özne, geçmiş | would rather + özne + had V3 | I'd rather you had taken the train. | Keşke trenle gitseydin. |
| Prefer ile | would prefer + nesne + to V1 | I'd prefer you to take the train. | Trenle gitmeni tercih ederim. |
| Prefer it if ile | would prefer it if + özne + V2 | I'd prefer it if you took the train. | Trenle gitsen daha iyi olur. |
Would rather nesne + to almaz: I'd rather you to take yanlıştır. Bu kalıp yalnız prefer ile kurulur.
I'd rather you had done: geçmişe dönük tercih
Başka birinin geçmişte yaptığı ya da yapmadığı bir şey hakkındaki tercihini söylerken would rather’dan sonra had + V3 gelir. Anlamı Türkçedeki “keşke …seydin” ya da “…seydin daha iyi olurdu” cümlelerine yakındır ve çoğu zaman hafif bir sitem taşır. Cümlede yesterday, last week gibi bir geçmiş zaman zarfı olsa bile V2 değil had + V3 kullanılır; would rather’ın kendisi ise değişmez.
- I'd rather you had consulted me before signing the contract.Sözleşmeyi imzalamadan önce bana danışsaydın daha iyi olurdu.
- The manager would rather we hadn't announced the figures so early.Müdür, rakamları bu kadar erken açıklamamış olmamızı tercih ederdi.
- Looking back, I'd rather we had taken the train.Şimdi düşünüyorum da keşke trenle gitseydik.
I'd prefer it if: prefer ile kibar tercih
Prefer ile iki kalıp kurulur: would prefer + nesne + to V1 ve would prefer it if + özne + V2. İkinci kalıpta gerçek dışı geçmiş kuralı aynen işler: fiil bir adım geriye kayar. It’i atlama; I'd prefer if you… konuşmada duyulsa da yazıda it’li biçim daha güvenlidir. Would rather’dan farkı, prefer’ın nesne + to kalıbını da alabilmesidir; would rather bu kalıbı hiç almaz.
- I'd prefer it if you sent the invoice by email.Faturayı e-postayla göndermeni tercih ederim.
- We'd prefer it if the meeting didn't overrun this time.Bu sefer toplantının uzamamasını tercih ederiz.
- I'd prefer you not to mention the budget at this stage.Bu aşamada bütçeden söz etmemeni tercih ederim.
I'd rather you didn't: kibar ret
Biri izin istediğinde I'd rather you didn't. demek, “hayır” demenin kibar ve yaygın bir yoludur; Türkçedeki “Açıkçası yapmasan daha iyi olur.” cevabına yakındır. Kısa cevapta fiil tekrarlanmaz; yalnız didn't kalır.
- Do you mind if I record the meeting? — I'd rather you didn't, actually.Toplantıyı kaydetmemin sakıncası var mı? — Açıkçası kaydetmesen daha iyi olur.
- I'd sooner you didn't share these figures outside the team.Bu rakamları ekip dışında paylaşmasan daha iyi olur.
Suppose, Supposing, What If ve Imagine ile Gerçek Dışı Geçmiş
Bu dört ifade bir varsayımı tartışmaya açar: “Diyelim ki…”, “Ya …sa?” Arkalarından gelen biçim varsayımın ne kadar gerçekçi olduğunu gösterir: şimdiki zaman olası bir durumu, V2 hayalî ya da zayıf bir olasılığı, had + V3 geçmişte olmamış bir durumu anlatır.

- What if the client says no?Ya müşteri hayır derse? (gayet olası)
- What if the client said no?Ya müşteri hayır dese? (daha uzak bir ihtimal)
- What if the client had said no?Ya müşteri hayır deseydi? (demedi, ama ya deseydi)
- Imagine you lived without a smartphone for a month.Bir ay akıllı telefonsuz yaşadığını hayal et.
Suppose ile supposing arasında anlam farkı yoktur. What if konuşma diline en yakın olanıdır ve çoğu zaman tek başına soru olarak durur. Geçmişe dönük varsayımlarda ana cümle genellikle would have + V3 alır; bunun mantığı if clause type 3, şimdi ile geçmişi karıştıran cümleler ise mixed conditionals dersinde.
Gerçek Dışı Geçmiş Nasıl Yeniden Yazılır? (Dönüştürme)
Gerçek dışı geçmiş kalıpları, should, must ya da please ile kurulan düz cümleleri daha doğal ve kibar hâle getirir. Kalıptan sonra özne gelir, fiil bir adım geriye kayar.
| Sade cümle | Gerçek dışı geçmiş ile |
|---|---|
| You should really look for a new job. | It's high time you looked for a new job. |
| Please don't park in front of the gate. | I'd rather you didn't park in front of the gate. |
| I wish you hadn't sold the car. | I'd rather you hadn't sold the car. |
| Let's imagine the deal falls through. What then? | Suppose the deal fell through. What would we do? |
Gerçek Dışı Geçmiş ile En Sık Yapılan Hatalar
Bu hataların çoğu, geçmiş biçimi “geçmiş zaman” diye okumaktan ve Türkçedeki “-se, -sa” anlamını would ile karşılamaya çalışmaktan gelir; would rather ile would prefer’ın kalıpları da sık karışır.
It's time we go home.
It's time we went home.
“Eve gitme vakti” şimdiyi anlattığı için öğrenci şimdiki zamanı seçer. It's time’dan sonra özne + fiil geliyorsa fiil V2 olur (we went). Özne kullanmak istemiyorsan It's time to go home. ya da It's time for us to go home. de tamamen doğrudur.
It's high time you would find a job.
It's high time you found a job.
Türkçedeki “bulsan iyi olur” anlamı akla would getirir. Bu kalıpta gerçek dışılığı geçmiş biçim taşır; would eklenmez.
I'd rather you won't call me after ten.
I'd rather you didn't call me after ten.
Rica gelecekle ilgili olduğu için (“aramazsan”) öğrenci will seçer. Would rather + başka özne yapısında gelecek için de V2 gelir. Konuşmada I'd rather you don't call da duyulur, ama will hiç kullanılmaz ve yazıda V2 en güvenli biçimdir.
I'd rather you to stay here.
I'd rather you stayed here. / I'd prefer you to stay here.
“Burada kalmanı tercih ederim” cümlesi prefer’ın kalıbını (prefer you to stay) akla getirir. Would rather nesne + to almaz; özne + V2 alır.
I'd rather you didn't tell him yesterday.
I'd rather you hadn't told him yesterday.
Olay geçmişte olduğu için fiil bir adım daha geriye kayar: had + V3. Türkçede “söylemeseydin” geçmişi de karşıladığı için fark gözden kaçar.
Suppose you would lose your passport, what would you do?
Suppose you lost your passport, what would you do?
“Kaybetsen ne yapardın” cümlesinin iki tarafı da “gerçek dışı” hissi verdiği için iki tarafa da would konur. Would yalnız ana cümlede kalır; suppose’dan sonra V2 gelir.
It's time for we leave.
It's time for us to leave. / It's time we left.
İki kalıp birbirine karışmıştır. For’dan sonra nesne zamiri ve to + V1 gelir; özne + V2 kalıbında ise for kullanılmaz.
Gerçek Dışı Geçmiş ile Wish, As If ve If Clause Farkı
Gerçek dışı geçmiş tek bir yapı değil, birçok kalıbın paylaştığı bir mantıktır. Aşağıdaki tablo bu kalıpları bir arada gösteriyor. Dileklerin ayrıntısı wish ve if only, benzetmelerin ayrıntısı as if ve as though, temel tercih kalıpları would rather ve had better dersinde.
| Kalıp | Şimdi için (V2) | Geçmiş için (had V3) |
|---|---|---|
| If (koşul) | If I knew, I'd tell you. | If I had known, I'd have told you. |
| Wish / If only | I wish I knew. | I wish I had known. |
| As if / As though | as if he knew everything | as if he had seen a ghost |
| Would rather | I'd rather you stayed. | I'd rather you had stayed. |
| Suppose / What if | Suppose he knew. | Suppose he had known. |
| It's (high) time | It's time we left. | — (kullanılmaz) |
Bu derste öne çıkan fark şudur: if ve wish genellikle bir koşul ya da pişmanlık anlatır; It's high time ve I'd rather you ise bir istek ya da eleştiri anlatır. Yani biçim aynıdır, ama It's high time cümlesi “keşke” değil, “artık yap” der.
Derinleşmek İsteyenlere
Geçmiş biçim neden “uzaklık” bildirir?
Geçmiş zaman biçimi temelde “şu andan uzak” demektir. Bu uzaklık zaman (geçmişte oldu), gerçeklik (gerçek değil) ya da sosyal mesafe (kibarlık) olabilir. Bu yüzden aynı biçim hem I lived in Izmir. hem I wish I lived in Izmir. cümlesinde kullanılır; Türkçede bu uzaklıkları farklı ekler taşır.
Kibar geçmiş: I was wondering if…
Aynı uzaklık mantığı kibarlıkta da görülür: I was wondering if you could help me. (Bana yardım edebilir misiniz diye düşünüyordum.) Was wondering geçmişi değil, ricanın yumuşaklığını gösterir. Ayrıntısı zamanların ince kullanımları dersinde.
It's time we were leaving: neden continuous?
It's time we left. ile It's time we were leaving. aynı anlama gelir. Continuous biçim, eylemin hemen şimdi başlaması ve sürmesi gerektiğini vurgular; özellikle bir yerden ayrılırken konuşmada sık duyulur: Come on, it's time we were going.
Would rather ile would sooner
Would sooner, would rather ile aynı kalıpları alır ve aynı anlamı verir: I'd sooner you didn't. Daha çok İngiliz İngilizcesinin konuşma diline aittir. Her iki kısaltmada da 'd = would.
Amerikan İngilizcesinde I'd rather you stay
Amerikan İngilizcesinde, özellikle konuşmada, would rather’dan sonra yalın fiil de duyulur: I'd rather you stay here. Bu, were subjunctive değil yalın fiil subjunctive’idir. Yine de hem İngiliz hem Amerikan İngilizcesinde standart ve en güvenli biçim V2’dir: I'd rather you stayed here. Alıştırmalarda V2’yi kullan.
Gerçek Dışı Geçmiş Alıştırmaları
Üç alıştırmada fiili doğru biçimde yazacak, doğru kalıbı seçecek ve düz cümleleri gerçek dışı geçmiş kalıplarıyla yeniden yazacaksın.
Alıştırma 1: Fiili doğru biçimde yaz
Parantezdeki fiili gerçek dışı geçmişe uygun biçimde yaz. Kısaltmalı ya da kısaltmasız yazabilirsin.
- 1
It's high time you (start) revising for your finals.
- 2
I'd rather you (not / tell) anyone about the merger yet.
- 3
Suppose your car (break) down in the middle of nowhere. What would you do?
- 4
It's about time the company (invest) in new software.
- 5
I'd rather you (not / invite) him last night; it was awkward.
- 6
Would you rather I (come) back tomorrow?
- 7
Supposing the train (be) cancelled yesterday. How would you have got home?
Cevap anahtarı
- started — It's high time + özne + V2.
- didn't tell — Başka özne + şimdi/gelecek → V2.
- broke — Hayalî durum, ardından would: V2.
- invested — It's about time + özne + V2: sitem var.
- hadn't invited — Geçmişte olmuş bir şey: had + V3.
- came — Başka özne (I), gelecek: V2.
- had been — Geçmişe dönük varsayım: had + V3.
Alıştırma 2: Doğru seçeneği işaretle
Özneye ve zamana dikkat et: aynı özne mi, başka özne mi; şimdi mi, geçmiş mi?
- 1
Everyone's here. It's time ___ the meeting.
- 2
It's high time she ___ a decision.
- 3
I'd rather ___ at home tonight.
- 4
I'd rather you ___ at home tonight.
- 5
___ you could live anywhere in the world. Where would you choose?
- 6
She stared at me as if I ___ something terrible.
- 7
I'd rather you ___ me the truth yesterday.
Alıştırma 3: Gerçek dışı geçmiş ile yeniden yaz
İkinci cümleyi birinciyle aynı anlamda tamamla. Yalnız boşluğa gelen kısmı yaz.
- 1
You should apologise to her; you should have done it weeks ago. → It's high time you to her.
- 2
Please don't smoke in the car. → I'd rather you in the car.
- 3
Imagine that you are the CEO. What would you change? → Suppose you the CEO. What would you change?
- 4
You told everyone about my promotion. I'm not happy about it. → I'd rather you everyone about my promotion.
- 5
We ought to leave for the station now. → It's time we for the station.
- 6
Please send the report by email. → I'd prefer it if you the report by email.
Okuma, dinleme, yazma ve konuşma çalışmaları
C1 seviyesinde her becerinin ücretsiz çalışmaları var, kalanı Premium üyelere açık. Konuyu metinle, sesle ve kendi cümlelerinle pekiştir.
- Okuma çalışmalarıKısa metni oku, anlama sorularını cevapla3 ücretsiz
14 Premium - Dinleme çalışmalarıSesli metni dinle, ne anladığını göster3 ücretsiz
14 Premium - Yazma çalışmalarıBoşlukları doldur, kendi cümlelerini yaz3 ücretsiz
14 Premium - Konuşma çalışmalarıCümleleri sesli söyle, telaffuzunu ölç3 ücretsiz
14 Premium
Gerçek Dışı Geçmiş Konu Özeti
- Gerçek dışı geçmişte geçmiş biçim, geçmişi değil, şimdi ya da gelecekte gerçek olmayan bir durumu anlatır.
- Kural “bir adım geri”: şimdi / gelecek için V2, geçmiş için had + V3; would eklenmez.
- It's time / high time / about time + özne + V2: zamanı geldi, hatta geçti; past perfect gelmez.
- I'd rather you + V2 (şimdi), + had V3 (geçmiş); aynı özneyle I'd rather + V1. Would rather nesne + to almaz.
- Suppose / what if: şimdiki zaman olası, V2 hayalî, had V3 geçmişte olmamış durumu anlatır.
- Wish, if only, as if ve if clause aynı mantıkla çalışır; ayrıntıları kendi derslerinde.
Gerçek Dışı Geçmiş Hakkında Sık Sorulan Sorular
Unreal past nedir?
It's high time ne demek, nasıl kullanılır?
It's time to go ile It's time we went arasındaki fark nedir?
I'd rather you ne demek?
Suppose’dan sonra hangi zaman gelir?
Gerçek dışı geçmiş ile wish arasındaki fark nedir?
Benzer dersler
- B1Would Rather, Had Better ve It's Time Konu Anlatımı: Kullanımı, Farkları ve Alıştırmalar
- B2Wish ve If Only Konu Anlatımı (Keşke Cümleleri): Kullanımı, Örnek Cümleler ve Alıştırmalar
- B2As If / As Though Konu Anlatımı: “…mış Gibi” Anlamı, Zaman Seçimi, Örnek Cümleler ve Alıştırmalar
- B1If Clause Type 2 (Gerçek Dışı Koşul) Konu Anlatımı: Kuralı, Örnek Cümleler ve Alıştırmalar
- C1Subjunctive (Dilek Kipi) Konu Anlatımı: I Suggest That He Be…, If I Were, Örnek Cümleler ve Alıştırmalar
- B2Mixed Conditionals (Karışık Koşul Cümleleri) Konu Anlatımı: Kalıpları, Örnekler ve Alıştırmalar
