Future in the Past (Geçmişte Gelecek) Konu Anlatımı: Was Going To, Would, Was About To ve Was Due To
Future in the past (geçmişte gelecek), geçmişteki bir andan ileriye bakıp o sırada henüz olmamış bir şeyi anlatır; Türkçedeki “-ecekti” ve “-mek üzereydi” yapılarının karşılığıdır. Başlıca kalıplar was/were going to, would, was about to ve was due to: I was going to call you, but I forgot. (Seni arayacaktım ama unuttum.)
was / were going to · would · was about to · was due to + yalın fiil (V1)
Bu derste öğreneceklerin
- 1Future in the Past Nedir? Geçmişte Gelecek Ne Demek?
- 2Future in the Past Nasıl Kurulur?
- 3Future in the Past Ne Zaman Kullanılır?
- 4Was Going To: Gerçekleşmeyen Planlar ve Niyetler
- 5Would ile Geçmişte Gelecek
- 6Be About To ve Be Due To Ne Demek?
- 7Future in the Past ile En Sık Yapılan Hatalar
- 8Was Going To ile Would Farkı
- 9Derinleşmek İsteyenlere
- 10Future in the Past Alıştırmaları
- 11Future in the Past Konu Özeti
- 12Future in the Past Hakkında Sık Sorulan Sorular
Future in the Past Nedir? Geçmişte Gelecek Ne Demek?
Geçmişi anlatırken bazen o günden ileriye bakman gerekir: “O gün yağmur yağacağını biliyordum.”, “Tam çıkmak üzereydik.”, “Toplantı saat üçte başlayacaktı.” Bu cümlelerdeki olaylar konuştuğun andan önce, ama anlattığın geçmiş andan sonra yer alır. İngilizcede bu bakış açısına future in the past, yani “geçmişteki gelecek” denir. Ayrı bir zaman değildir; zaten bildiğin gelecek yapılarının (will, going to, about to, due to) geçmişe kaydırılmış hâlleridir.
Türkçede bunun için hazır bir ekimiz var: gelecek zamanın hikâyesi, yani -ecekti / -acaktı. “Seni arayacaktım.” gibi bir plan İngilizcede was going to, “Geç kalacağını biliyordum.” gibi bir tahmin would, “Tren altıda kalkacaktı.” gibi bir tarife bilgisi was due to ile karşılanır; “-mek üzereydi” ise was about to yapısının birebir karşılığıdır. Yani Türkçede tek ek plan, tahmin ve program anlamlarının hepsini taşırken İngilizcede her biri için ayrı bir kalıp seçersin.
Future in the Past Nasıl Kurulur?
Bütün yapılar tek bir mantıkla kurulur: konuşma anına göre kullandığın gelecek yapısının yardımcı fiilini bir basamak geçmişe çek. Will → would olur, am / is / are → was / were olur. Arkadan gelen kısım hiç değişmez: going to call, about to leave, due to open aynen kalır; ana fiil yalın hâldedir (V1). Aynı mantık sürekli yapılarda da geçerlidir: future continuous ile kurulan will be waiting, geçmişte would be waiting olur.

| Şimdiye göre | Geçmişe göre | Örnek | Türkçesi |
|---|---|---|---|
| will + V1 | would + V1 | I knew she would say yes. | Evet diyeceğini biliyordum. |
| am/is/are going to | was/were going to | We were going to move to İzmir. | İzmir’e taşınacaktık. |
| am/is/are about to | was/were about to | The show was about to begin. | Gösteri başlamak üzereydi. |
| am/is/are due to | was/were due to | He was due to retire in May. | Mayısta emekli olacaktı. |
| am/is/are + V-ing | was/were + V-ing | I was flying to Rome the next day. | Ertesi gün Roma’ya uçacaktım. |
- Kişiye göre: I, he, she, it was; you, we, they were alır. Would her kişide aynıdır ve konuşmada 'd diye kısalır: She said she'd help. (Yardım edeceğini söyledi.)
- Olumsuz biçimler: wasn't going to, wouldn't, wasn't about to, wasn't due to. Örnek: The train wasn't due to leave until nine. (Tren ancak saat dokuzda kalkacaktı.)
- Zaman ifadeleri de kayar: o gün artık geride kaldıysa tomorrow yerine the next day, next week yerine the following week daha doğaldır: She said she would call the next day.
Future in the Past Ne Zaman Kullanılır?
Geçmişte gelecek yapıları yedi temel durumda karşına çıkar. Hangi kalıbı seçeceğin, anlattığın şeyin bir plan mı, bir tahmin mi, bir an meselesi mi yoksa önceden belirlenmiş bir program mı olduğuna bağlıdır.

1Gerçekleşmeyen plan ve niyetler (was going to)
Bir şeyi yapmayı planlamıştın ama yapmadın ya da plan değişti. Arkasından çoğu zaman but ile engel gelir.
- I was going to take the early train, but I overslept.Erken trene binecektim ama uyuya kaldım.
- Mert was going to apply for the job, but he changed his mind.Mert o işe başvuracaktı ama fikrini değiştirdi.
2Geçmişteki tahmin ve beklentiler (would / was going to)
O zaman bir şeyin olacağını bildiğini, düşündüğünü ya da umduğunu anlatırken; çoğu zaman knew, thought, hoped, was sure gibi bir ifadeden sonra.
- I was sure the interview would go well.Mülakatın iyi geçeceğinden emindim.
- The sky was dark; it was going to rain any minute.Gökyüzü kararmıştı; her an yağmur yağacaktı.
3Başkasının sözünü ve vaadini aktarırken (would)
Dolaylı anlatımda will genellikle would olur. Bu kaymanın bütün ayrıntıları reported speech dersinde.
- She said she would send the documents by Friday.Belgeleri cumaya kadar göndereceğini söyledi.
- The landlord promised he would fix the heating.Ev sahibi kaloriferi tamir edeceğine söz verdi.
4Tam o sırada olacak olanlar (was about to)
Bir şey olmak üzereyken araya başka bir şey girdiyse. Çoğu zaman when ile ikinci olay eklenir.
- I was just about to send the email when I noticed a mistake.Tam e-postayı göndermek üzereydim ki bir hata fark ettim.
- The match was about to start when the lights went out.Maç başlamak üzereyken ışıklar söndü.
5Programlanmış ve beklenen olaylar (was due to)
Saati ya da tarihi önceden belli olan tarifeler, resmî programlar ve beklentiler için.
- Our flight was due to land at 22:15, but it was diverted to Ankara.Uçağımızın 22.15’te inmesi gerekiyordu ama Ankara’ya yönlendirildi.
- The new metro line was due to open last spring.Yeni metro hattı geçen bahar açılacaktı.
6Geçmişteki kesinleşmiş planlar (past continuous)
Present continuous ile anlatılan kesinleşmiş planlar, geçmişten bakınca past continuous ile anlatılır. Görünüşte sıradan bir geçmiş zamandır ama anlamı gelecektir.
- I couldn't stay long because I was meeting a client at four.Uzun kalamadım, çünkü saat dörtte bir müşteriyle görüşecektim.
- We were leaving for Antalya the next morning, so we packed early.Ertesi sabah Antalya’ya gidecektik, o yüzden bavulları erkenden hazırladık.
7Hikâyede ileriye atlama (would)
Anlatıcı, hikâyedeki kişilerin o an bilmediği bir geleceği önceden haber verir. Romanlarda ve biyografilerde sık görülür; bu kullanım anlatı zamanları dersinde de geçer.
- It was a small decision, but it would change her whole career.Küçük bir karardı ama bütün kariyerini değiştirecekti.
- Years later, the two strangers on the bus would become business partners.Yıllar sonra otobüsteki o iki yabancı iş ortağı olacaktı.
Was Going To: Gerçekleşmeyen Planlar ve Niyetler
Was going to, be going to yapısının geçmiş hâlidir. Be going to bugünkü bir plan ya da niyeti anlatır (I'm going to sell my car.); was going to ise geçmişte var olan bir planı (I was going to sell my car.). Bu cümleyi duyan kişi çoğu zaman bir “ama…” bekler; çünkü yapı en sık iptal olan ya da araya başka bir şey giren planlar için kullanılır.
Olumlu, olumsuz ve soru cümleleri
| Tür | Yapı | Örnek | Türkçesi |
|---|---|---|---|
| Olumlu (+) | Özne + was/were going to + V1 | I was going to tell you. | Sana söyleyecektim. |
| Olumsuz (−) | Özne + wasn't/weren't going to + V1 | We weren't going to stay long. | Uzun kalmayacaktık. |
| Soru (?) | Was/Were + özne + going to + V1? | Were you going to call me? | Beni arayacak mıydın? |
| Kısa cevap | Yes, I was. / No, I wasn't. | Was he going to come? — No, he wasn't. | Gelecek miydi? — Hayır. |

Olumsuz biçim çoğu zaman “niyetim yoktu” anlamı taşır ve ardından fikrin değiştiği söylenir: I wasn't going to say anything, but this is too important. (Bir şey söylemeyecektim ama bu çok önemli.) Soru biçimi ise karşındakinin geçmişteki niyetini sorar; çoğu zaman hafif bir sitem de içerir: Were you going to tell me about the new job? (Yeni işten bana bahsedecek miydin?)
Kibar ve yumuşatıcı kullanım
Günlük konuşmada was going to her zaman gerçekten geçmişle ilgili değildir; şu an söylemek istediğin bir şeyi daha kibar yapmak için de kullanılır. I was going to ask if you could help me. diyen kişi aslında şimdi yardım istiyor; geçmiş biçim isteği yumuşatır. Türkçedeki “Şey, bir şey soracaktım…” kalıbıyla aynı işi görür.
- I was going to say that the deadline is too tight.Teslim tarihinin çok sıkışık olduğunu söyleyecektim.
- I was just going to call you!Ben de tam seni arayacaktım!
- Sorry, what were you going to say?Pardon, ne diyecektin?
Would ile Geçmişte Gelecek
Would, will’in geçmiş hâlidir. Was going to’dan farklı olarak plan anlatmaz; geçmişteki bir tahmini, sözü ya da hikâyenin ilerisini anlatır. Bu yüzden çoğu zaman knew, thought, said, promised gibi geçmiş zamanlı bir fiile bağlı yan cümlede yer alır. Bu bölümde iki ana kullanımı göreceksin: düşünce ve söz fiillerine bağlı would ve anlatıcının hikâyede ileriye atladığı would.
Knew, said + would: düşünce ve söz fiillerinden sonra
- I knew you would understand.Anlayacağını biliyordum.
- We hoped the weather would improve by the weekend.Havanın hafta sonuna kadar düzeleceğini umuyorduk.
- Ayşe promised she wouldn't tell anyone.Ayşe kimseye söylemeyeceğine söz verdi.
Burada Türkçeyle önemli bir fark var: “Geleceğini söyledi.” derken söyleme fiili geçmişte olsa da yan cümle gelecek zamanda kalır. İngilizcede ise ana fiil geçmişteyse yan cümledeki will genellikle would olur. Türkçe düşünüp her durumda will kullanmak bu yüzden sık görülen bir hatadır. Olay artık geride kaldıysa will yanlıştır: He said he would come, but he didn't. Olay konuştuğun anda hâlâ gelecekteyse will de doğrudur: He said he will come tomorrow. (Yarın geleceğini söyledi.) Emin değilsen would her zaman güvenli seçimdir.
Anlatıcının would’u: hikâyede ileriye atlama
Romanlarda, biyografilerde ve geriye dönük anlatımlarda anlatıcı, kahramanların o an bilmediği bir geleceği önceden haber verir. Bu kullanımda would’u bağlayan bir knew ya da said yoktur; cümle tek başına durur ve ileriye dair bilgi anlatıcıya aittir. Türkçede çoğu zaman “-ecekti” ile karşılanır; çoğu zaman later, years later, eventually gibi bir zaman ifadesiyle gelir.
- She left the village at sixteen; she would not see it again for thirty years.On altı yaşında köyden ayrıldı; köyü otuz yıl boyunca bir daha görmeyecekti.
- That evening, Tom met the woman he would marry two years later.O akşam Tom, iki yıl sonra evleneceği kadınla tanıştı.
- The company started in a small garage, but it would eventually employ over two thousand people.Şirket küçük bir garajda kuruldu ama sonunda iki binden fazla kişiye iş verecekti.
Be About To ve Be Due To Ne Demek?
Bu iki yapı şimdiki zamanda da sık kullanılır; geçmişe çevirmek için am / is / are yerine was / were koyman yeter. İkisinden sonra da to + yalın fiil gelir, ama anlamları çok farklıdır.
Be about to: “-mek üzere”
Be about to + V1, neredeyse hemen olacak şeyleri anlatır. Geçmişte was about to çoğu zaman just ile güçlenir, araya giren olay when ile eklenir. Çok yakın geleceği anlattığı için tomorrow, next week, in two hours gibi zaman ifadeleriyle kullanılmaz. Olumsuzunun ayrı bir anlamı vardır: not about to = “hiç niyeti yok”.
- Hurry up, the shop is about to close.Acele et, dükkân kapanmak üzere.
- She wasn't about to give up after one bad result.Tek bir kötü sonuç yüzünden pes edecek değildi.
Be due to: “programa göre …-ecek”
Be due to + V1, saati ya da tarihi önceden belirlenmiş olayları anlatır: tarifeler, açılışlar, teslimler, toplantılar. Fiil yoksa doğrudan zaman ifadesi gelir, to kullanılmaz: The baby is due in March. (Bebeğin martta doğması bekleniyor.) “Yüzünden” anlamındaki due to + isim ise sebep-sonuç bağlaçları dersinin konusudur. Ayırt etmek için to’dan sonrasına bak: fiil varsa program (was due to leave), isim varsa sebep (The delay was due to the storm. = Gecikme fırtına yüzündendi).
- The conference is due to start at 9:30.Konferansın 9.30’da başlaması planlanıyor.
- The flight was due to leave at six, but it was cancelled due to the storm.Uçuş altıda kalkacaktı ama fırtına yüzünden iptal edildi.

Future in the Past ile En Sık Yapılan Hatalar
Bu hataların çoğu Türkçedeki tek “-ecekti” ekinin İngilizcede dört farklı kalıba bölünmesinden ve Türkçede yan cümle zamanının değişmemesinden kaynaklanır.
I will call you yesterday, but I forgot.
I was going to call you yesterday, but I forgot.
“Arayacaktım” içindeki gelecek anlamı yüzünden will seçilir, ama will şimdiye göre gelecektir. Geçmişteki bir niyet için was going to gerekir.
She told me she will come, but she didn't.
She told me she would come, but she didn't.
Türkçede “geleceğini söyledi” derken zaman değişmez. İngilizcede ana fiil (told, knew, thought) geçmişteyse ve olay da artık geride kaldıysa will, would olur.
I was going to called you.
I was going to call you.
Geçmiş anlamı yalnız was taşır. To’dan sonra fiil her zaman yalın hâldedir; ana fiile -ed eklenmez.
We were about to leaving when it started to rain.
We were about to leave when it started to rain.
Be about to’daki to bir mastar işaretidir; ardından -ing değil yalın fiil gelir.
I was about to leave the next day.
I was going to leave the next day.
Türkçede “ertesi gün gitmek üzereydim” denebilir, ama be about to “an meselesi” demektir; the next day, in two hours gibi ileri zaman ifadeleriyle kullanılmaz. Zamanı belli bir niyet için was going to kullan.
I would meet Tom at six, but he cancelled.
I was going to meet Tom at six, but he cancelled.
“Buluşacaktım” akla önce would’u getirir, ama would tek başına plan anlatmaz. Plan için was going to ya da past continuous (I was meeting…) kullanılır.
Was Going To ile Would Farkı
Şimdiki zamanda will ve going to arasındaki fark geçmişte de büyük ölçüde korunur: going to plana ya da eldeki bir kanıta dayanır, will daha çok tahmin, karar ya da söz bildirir. Geçmişte de was going to plan ve niyet için, would tahmin, aktarılan söz ve anlatıcının bilgisi için öne çıkar.
| Ne anlatıyorsun? | was going to | would |
|---|---|---|
| Plan ya da niyet | ✓ I was going to quit. | ✗ tek başına plan anlatmaz |
| Tahmin | ✓ It was going to rain (bulutlar vardı). | ✓ I knew it would rain. |
| Aktarılan söz | ✓ He said he was going to resign. | ✓ He said he would resign. |
| Hikâyede ileri atlama | olur, ama would daha tipik | ✓ …it would change her life. |
| Tek başına cümle | ✓ I was going to call. | genellikle bir ana cümleye bağlı |
Aktarılan sözde ikisi de doğrudur, ama He said he was going to resign. önceden verilmiş bir kararı, He said he would resign. daha çok bir söz ya da tahmini aktarır. Kısaca: plan varsa was going to, tahmin ya da söz varsa would.
Derinleşmek İsteyenlere
Was to ve was to have done: resmî geçmişte gelecek
Resmî ve yazılı İngilizcede was / were to + V1 da geçmişte gelecek anlatır; biyografilerde kaderi haber verir: He was to become one of the country's best-known chefs. (Ülkenin en tanınmış şeflerinden biri olacaktı.) Was to have + V3 ise planlanıp gerçekleşmeyen olaylar içindir: The bridge was to have opened in 2020. (Köprü 2020’de açılacaktı ama açılmadı.) Be to’nun bütün kullanımları ileri gelecek yapıları dersinde.
Was supposed to: başkasının beklentisi
Was supposed to da gerçekleşmeyen bir şeyi anlatır, ama vurgu niyette değil, bir kural, anlaşma ya da beklentidedir: You were supposed to call me last night! (Dün akşam beni araman gerekiyordu!)
The car wouldn't start: wouldn't her zaman gelecek değildir
Geçmişte wouldn't bazen bir kişinin ya da nesnenin “bir türlü yapmadığını” anlatır: The car wouldn't start. (Araba bir türlü çalışmadı.) He wouldn't listen to me. (Beni dinlemeye yanaşmadı.) Bu, geçmişte gelecek değil, geçmişteki inat ya da reddir.
Would be ile would have done karışmasın
I knew you would be late. geçmişteki bir andan ileriye bakar. I would have called you. ise gerçekleşmemiş bir geçmiş olasılığı anlatır (seni arardım ama aramadım); bu yapı modal perfect ve üçüncü tip koşul cümlelerinin konusudur.
Konuşmada “was gonna”
Gündelik konuşmada was going to çoğu zaman was gonna gibi duyulur: I was gonna tell you. Dizilerde ve şarkılarda sık görürsün, ama sınavda ve resmî yazıda açık biçimi yaz.
Future in the Past Alıştırmaları
Üç alıştırma kolaydan zora sıralandı: ilkinde kalıp verildi, ikincisinde doğru kalıbı sen seçeceksin, üçüncüsünde cümleleri geçmişe taşıyacaksın. Sonra “Kontrol et” ile sonucunu gör.
Alıştırma 1: Parantezdeki yapıyla boşluğu doldur
Fiili parantezdeki kalıpla, doğru özneye uygun biçimde yaz.
- 1
I you last night, but my phone died. (call – was going to)
- 2
They when the fire alarm went off. (leave – be about to)
- 3
Kemal told us he late. (be – would)
- 4
Our flight at 7:30, but it took off an hour late. (depart – be due to)
- 5
We knew the exam easy. (not be – would)
- 6
Emma a taxi, but then she decided to walk. (take – was going to)
Cevap anahtarı
- was going to call — Gerçekleşmeyen plan: was going to + V1.
- were about to leave — They çoğul → were; about to + V1.
- would be — Aktarılan söz: will → would.
- was due to depart — Tarifedeki saat: was due to + V1.
- wouldn't be — Olumsuz: would not / wouldn't + V1.
- was going to take — Emma tekil → was; plan değişti.
Alıştırma 2: Doğru seçeneği işaretle
Plan mı, tahmin mi, an meselesi mi, program mı? Cümleye uyan tek seçeneği bul.
- 1
I ___ buy that jacket, but it was too expensive.
- 2
She promised she ___ help me with the report.
- 3
The plane was ___ take off when the pilot made an announcement.
- 4
The new bridge was due ___ in 2024, but the work is still going on.
- 5
I had no idea that this short trip ___ change my life.
- 6
I couldn't stay for dinner because I ___ my cousin at the airport at eight.
- 7
We were just about to go to bed ___ the doorbell rang.
Alıştırma 3: Cümleyi geçmişe taşı
İlk cümledeki gelecek yapısını geçmişe kaydırarak boşluğu doldur. Kısaltmalı ya da kısaltmasız yazabilirsin.
- 1
“I'll call you,” she said. → She said she me.
- 2
“We're going to sell the house.” → They said they the house.
- 3
The film is about to start. → When we arrived, the film start.
- 4
The meeting is due to finish at five. → Yesterday the meeting at five, but it went on until seven.
- 5
I think it will rain. → I thought it .
- 6
“I'm not going to apologise,” he said. → He said he apologise.
Okuma, dinleme, yazma ve konuşma çalışmaları
B2 seviyesinde her becerinin ücretsiz çalışmaları var, kalanı Premium üyelere açık. Konuyu metinle, sesle ve kendi cümlelerinle pekiştir.
- Okuma çalışmalarıKısa metni oku, anlama sorularını cevapla3 ücretsiz
19 Premium - Dinleme çalışmalarıSesli metni dinle, ne anladığını göster3 ücretsiz
19 Premium - Yazma çalışmalarıBoşlukları doldur, kendi cümlelerini yaz3 ücretsiz
19 Premium - Konuşma çalışmalarıCümleleri sesli söyle, telaffuzunu ölç3 ücretsiz
19 Premium
Future in the Past Konu Özeti
- Future in the past, geçmişteki bir andan ileriye bakar; Türkçedeki “-ecekti” ve “-mek üzereydi” yapılarının karşılığıdır.
- Kural tek: gelecek yapısının yardımcı fiili geçmişe kayar (will → would, am/is/are → was/were), arkasından gelen kısım değişmez.
- Was going to: geçmişteki plan ve niyet; çoğu zaman but ile gerçekleşmediği söylenir.
- Would: geçmişteki tahmin, aktarılan söz ve hikâyede ileriye atlama; tek başına plan anlatmaz.
- Was about to: “-mek üzereydi”, an meselesi; the next day, in two hours gibi ileri zaman ifadeleriyle kullanılmaz.
- Was due to: saati ya da tarihi önceden belli olan program; “yüzünden” anlamındaki due to ile karıştırma.
- Geçmişteki kesinleşmiş planlar past continuous ile de anlatılır: I was meeting a client at four.
Future in the Past Hakkında Sık Sorulan Sorular
Was going to ne demek?
Was about to ne demek?
Be due to ne demek, “yüzünden” anlamındaki due to ile aynı mı?
“-ecektim” İngilizcede nasıl söylenir?
Would her zaman geçmişte gelecek anlamına mı gelir?
He said he will come mı, he said he would come mu doğru?
Benzer dersler
- B1Will ve Going To Farkı Konu Anlatımı: Present Continuous ile Gelecek Zaman, Örnekler ve Alıştırmalar
- B2Narrative Tenses (Anlatı Zamanları) Konu Anlatımı: Hikâye Anlatırken Zaman Seçimi, Örnekler ve Alıştırmalar
- B1Reported Speech (Dolaylı Anlatım) Konu Anlatımı: Zaman Değişim Tablosu, Say ve Tell, Soru Cümleleri ve Alıştırmalar
- A2Be Going To Konu Anlatımı: Kullanımı, Olumlu, Olumsuz ve Soru Cümleleri, Örnekler ve Alıştırmalar
- A2Past Continuous Tense (Sürekli Geçmiş Zaman) Konu Anlatımı: When, While, Örnek Cümleler ve Alıştırmalar
- B2Modal Perfect (Should Have, Could Have, Must Have, Can't Have) Konu Anlatımı: Kullanımı, Örnek Cümleler ve Alıştırmalar
