Logo
İngilizce Portalı
A2

Who, Which, That (İlgi Zamirleri) Konu Anlatımı: Relative Clauses Giriş, Örnek Cümleler ve Alıştırmalar

İngilizce PortalıGüncellendi: 17 dk okuma
Kısa cevap

Who, which ve that, bir ismi tanımlayan ilgi cümlelerini (relative clauses) başlatan ilgi zamirleridir ve Türkçedeki “-an, -en, -dığı” eklerinin karşılığıdır. İnsanlar için who, nesne ve hayvanlar için which kullanılır; that ikisi için de kullanılabilir. Örnek: the man who lives next door (yan evde oturan adam).

İsim + who / which / that + fiil … (the man who lives here)

Bu derste öğreneceklerin
  1. 1Who, Which, That Ne Demek? İlgi Zamirleri Nedir?
  2. 2Who, Which, That Neye Göre Gelir, Cümlede Nereye Konur?
    1. 2.1Who ve which: insan mı, nesne mi?
    2. 2.2Relative clause: cümledeki yeri ve fiil uyumu
  3. 3Who, Which, That Ne Zaman Kullanılır?
  4. 4Who, Which, That Özne ve Nesne Olarak
    1. 4.1Özne olarak: the man who lives here
    2. 4.2Nesne olarak: the book that I read
  5. 5İki Cümleyi Who, Which, That ile Birleştirmek
  6. 6Who, Which, That ile En Sık Yapılan Hatalar
  7. 7İlgi Zamiri Who, Which ile Soru Kelimesi Who, Which Farkı
  8. 8Derinleşmek İsteyenlere
  9. 9Who, Which, That Alıştırmaları
  10. 10Who, Which, That Konu Özeti
  11. 11Who, Which, That Hakkında Sık Sorulan Sorular

Who, Which, That Ne Demek? İlgi Zamirleri Nedir?

Bir kişiden ya da bir şeyden söz ederken bazen hangisini kastettiğimizi netleştirmemiz gerekir: “Hangi adam? — Yan evde oturan adam.” Türkçede bu bilgiyi ismin önüne, sıfat-fiil ekleriyle koyarız: yan evde oturan adam, dün aldığım kitap. İngilizcede ise bu bilgi ismin arkasına gelir ve who, which ya da that ile başlar: the man who lives next door, the book that I bought yesterday.

İsmin arkasına gelen bu küçük cümleye ilgi cümlesi (relative clause), onu başlatan who, which ve that’e de ilgi zamiri (relative pronoun) denir. İlgi cümlesi bir sıfat gibi çalışır: ismi tanımlar ve “hangisi?” sorusunu cevaplar. Türkçeden İngilizceye çevirirken en önemli adım sırayı ters çevirmektir: Türkçede önce tanım, sonra isim; İngilizcede önce isim, sonra tanım gelir.

Türkçe → İngilizce: sıra ters döner
Türkçeİngilizceİlgi zamiri
yan evde oturan adamthe man who lives next doorwho
kapıyı açan kadınthe woman who opened the doorwho
havalimanına giden otobüsthe bus which goes to the airportwhich
dün aldığım kitapthe book that I bought yesterdaythat
en çok sevdiğim filmthe film that I like mostthat

Who, Which, That Neye Göre Gelir, Cümlede Nereye Konur?

Bu bölümde iki soruya cevap var: hangi isimle hangi ilgi zamiri kullanılır ve ilgi cümlesi cümlenin neresine yerleşir.

Who ve which: insan mı, nesne mi?

Hangi ilgi zamirini kullanacağını, tanımladığın ismin ne olduğu belirler. Kural kısa: isim bir insansa who, bir nesne ya da hayvansa which kullanılır. That ise iki durumda da kullanılabilir ve konuşmada çok yaygındır.

Who, which, that şeması: insanlar için who, nesne ve hayvan için which, ikisi için de that
İsim insansa who, nesne ya da hayvansa which; that ikisi için de
Hangi isimle hangi ilgi zamiri?
İsimİlgi zamiriÖrnekTürkçesi
İnsanwho / thatThe girl who sits next to me is from Rize.Yanımda oturan kız Rizeli.
Nesnewhich / thatI lost the keys which were on the table.Masanın üstündeki anahtarları kaybettim.
Hayvanwhich / thatWe have a dog that loves water.Suyu çok seven bir köpeğimiz var.
Şirket, kurumwhich / thatShe works for a company which makes toys.Oyuncak üreten bir şirkette çalışıyor.
someone, anyonewho / thatIs there anyone who speaks German?Almanca konuşan biri var mı?

Evcil hayvanlardan adlarıyla söz ederken who da duyulabilir; kural olarak which ya da that kullanmak her zaman doğrudur.

Relative clause: cümledeki yeri ve fiil uyumu

İlgi zamirini seçtikten sonra cümleyi doğru dizmen gerekir: ilgi cümlesinin nereye gireceği, fiilinin neye göre çekimleneceği ve virgül alıp almayacağı. Şu dört kurala dikkat et:

  • İlgi zamiri, tanımladığı ismin hemen arkasına gelir: The man who called you is my uncle. (Seni arayan adam amcam.)
  • İlgi zamiri özneyse, ardından gelen fiil tanımladığı isme göre çekimlenir: tekil isimden sonra who lives, çoğul isimden sonra who live: the people who live here. Present simple kuralları burada da geçerlidir.
  • İlgi cümlesi cümlenin ortasına girebilir: The bus that goes to the airport leaves at nine. (Havalimanına giden otobüs dokuzda kalkıyor.) Asıl fiil (leaves) ilgi cümlesinden sonra gelir.
  • Tanımlayıcı ilgi cümlesinde virgül kullanılmaz: the man who lives next door; isimle who arasına virgül girmez.

Who, Which, That Ne Zaman Kullanılır?

İlgi zamirlerini, hangi kişiden ya da şeyden söz ettiğini netleştirmek, bir kelimeyi tanımlamak ya da zevklerini anlatmak için kullanırsın. Aşağıda en sık altı durumu örnekleriyle görebilirsin. Her örneğin yanındaki düğmeye basarak cümleyi dinleyebilirsin.

Who, which, that ile tanım cümleleri: A pilot is a person who flies planes, A fridge is a machine which keeps food cold
Who, which ve that ile bir kelimeyi tanımlamak

1Hangi kişiden söz ettiğini netleştirirken

Ortamda birden fazla kişi varken ya da karşındaki kişi kimi kastettiğini bilmiyorken, kimden söz ettiğini ilgi cümlesiyle netleştirirsin.

  • The woman who works in the bakery is very friendly.Fırında çalışan kadın çok güler yüzlü.
  • Do you know the boy who is talking to Elif?Elif’le konuşan çocuğu tanıyor musun?
  • The students who passed the exam got a certificate.Sınavı geçen öğrenciler sertifika aldı.

2Hangi şeyden söz ettiğini netleştirirken

Bir eşyayı, aracı ya da yeri öteki benzerlerinden ayırmak için.

  • Where is the book that was on my desk?Masamın üstündeki kitap nerede?
  • I took the train which goes to Izmir.İzmir’e giden trene bindim.
  • This is the phone that I bought last week.Bu, geçen hafta aldığım telefon.

3Bir kelimeyi tanımlarken

Bir kelimenin anlamını açıklamanın en kolay yolu: önce genel bir isim (a person, a machine, a place, a thing), sonra ilgi cümlesi. Sözlük tanımları da çoğu zaman böyle kurulur.

  • A dentist is a doctor who looks after your teeth.Diş hekimi, dişlerine bakan doktordur.
  • A dictionary is a book which tells you what words mean.Sözlük, kelimelerin anlamını söyleyen bir kitaptır.
  • A kettle is something that boils water.Su ısıtıcısı, su kaynatan bir şeydir.

4Zevklerini ve tercihlerini anlatırken

Sevdiğin ya da sevmediğin şeyleri genel olarak tarif ederken.

  • I like films that make me laugh.Beni güldüren filmleri severim.
  • She likes people who are honest.Dürüst insanları sever.
  • I don't like food which is too spicy.Çok acı yemekleri sevmem.

5Someone, something gibi kelimelerden sonra

Someone, anyone, something gibi belgisiz zamirler tek başına belirsizdir; ilgi cümlesi onları tamamlar.

  • I need someone who can fix my computer.Bilgisayarımı tamir edebilecek birine ihtiyacım var.
  • Is there anything that I can do?Yapabileceğim bir şey var mı?

6Birini ya da bir yeri tanıtırken

This is / That's ile başlayan tanıtma cümlelerinde kişiyi ya da yeri ilgi cümlesiyle anlatırsın.

  • Emma is the friend who invited me to London.Emma, beni Londra’ya davet eden arkadaş.
  • That's the café that opened last month.Geçen ay açılan kafe şu.

Who, Which, That Özne ve Nesne Olarak

İlgi zamiri, ilgi cümlesinin içinde iki farklı görev üstlenebilir: özne ya da nesne. Hangisi olduğunu anlamak için ilgi zamirinden hemen sonra ne geldiğine bak. Arkasından doğrudan bir fiil geliyorsa ilgi zamiri öznedir; arkasından yeni bir özne (I, you, she, my mother…) geliyorsa ilgi zamiri nesnedir.

Who, which, that özne ve nesne kullanımı: the man who lives here, the man who I met, the man I met ve zamir tekrarı hatası
İlgi zamirinden sonra fiil geliyorsa özne, yeni bir özne geliyorsa nesne

Özne olarak: the man who lives here

Bu kullanımda ilgi zamiri işi yapan kişiyi ya da şeyi gösterir. Türkçede genellikle “-an, -en” ekiyle çevrilir: yaşayan, çalışan, giden. Özne olan ilgi zamiri düşürülemez: the man lives here bir ilgi cümlesi değil, tam bir cümledir (“adam burada yaşıyor”).

İlgi zamiri özne
  • The man who lives here is a doctor.Burada yaşayan adam doktor.
  • I have a friend who speaks five languages.Beş dil konuşan bir arkadaşım var.
  • The train that leaves at seven is always full.Yedide kalkan tren her zaman dolu.
  • We have a cat which sleeps all day.Bütün gün uyuyan bir kedimiz var.

Nesne olarak: the book that I read

Bu kullanımda ilgi zamiri, yapılan işten etkilenen kişiyi ya da şeyi gösterir; işi yapan ise arkasından gelen yeni öznedir. Türkçede genellikle “-dığı, -diği” ekiyle çevrilir: okuduğum, aldığın, tanıştığımız. Konuşmada bu kullanımda ilgi zamiri çoğu zaman düşürülür: the book (that) I read.

İlgi zamiri nesne
  • The book that I read last week was great.Geçen hafta okuduğum kitap harikaydı.
  • The people who we met in Bodrum were very kind.Bodrum’da tanıştığımız insanlar çok nazikti.
  • Is this the cake which you made?Yaptığın pasta bu mu?
  • The film I watched yesterday was boring.Dün izlediğim film sıkıcıydı.

İki Cümleyi Who, Which, That ile Birleştirmek

İlgi cümlesi kurmanın en kolay yolu, aynı kişiden ya da şeyden söz eden iki kısa cümleyi birleştirmektir. Bu beceri hem alıştırmalarda hem de yazarken çok işine yarar. Adımlar şöyle:

  1. Ortak ismi bul: I have a friend. She lives in London. → a friend = she.
  2. İkinci cümledeki zamiri sil ve yerine ilgi zamiri koy: she → who. İnsansa who, nesne ya da hayvansa which; that ikisi için de olur.
  3. İlgi cümlesini ismin hemen arkasına yerleştir: I have a friend who lives in London.
  4. Zamiri iki kez yazmadığını kontrol et: a friend who she lives in London ✗.
Adım adım birleştirme
İki cümleTek cümle
The man is a teacher. He lives next door.The man who lives next door is a teacher.
I bought a bag. It was very cheap.I bought a bag which was very cheap.
This is the photo. I took it in Paris.This is the photo that I took in Paris.
The girl is my cousin. You saw her yesterday.The girl who you saw yesterday is my cousin.

Üçüncü ve dördüncü örneğe dikkat: ikinci cümledeki it ve her birer nesne zamiridir ve birleştirince silinir, çünkü onların yerini that ve who almıştır. Bu zamiri cümlede bırakmak (the photo that I took it) Türkçe konuşanların kolayca yaptığı bir hatadır. İlk örnekte ise ilgi cümlesi cümlenin ortasına girer: önce özne (the man), sonra onu tanımlayan ilgi cümlesi, en sonda da asıl fiil (is a teacher). It, her, him gibi kelimeler için nesne zamirleri dersine bakabilirsin.

Who, Which, That ile En Sık Yapılan Hatalar

Bu konudaki hataların çoğu, Türkçe ile İngilizcenin sırasının ters olmasından ve ilgi zamirinin kendisinin bir “zamir” olduğunu unutmaktan gelir. Türkçede ilgi cümlesindeki kişi çoğu zaman ekle gösterilir (okuduğum); bu yüzden İngilizcede de ayrıca bir zamir eklemek isteriz.

The man who he lives next door is a doctor.

The man who lives next door is a doctor.

Who zaten öznedir ve he’nin yerini almıştır. Aynı kişi için ikinci bir zamir kullanılmaz.

This is the book which I bought it yesterday.

This is the book which I bought yesterday.

Which kitabın yerini almıştır; it de aynı kitabı gösterdiği için fazladır.

I have a friend which lives in Izmir.

I have a friend who lives in Izmir.

İnsanlar için who ya da that kullanılır; which nesne ve hayvanlar içindir.

The bus who goes to the airport is late.

The bus which goes to the airport is late.

Otobüs bir nesnedir; who kullanılmaz. Which ya da that doğrudur.

The woman who work here is very kind.

The woman who works here is very kind.

Who burada özne olduğu için fiil, tanımladığı isme (woman) göre çekimlenir. Woman tekil olduğu için fiil works olur.

I like the cake what you made.

I like the cake that you made.

What bir ismin arkasından ilgi zamiri olarak gelmez. İsimden sonra that ya da which kullanılır; zamir düşürülerek the cake you made de denebilir.

The man lives next door is a doctor.

The man who lives next door is a doctor.

İlgi zamiri ilgi cümlesinin öznesiyse düşürülemez. Türkçede “oturan” tek kelime olduğu için who’yu atlamak kolaydır.

I know a woman who her son is a pilot.

I know a woman whose son is a pilot.

Sahiplik anlatmak için who + her değil, whose kullanılır. Whose ile kurulan ilgi cümleleri B1’deki relative clauses dersinde.

İlgi Zamiri Who, Which ile Soru Kelimesi Who, Which Farkı

Who ve which hem soru kelimesi hem ilgi zamiri olarak kullanılır. Biçimleri aynıdır ama görevleri farklıdır. Soru kelimesi cümlenin başına gelir ve bir cevap bekler; ilgi zamiri ise bir ismin arkasına gelir ve o ismi tanımlar. Soru kullanımının ayrıntısı A1’deki soru kelimeleri dersinde.

Soru mu, tanım mı?
Soru kelimesiİlgi zamiri
whoWho lives here?
(Burada kim oturuyor?)
The man who lives here is a doctor.
(Burada oturan adam doktor.)
whichWhich bus goes to the airport?
(Hangi otobüs havalimanına gidiyor?)
The bus which goes to the airport is number 12.
(Havalimanına giden otobüs 12 numara.)
YeriCümlenin başındaİsmin hemen arkasında
Cümle türüSoru (?)Düz cümle (.)

That için de benzer bir durum vardır: That book is mine. cümlesinde that “şu” anlamında bir işaret sıfatıdır (this, that dersi); the book that I bought cümlesinde ise ilgi zamiridir. I think that he is right. cümlesindeki that ise bir ismi tanımlamaz, bir cümleyi bağlar; bu kullanım ileri seviyedeki isim cümlecikleri konusudur. Where, when ve whose ile kurulan ilgi cümleleri ise B1’deki relative clauses dersinde.

Derinleşmek İsteyenlere

Where, whose, when: öteki ilgi kelimeleri

Who, which ve that dışında da ilgi cümlesi başlatan kelimeler vardır: yerler için where (the hotel where we stayed – kaldığımız otel), sahiplik için whose (the girl whose bag was stolen – çantası çalınan kız), zaman için when (the day when we met – tanıştığımız gün). Whose’un soru kelimesi olarak kullanımı A2’deki iyelik zamirleri dersinde, ilgi cümlesi olarak kullanımı B1’de.

Virgüllü ilgi cümleleri

Bu derste gördüğün ilgi cümleleri ismi tanımlar, yani hangi kişi ya da şey olduğunu söyler; bu yüzden virgül almaz. Bir de ismi zaten bildiğimiz hâlde ek bilgi veren ilgi cümleleri vardır; bunlar virgülle ayrılır ve onlarda that kullanılmaz: My father, who is 60, still works. (60 yaşındaki babam hâlâ çalışıyor.) Virgüllü ilgi cümleleri B2’de ayrı bir derste anlatılıyor.

Whom: resmî nesne zamiri

İnsanlar için nesne olan ilgi zamiri resmî yazıda whom olarak da görülür: the person whom I met. Günlük dilde ise who, that ya da zamirsiz biçim tercih edilir: the person (who) I met. A2 seviyesinde whom’u tanıman yeterli.

Edat sonda kalabilir: the house I live in

İlgi cümlesindeki fiil bir edatla kullanılıyorsa (live in, talk to, look for) konuşma dilinde edat cümlenin sonunda kalır: This is the house (that) I live in. (Bu, oturduğum ev.) Is this the book (which) you were looking for? (Aradığın kitap bu mu?) Edatı unutma: the house I live eksiktir.

Something that, everything that

Something, anything, nothing ve everything gibi kelimelerden sonra which yerine genellikle that kullanılır ya da zamir düşürülür: Is there anything (that) I can do? (Yapabileceğim bir şey var mı?) Everything (that) he said was true. (Söylediği her şey doğruydu.) Bu kelimeler için belgisiz zamirler dersine bakabilirsin.

Who, Which, That Alıştırmaları

Konuyu pekiştirmek için üç alıştırma hazırladık. Önce isme göre doğru ilgi zamirini seçecek, sonra fiil çekimini ve zamir tekrarını kontrol edecek, en sonda da iki cümleyi birleştireceksin. Cevabını yaz ya da seç, sonra “Kontrol et” düğmesine bas; yanlış yaptığın sorularda doğru cevabı ve açıklamasını göreceksin.

Boşluk doldurma

Alıştırma 1: Boşluğa who ya da which yaz

İsme bak: insan mı, nesne ya da hayvan mı? That de doğru kabul edilir.

  1. 1

    The woman lives upstairs is a nurse.

  2. 2

    I lost the umbrella you gave me.

  3. 3

    I have a friend plays the piano.

  4. 4

    I can't find the keys were in my bag.

  5. 5

    Do you know the man is talking to Mehmet?

  6. 6

    Where are the photos were on the table?

  7. 7

    The children live next door are very noisy.

Cevap anahtarı
  1. who — Woman bir insan: who (ya da that).
  2. which — Umbrella bir nesne: which (ya da that).
  3. who
  4. which — Keys bir nesne: which (ya da that).
  5. who
  6. which
  7. who
Çoktan seçmeliPremium

Alıştırma 2: Doğru seçeneği işaretle

İlgi zamirine, fiil çekimine ve zamir tekrarına dikkat et.

  1. 1

    The girl who ___ next to me is Elif.

  2. 2

    This is the cake ___ I made for you.

  3. 3

    The people who ___ here are friendly.

  4. 4

    I bought a jacket ___ was too small.

  5. 5

    Is this the book you ___?

  6. 6

    A dentist is a doctor ___ looks after your teeth.

Boşluk doldurmaPremium

Alıştırma 3: İki cümleyi birleştir

İki cümleyi who, which ya da that ile birleştir. Boşluğa ilgi zamirini ve gerekiyorsa fiili yaz.

  1. 1

    I have a brother. He works in a bank. → I have a brother in a bank.

  2. 2

    I read a book. It was very funny. → I read a book very funny.

  3. 3

    This is the photo. I took it in Paris. → This is the photo I took in Paris.

  4. 4

    The bus goes to Kadıköy. It is always full. → The bus to Kadıköy is always full.

  5. 5

    The girl is my cousin. You met her yesterday. → The girl you met yesterday is my cousin.

  6. 6

    I know a man. He can speak Japanese. → I know a man speak Japanese.

Dört yönden pekiştir

Okuma, dinleme, yazma ve konuşma çalışmaları

A2 seviyesinde her becerinin ücretsiz çalışmaları var, kalanı Premium üyelere açık. Konuyu metinle, sesle ve kendi cümlelerinle pekiştir.

Who, Which, That Konu Özeti

  • Who, which ve that, bir ismi tanımlayan ilgi cümlelerini başlatır; Türkçedeki “-an, -en, -dığı” eklerinin karşılığıdır.
  • İnsanlar için who, nesne ve hayvanlar için which; that ikisi için de kullanılır.
  • Türkçede tanım ismin önüne, İngilizcede ismin arkasına gelir: the man who lives next door.
  • İlgi zamirinden sonra fiil geliyorsa zamir öznedir ve düşmez; yeni bir özne geliyorsa zamir nesnedir ve düşebilir: the book (that) I read.
  • İlgi zamiri bir zamirin yerini alır; aynı kişi ya da şey için ikinci bir zamir kullanılmaz: the man who he lives ✗.
  • Özne olan ilgi zamirinden sonra fiil, tanımlanan isme göre çekimlenir: the woman who works, the people who work.

Who, Which, That Hakkında Sık Sorulan Sorular

Who, which, that ne demek?

Bu derste gördüğün kullanımda üçü de ilgi zamiridir: bir ismin arkasına gelip onu tanımlayan bir cümle başlatır. Türkçeye ayrı bir kelimeyle değil, “-an, -en, -dığı” gibi eklerle çevrilir: the man who lives here = burada oturan adam.

Relative clauses nedir, ne demek?

Relative clause, Türkçede “ilgi cümlesi” ya da “sıfat cümleciği” denen yapıdır. Bir ismi tanımlayan ve who, which, that gibi bir ilgi zamiriyle başlayan küçük cümledir: the book that I bought.

Relative clause ile adjective clause aynı şey mi?

Evet. İkisi aynı yapının iki adıdır. İlgi cümlesi bir sıfat gibi ismi tanımladığı için bazı kaynaklarda adjective clause (sıfat cümleciği) olarak geçer.

Who ile which arasındaki fark nedir?

Who insanlar için, which nesne ve hayvanlar için kullanılır: the girl who sings / the car which I bought.

That ne zaman kullanılır?

Tanımlayıcı ilgi cümlelerinde hem insanlar hem nesneler için who ve which yerine kullanılabilir: the girl that sings, the car that I bought. Virgülle ayrılan ilgi cümlelerinde ise that kullanılmaz.

İlgi zamiri ne zaman düşer?

İlgi zamiri ilgi cümlesinin nesnesiyse, yani arkasından yeni bir özne geliyorsa düşebilir: the film (that) I watched. Özneyse, yani arkasından fiil geliyorsa düşemez: the man who lives here.

Relative clauses ile iki cümle nasıl birleştirilir?

Ortak ismi bulursun, ikinci cümledeki zamiri (he, she, it, him…) silip yerine who, which ya da that koyarsın ve bu cümleyi ismin hemen arkasına yerleştirirsin: I have a friend. She lives in London. → I have a friend who lives in London.

Where ve whose da ilgi zamiri mi?

Whose bir ilgi zamiridir; where ve when ise dilbilgisinde ilgi zarfı olarak geçer. Üçü de ilgi cümlesi başlatır: where yer, whose sahiplik, when zaman için: the hotel where we stayed, the girl whose bag was stolen. Bu kullanımlar B1 seviyesinde ayrıntılı işlenir.
Dersi bitirdin mi?Tamamlandı olarak işaretle; ders listesinde nerede kaldığını hep gör.

Benzer dersler

Pratik yap

İngilizce Portalı

Bu ders, uluslararası CEFR müfredatları karşılaştırılarak hazırlandı ve yayımlanmadan önce kontrol edildi. Bir hata görürsen bize yaz.