Who, Which, That (İlgi Zamirleri) Konu Anlatımı: Relative Clauses Giriş, Örnek Cümleler ve Alıştırmalar
Who, which ve that, bir ismi tanımlayan ilgi cümlelerini (relative clauses) başlatan ilgi zamirleridir ve Türkçedeki “-an, -en, -dığı” eklerinin karşılığıdır. İnsanlar için who, nesne ve hayvanlar için which kullanılır; that ikisi için de kullanılabilir. Örnek: the man who lives next door (yan evde oturan adam).
İsim + who / which / that + fiil … (the man who lives here)
Bu derste öğreneceklerin
- 1Who, Which, That Ne Demek? İlgi Zamirleri Nedir?
- 2Who, Which, That Neye Göre Gelir, Cümlede Nereye Konur?
- 3Who, Which, That Ne Zaman Kullanılır?
- 4Who, Which, That Özne ve Nesne Olarak
- 5İki Cümleyi Who, Which, That ile Birleştirmek
- 6Who, Which, That ile En Sık Yapılan Hatalar
- 7İlgi Zamiri Who, Which ile Soru Kelimesi Who, Which Farkı
- 8Derinleşmek İsteyenlere
- 9Who, Which, That Alıştırmaları
- 10Who, Which, That Konu Özeti
- 11Who, Which, That Hakkında Sık Sorulan Sorular
Who, Which, That Ne Demek? İlgi Zamirleri Nedir?
Bir kişiden ya da bir şeyden söz ederken bazen hangisini kastettiğimizi netleştirmemiz gerekir: “Hangi adam? — Yan evde oturan adam.” Türkçede bu bilgiyi ismin önüne, sıfat-fiil ekleriyle koyarız: yan evde oturan adam, dün aldığım kitap. İngilizcede ise bu bilgi ismin arkasına gelir ve who, which ya da that ile başlar: the man who lives next door, the book that I bought yesterday.
İsmin arkasına gelen bu küçük cümleye ilgi cümlesi (relative clause), onu başlatan who, which ve that’e de ilgi zamiri (relative pronoun) denir. İlgi cümlesi bir sıfat gibi çalışır: ismi tanımlar ve “hangisi?” sorusunu cevaplar. Türkçeden İngilizceye çevirirken en önemli adım sırayı ters çevirmektir: Türkçede önce tanım, sonra isim; İngilizcede önce isim, sonra tanım gelir.
| Türkçe | İngilizce | İlgi zamiri |
|---|---|---|
| yan evde oturan adam | the man who lives next door | who |
| kapıyı açan kadın | the woman who opened the door | who |
| havalimanına giden otobüs | the bus which goes to the airport | which |
| dün aldığım kitap | the book that I bought yesterday | that |
| en çok sevdiğim film | the film that I like most | that |
Who, Which, That Neye Göre Gelir, Cümlede Nereye Konur?
Bu bölümde iki soruya cevap var: hangi isimle hangi ilgi zamiri kullanılır ve ilgi cümlesi cümlenin neresine yerleşir.
Who ve which: insan mı, nesne mi?
Hangi ilgi zamirini kullanacağını, tanımladığın ismin ne olduğu belirler. Kural kısa: isim bir insansa who, bir nesne ya da hayvansa which kullanılır. That ise iki durumda da kullanılabilir ve konuşmada çok yaygındır.

| İsim | İlgi zamiri | Örnek | Türkçesi |
|---|---|---|---|
| İnsan | who / that | The girl who sits next to me is from Rize. | Yanımda oturan kız Rizeli. |
| Nesne | which / that | I lost the keys which were on the table. | Masanın üstündeki anahtarları kaybettim. |
| Hayvan | which / that | We have a dog that loves water. | Suyu çok seven bir köpeğimiz var. |
| Şirket, kurum | which / that | She works for a company which makes toys. | Oyuncak üreten bir şirkette çalışıyor. |
| someone, anyone | who / that | Is there anyone who speaks German? | Almanca konuşan biri var mı? |
Evcil hayvanlardan adlarıyla söz ederken who da duyulabilir; kural olarak which ya da that kullanmak her zaman doğrudur.
Relative clause: cümledeki yeri ve fiil uyumu
İlgi zamirini seçtikten sonra cümleyi doğru dizmen gerekir: ilgi cümlesinin nereye gireceği, fiilinin neye göre çekimleneceği ve virgül alıp almayacağı. Şu dört kurala dikkat et:
- İlgi zamiri, tanımladığı ismin hemen arkasına gelir: The man who called you is my uncle. (Seni arayan adam amcam.)
- İlgi zamiri özneyse, ardından gelen fiil tanımladığı isme göre çekimlenir: tekil isimden sonra who lives, çoğul isimden sonra who live: the people who live here. Present simple kuralları burada da geçerlidir.
- İlgi cümlesi cümlenin ortasına girebilir: The bus that goes to the airport leaves at nine. (Havalimanına giden otobüs dokuzda kalkıyor.) Asıl fiil (leaves) ilgi cümlesinden sonra gelir.
- Tanımlayıcı ilgi cümlesinde virgül kullanılmaz: the man who lives next door; isimle who arasına virgül girmez.
Who, Which, That Ne Zaman Kullanılır?
İlgi zamirlerini, hangi kişiden ya da şeyden söz ettiğini netleştirmek, bir kelimeyi tanımlamak ya da zevklerini anlatmak için kullanırsın. Aşağıda en sık altı durumu örnekleriyle görebilirsin. Her örneğin yanındaki düğmeye basarak cümleyi dinleyebilirsin.

1Hangi kişiden söz ettiğini netleştirirken
Ortamda birden fazla kişi varken ya da karşındaki kişi kimi kastettiğini bilmiyorken, kimden söz ettiğini ilgi cümlesiyle netleştirirsin.
- The woman who works in the bakery is very friendly.Fırında çalışan kadın çok güler yüzlü.
- Do you know the boy who is talking to Elif?Elif’le konuşan çocuğu tanıyor musun?
- The students who passed the exam got a certificate.Sınavı geçen öğrenciler sertifika aldı.
2Hangi şeyden söz ettiğini netleştirirken
Bir eşyayı, aracı ya da yeri öteki benzerlerinden ayırmak için.
- Where is the book that was on my desk?Masamın üstündeki kitap nerede?
- I took the train which goes to Izmir.İzmir’e giden trene bindim.
- This is the phone that I bought last week.Bu, geçen hafta aldığım telefon.
3Bir kelimeyi tanımlarken
Bir kelimenin anlamını açıklamanın en kolay yolu: önce genel bir isim (a person, a machine, a place, a thing), sonra ilgi cümlesi. Sözlük tanımları da çoğu zaman böyle kurulur.
- A dentist is a doctor who looks after your teeth.Diş hekimi, dişlerine bakan doktordur.
- A dictionary is a book which tells you what words mean.Sözlük, kelimelerin anlamını söyleyen bir kitaptır.
- A kettle is something that boils water.Su ısıtıcısı, su kaynatan bir şeydir.
4Zevklerini ve tercihlerini anlatırken
Sevdiğin ya da sevmediğin şeyleri genel olarak tarif ederken.
- I like films that make me laugh.Beni güldüren filmleri severim.
- She likes people who are honest.Dürüst insanları sever.
- I don't like food which is too spicy.Çok acı yemekleri sevmem.
5Someone, something gibi kelimelerden sonra
Someone, anyone, something gibi belgisiz zamirler tek başına belirsizdir; ilgi cümlesi onları tamamlar.
- I need someone who can fix my computer.Bilgisayarımı tamir edebilecek birine ihtiyacım var.
- Is there anything that I can do?Yapabileceğim bir şey var mı?
6Birini ya da bir yeri tanıtırken
This is / That's ile başlayan tanıtma cümlelerinde kişiyi ya da yeri ilgi cümlesiyle anlatırsın.
- Emma is the friend who invited me to London.Emma, beni Londra’ya davet eden arkadaş.
- That's the café that opened last month.Geçen ay açılan kafe şu.
Who, Which, That Özne ve Nesne Olarak
İlgi zamiri, ilgi cümlesinin içinde iki farklı görev üstlenebilir: özne ya da nesne. Hangisi olduğunu anlamak için ilgi zamirinden hemen sonra ne geldiğine bak. Arkasından doğrudan bir fiil geliyorsa ilgi zamiri öznedir; arkasından yeni bir özne (I, you, she, my mother…) geliyorsa ilgi zamiri nesnedir.

Özne olarak: the man who lives here
Bu kullanımda ilgi zamiri işi yapan kişiyi ya da şeyi gösterir. Türkçede genellikle “-an, -en” ekiyle çevrilir: yaşayan, çalışan, giden. Özne olan ilgi zamiri düşürülemez: the man lives here bir ilgi cümlesi değil, tam bir cümledir (“adam burada yaşıyor”).
- The man who lives here is a doctor.Burada yaşayan adam doktor.
- I have a friend who speaks five languages.Beş dil konuşan bir arkadaşım var.
- The train that leaves at seven is always full.Yedide kalkan tren her zaman dolu.
- We have a cat which sleeps all day.Bütün gün uyuyan bir kedimiz var.
Nesne olarak: the book that I read
Bu kullanımda ilgi zamiri, yapılan işten etkilenen kişiyi ya da şeyi gösterir; işi yapan ise arkasından gelen yeni öznedir. Türkçede genellikle “-dığı, -diği” ekiyle çevrilir: okuduğum, aldığın, tanıştığımız. Konuşmada bu kullanımda ilgi zamiri çoğu zaman düşürülür: the book (that) I read.
- The book that I read last week was great.Geçen hafta okuduğum kitap harikaydı.
- The people who we met in Bodrum were very kind.Bodrum’da tanıştığımız insanlar çok nazikti.
- Is this the cake which you made?Yaptığın pasta bu mu?
- The film I watched yesterday was boring.Dün izlediğim film sıkıcıydı.
İki Cümleyi Who, Which, That ile Birleştirmek
İlgi cümlesi kurmanın en kolay yolu, aynı kişiden ya da şeyden söz eden iki kısa cümleyi birleştirmektir. Bu beceri hem alıştırmalarda hem de yazarken çok işine yarar. Adımlar şöyle:
- Ortak ismi bul: I have a friend. She lives in London. → a friend = she.
- İkinci cümledeki zamiri sil ve yerine ilgi zamiri koy: she → who. İnsansa who, nesne ya da hayvansa which; that ikisi için de olur.
- İlgi cümlesini ismin hemen arkasına yerleştir: I have a friend who lives in London.
- Zamiri iki kez yazmadığını kontrol et: a friend who she lives in London ✗.
| İki cümle | Tek cümle |
|---|---|
| The man is a teacher. He lives next door. | The man who lives next door is a teacher. |
| I bought a bag. It was very cheap. | I bought a bag which was very cheap. |
| This is the photo. I took it in Paris. | This is the photo that I took in Paris. |
| The girl is my cousin. You saw her yesterday. | The girl who you saw yesterday is my cousin. |
Üçüncü ve dördüncü örneğe dikkat: ikinci cümledeki it ve her birer nesne zamiridir ve birleştirince silinir, çünkü onların yerini that ve who almıştır. Bu zamiri cümlede bırakmak (the photo that I took it) Türkçe konuşanların kolayca yaptığı bir hatadır. İlk örnekte ise ilgi cümlesi cümlenin ortasına girer: önce özne (the man), sonra onu tanımlayan ilgi cümlesi, en sonda da asıl fiil (is a teacher). It, her, him gibi kelimeler için nesne zamirleri dersine bakabilirsin.
Who, Which, That ile En Sık Yapılan Hatalar
Bu konudaki hataların çoğu, Türkçe ile İngilizcenin sırasının ters olmasından ve ilgi zamirinin kendisinin bir “zamir” olduğunu unutmaktan gelir. Türkçede ilgi cümlesindeki kişi çoğu zaman ekle gösterilir (okuduğum); bu yüzden İngilizcede de ayrıca bir zamir eklemek isteriz.
The man who he lives next door is a doctor.
The man who lives next door is a doctor.
Who zaten öznedir ve he’nin yerini almıştır. Aynı kişi için ikinci bir zamir kullanılmaz.
This is the book which I bought it yesterday.
This is the book which I bought yesterday.
Which kitabın yerini almıştır; it de aynı kitabı gösterdiği için fazladır.
I have a friend which lives in Izmir.
I have a friend who lives in Izmir.
İnsanlar için who ya da that kullanılır; which nesne ve hayvanlar içindir.
The bus who goes to the airport is late.
The bus which goes to the airport is late.
Otobüs bir nesnedir; who kullanılmaz. Which ya da that doğrudur.
The woman who work here is very kind.
The woman who works here is very kind.
Who burada özne olduğu için fiil, tanımladığı isme (woman) göre çekimlenir. Woman tekil olduğu için fiil works olur.
I like the cake what you made.
I like the cake that you made.
What bir ismin arkasından ilgi zamiri olarak gelmez. İsimden sonra that ya da which kullanılır; zamir düşürülerek the cake you made de denebilir.
The man lives next door is a doctor.
The man who lives next door is a doctor.
İlgi zamiri ilgi cümlesinin öznesiyse düşürülemez. Türkçede “oturan” tek kelime olduğu için who’yu atlamak kolaydır.
I know a woman who her son is a pilot.
I know a woman whose son is a pilot.
Sahiplik anlatmak için who + her değil, whose kullanılır. Whose ile kurulan ilgi cümleleri B1’deki relative clauses dersinde.
İlgi Zamiri Who, Which ile Soru Kelimesi Who, Which Farkı
Who ve which hem soru kelimesi hem ilgi zamiri olarak kullanılır. Biçimleri aynıdır ama görevleri farklıdır. Soru kelimesi cümlenin başına gelir ve bir cevap bekler; ilgi zamiri ise bir ismin arkasına gelir ve o ismi tanımlar. Soru kullanımının ayrıntısı A1’deki soru kelimeleri dersinde.
| Soru kelimesi | İlgi zamiri | |
|---|---|---|
| who | Who lives here? (Burada kim oturuyor?) | The man who lives here is a doctor. (Burada oturan adam doktor.) |
| which | Which bus goes to the airport? (Hangi otobüs havalimanına gidiyor?) | The bus which goes to the airport is number 12. (Havalimanına giden otobüs 12 numara.) |
| Yeri | Cümlenin başında | İsmin hemen arkasında |
| Cümle türü | Soru (?) | Düz cümle (.) |
That için de benzer bir durum vardır: That book is mine. cümlesinde that “şu” anlamında bir işaret sıfatıdır (this, that dersi); the book that I bought cümlesinde ise ilgi zamiridir. I think that he is right. cümlesindeki that ise bir ismi tanımlamaz, bir cümleyi bağlar; bu kullanım ileri seviyedeki isim cümlecikleri konusudur. Where, when ve whose ile kurulan ilgi cümleleri ise B1’deki relative clauses dersinde.
Derinleşmek İsteyenlere
Where, whose, when: öteki ilgi kelimeleri
Who, which ve that dışında da ilgi cümlesi başlatan kelimeler vardır: yerler için where (the hotel where we stayed – kaldığımız otel), sahiplik için whose (the girl whose bag was stolen – çantası çalınan kız), zaman için when (the day when we met – tanıştığımız gün). Whose’un soru kelimesi olarak kullanımı A2’deki iyelik zamirleri dersinde, ilgi cümlesi olarak kullanımı B1’de.
Virgüllü ilgi cümleleri
Bu derste gördüğün ilgi cümleleri ismi tanımlar, yani hangi kişi ya da şey olduğunu söyler; bu yüzden virgül almaz. Bir de ismi zaten bildiğimiz hâlde ek bilgi veren ilgi cümleleri vardır; bunlar virgülle ayrılır ve onlarda that kullanılmaz: My father, who is 60, still works. (60 yaşındaki babam hâlâ çalışıyor.) Virgüllü ilgi cümleleri B2’de ayrı bir derste anlatılıyor.
Whom: resmî nesne zamiri
İnsanlar için nesne olan ilgi zamiri resmî yazıda whom olarak da görülür: the person whom I met. Günlük dilde ise who, that ya da zamirsiz biçim tercih edilir: the person (who) I met. A2 seviyesinde whom’u tanıman yeterli.
Edat sonda kalabilir: the house I live in
İlgi cümlesindeki fiil bir edatla kullanılıyorsa (live in, talk to, look for) konuşma dilinde edat cümlenin sonunda kalır: This is the house (that) I live in. (Bu, oturduğum ev.) Is this the book (which) you were looking for? (Aradığın kitap bu mu?) Edatı unutma: the house I live eksiktir.
Something that, everything that
Something, anything, nothing ve everything gibi kelimelerden sonra which yerine genellikle that kullanılır ya da zamir düşürülür: Is there anything (that) I can do? (Yapabileceğim bir şey var mı?) Everything (that) he said was true. (Söylediği her şey doğruydu.) Bu kelimeler için belgisiz zamirler dersine bakabilirsin.
Who, Which, That Alıştırmaları
Konuyu pekiştirmek için üç alıştırma hazırladık. Önce isme göre doğru ilgi zamirini seçecek, sonra fiil çekimini ve zamir tekrarını kontrol edecek, en sonda da iki cümleyi birleştireceksin. Cevabını yaz ya da seç, sonra “Kontrol et” düğmesine bas; yanlış yaptığın sorularda doğru cevabı ve açıklamasını göreceksin.
Alıştırma 1: Boşluğa who ya da which yaz
İsme bak: insan mı, nesne ya da hayvan mı? That de doğru kabul edilir.
- 1
The woman lives upstairs is a nurse.
- 2
I lost the umbrella you gave me.
- 3
I have a friend plays the piano.
- 4
I can't find the keys were in my bag.
- 5
Do you know the man is talking to Mehmet?
- 6
Where are the photos were on the table?
- 7
The children live next door are very noisy.
Cevap anahtarı
- who — Woman bir insan: who (ya da that).
- which — Umbrella bir nesne: which (ya da that).
- who
- which — Keys bir nesne: which (ya da that).
- who
- which
- who
Alıştırma 2: Doğru seçeneği işaretle
İlgi zamirine, fiil çekimine ve zamir tekrarına dikkat et.
- 1
The girl who ___ next to me is Elif.
- 2
This is the cake ___ I made for you.
- 3
The people who ___ here are friendly.
- 4
I bought a jacket ___ was too small.
- 5
Is this the book you ___?
- 6
A dentist is a doctor ___ looks after your teeth.
Alıştırma 3: İki cümleyi birleştir
İki cümleyi who, which ya da that ile birleştir. Boşluğa ilgi zamirini ve gerekiyorsa fiili yaz.
- 1
I have a brother. He works in a bank. → I have a brother in a bank.
- 2
I read a book. It was very funny. → I read a book very funny.
- 3
This is the photo. I took it in Paris. → This is the photo I took in Paris.
- 4
The bus goes to Kadıköy. It is always full. → The bus to Kadıköy is always full.
- 5
The girl is my cousin. You met her yesterday. → The girl you met yesterday is my cousin.
- 6
I know a man. He can speak Japanese. → I know a man speak Japanese.
Okuma, dinleme, yazma ve konuşma çalışmaları
A2 seviyesinde her becerinin ücretsiz çalışmaları var, kalanı Premium üyelere açık. Konuyu metinle, sesle ve kendi cümlelerinle pekiştir.
- Okuma çalışmalarıKısa metni oku, anlama sorularını cevapla3 ücretsiz
21 Premium - Dinleme çalışmalarıSesli metni dinle, ne anladığını göster3 ücretsiz
21 Premium - Yazma çalışmalarıBoşlukları doldur, kendi cümlelerini yaz3 ücretsiz
21 Premium - Konuşma çalışmalarıCümleleri sesli söyle, telaffuzunu ölç3 ücretsiz
21 Premium
Who, Which, That Konu Özeti
- Who, which ve that, bir ismi tanımlayan ilgi cümlelerini başlatır; Türkçedeki “-an, -en, -dığı” eklerinin karşılığıdır.
- İnsanlar için who, nesne ve hayvanlar için which; that ikisi için de kullanılır.
- Türkçede tanım ismin önüne, İngilizcede ismin arkasına gelir: the man who lives next door.
- İlgi zamirinden sonra fiil geliyorsa zamir öznedir ve düşmez; yeni bir özne geliyorsa zamir nesnedir ve düşebilir: the book (that) I read.
- İlgi zamiri bir zamirin yerini alır; aynı kişi ya da şey için ikinci bir zamir kullanılmaz: the man who he lives ✗.
- Özne olan ilgi zamirinden sonra fiil, tanımlanan isme göre çekimlenir: the woman who works, the people who work.
Who, Which, That Hakkında Sık Sorulan Sorular
Who, which, that ne demek?
Relative clauses nedir, ne demek?
Relative clause ile adjective clause aynı şey mi?
Who ile which arasındaki fark nedir?
That ne zaman kullanılır?
İlgi zamiri ne zaman düşer?
Relative clauses ile iki cümle nasıl birleştirilir?
Where ve whose da ilgi zamiri mi?
Benzer dersler
- B1Relative Clauses (Sıfat Cümlecikleri) Konu Anlatımı: Who, Which, Whose, Where, When ve Örnek Cümleler
- B2Defining ve Non-defining Relative Clauses (Virgüllü İlgi Cümleleri) Konu Anlatımı: Kurallar, Örnekler ve Alıştırmalar
- A1İngilizce Soru Cümleleri ve Soru Kelimeleri (Wh- Questions): Nasıl Kurulur, Örnek Cümleler ve Alıştırmalar
- A2Belgisiz Zamirler (Indefinite Pronouns) Konu Anlatımı: Something, Anyone, Nobody, Everywhere ve Alıştırmalar
- A2İyelik Zamirleri (Possessive Pronouns) ve Whose Konu Anlatımı: Mine, Yours, Örnek Cümleler ve Alıştırmalar
- A1This, That, These, Those Konu Anlatımı: Anlamı, Farkı, Örnek Cümleler ve Alıştırmalar
